II SA/Po 491/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-09-22
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów, jeśli jej cele statutowe i interes społeczny nie są bezpośrednio związane z przedmiotem tego postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: cel statutowy organizacji jest uzasadniony przedmiotem postępowania, a także przemawia za tym interes społeczny. Samo odwoływanie się do celów statutowych lub ogólnego interesu społecznego nie jest wystarczające, jeśli nie wykazano konkretnego związku z przedmiotem postępowania, którym w tym przypadku była jedynie aktualizacja danych ewidencyjnych dotyczących klasyfikacji gruntów, a nie ustalanie wysokości podatków czy lokalizacja poligonu.Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów na terenie poligonu. Starosta odmówił dopuszczenia, uznając, że Fundacja nie wykazała wystarczająco skonkretyzowanego interesu społecznego ani bezpośredniego związku jej celów statutowych z przedmiotem postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał postanowienie w mocy. Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. oraz przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2016 roku sprawy ze skargi F. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym; oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 i art. 31 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), Starosta [...] po rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] z dnia 18 lutego 2016 r. odmówił uznania Fundacji [...] za stronę postępowania administracyjnego w sprawie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów na terenie poligonu B. .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że w swym wniosku o dopuszczenie do udziału w ww. postępowaniu Fundacja [...] (dalej: Fundacja) podniosła, jej żądanie jest uzasadnione jej celami statutowymi oraz przemawia za tym interes społeczny. Wyjaśniła, że wśród celów statutowych ma ochronę i poszanowanie interesów wszystkich mieszkańców Gminy S. L. i s. wspólnoty samorządowej oraz ochronę interesów wspólnoty, działalność na rzecz wspierania działań skierowanych na zainteresowanie opinii publicznej w ważnych sprawach Gminy S. L., działalność w zakresie szerzenia świadomości prawnej wśród mieszkańców Gminy S. L.. Ponadto wskazała, że jej wniosek pozostaje w relacji z interesem społecznym, który polega na dbałości o uzyskiwanie przez Gminę należnych jej dochodów, przestrzeganie przepisów prawa oraz społeczną kontrolę nad rozstrzygnięciami dotyczącymi ogólnospołecznych interesów mieszkańców Gminy.
Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Aby zatem uznać żądanie dopuszczenia do udziału za uzasadnione muszą wystąpić łącznie obie wymienione w powyższym przepisie przesłanki. Przy czym pojęcie interesu społecznego wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie. Samo zaś odwoływanie się do celów statutowych organizacji nie jest wystarczające do przyjęcia, że interes społeczny w danej sprawie przemawia za podjęciem przez organ działań żądanych przez organizację. Wnioskodawca uzasadniając swój interes społeczny poprzez dbałość o dochody uzyskiwane przez Gminę oraz mając na celu społeczną kontrolę rozstrzygnięć dotyczących ogólnospołecznych interesów mieszkańców gminy, zdaniem Starosty nie wykazał w wystarczający sposób swojego skonkretyzowanego interesu społecznego. Sprawa, w której Fundacja chce uczestniczyć na prawach strony dotyczy przeprowadzenia klasyfikacji gruntów na terenie poligonu [...]. Postępowanie to ma na celu zaktualizowanie informacji w bazie danych ewidencji gruntów dotyczących klasy i sposobu użytkowania gruntu zgodnie ze stanem faktycznym, potwierdzonym odpowiednią dokumentacją. Zmiana sposobu użytkowania gruntu i klasy gruntu ma swoje odzwierciedlenie w podatkach, ale Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie orzeka o wysokości podatków. Żądanie Fundacji nie wiąże się więc bezpośrednio z przedmiotem postępowania.
Odnosząc się do celów statutowych Fundacji Starosta stwierdził, że nie potwierdzają one zasadności żądania dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony, albowiem postępowanie to ma jedynie na celu zaktualizowanie informacji w bazie danych ewidencji gruntów i doprowadzenie tych informacji do zgodności ze stanem faktycznym. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246, dalej: rozporządzenie) klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków. Organ zaznaczył, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego danej nieruchomości. Zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Fundacja [...] z siedzibą w Z. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Starosty [...], zarzucając organowi naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu nie jest uzasadnione jej celami statutowymi i nie zostało wykazane, że przemawia za tym interes społeczny. Zdaniem Fundacji w doktrynie przyjmuje się, że celami statutowymi może być propagowanie określonej działalności, czy pewnych idei, ochrona wartości niematerialnych i materialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Każdy zaś cel działania określony w statucie może uzasadniać inicjatywę procesową, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działania organizacji, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Co do interesu społecznego przyjmuje się zaś, że to co jest z nim sprzeczne lub obojętne winno każdorazowo nastąpić na podstawie całokształtu stanu prawnego i faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania. Fundacja podniosła, że jej cele statutowe ściśle łączą się z przedmiotem postępowania zarówno jeśli chodzi o kontrolę społeczną prawidłowości czynności postępowania, jak i ze względu na jego wynik i treść ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wniosek pozostaje też w ścisłej relacji z interesem społecznym. Ochrona interesów wszystkich mieszkańców gminy S. L. oraz ochrona interesów [...] wspólnoty samorządowej polega m.in. na dbałości o uzyskiwanie przez Gminę należnych jej dochodów. Jako interes wspólnoty samorządowej Fundacja postrzega dbałość o przestrzeganie przepisów prawa oraz społeczną kontrolę nad rozstrzygnięciami dotyczącymi ogólnospołecznych interesów mieszkańców gminy. Funkcjonowanie poligonu na terenie gminy S. L. oraz związane z tym konsekwencje dla wspólnoty samorządowej stanowią ważny element wpływający na kierunki zrównoważonego rozwoju gminy. Istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest zaś zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Zdaniem Fundacji postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych na terenie poligonu [...] w gm. S. L. zostało zainicjowane w celu zmniejszenia opłat podatkowych, do ponoszenia których zobligowany jest W. P. (dalej [...]. Wbrew twierdzeniom organu celem [...] nie jest zaktualizowanie informacji w bazie danych ewidencji gruntów dotyczących klasy i sposobu użytkowania gruntu zgodnie ze stanem faktycznym, lecz docelowo zmniejszenie opłat podatkowych (dowód: wstępne ogłoszenie informacyjne, ogłoszenie o zamówieniu). Podniesiono, że w orzecznictwie wskazuje się, iż zapisy ewidencji gruntów i budynków dotyczące rodzaju użytków gruntowych i ich ewentualnej klasy bonitacyjnej mają istotny wpływ, jeżeli nie decydujący, na sposób korzystania z gruntu przez właściciela/zarządcę. Innymi słowy klasyfikacja gruntów jest m.in. podstawą dla ustalenia stawki podatku od nieruchomości czy rolnego. Rodzaj grunty jest też brany pod uwagę przy wycenie nieruchomości, jak i przy sposobie jej zagospodarowania. W dalszej części rozważań Fundacja odniosła się do zasadności zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów na terenie poligonu [...].
Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego (dalej: WINGiK) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając postanowienie powołał przepis art. 31 § 1 k.p.a. i wyjaśnił, że rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem, czy za tym udziałem przemawia interes społeczny. Ponadto organizacja społeczna domagając się dopuszczenia do udziału w postępowania powinna wykazać istnienie związku pomiędzy swoimi celami statutowymi a przedmiotem postępowania. WINGiK zaznaczył, że pojęcie interesu społecznego jest niedookreślone. Ocena wystąpienia tej przesłanki należy do organu.
Dokonując oceny organ odwoławczy stwierdził, że celami statutowymi Fundacji są m.in. ochrona i poszanowanie interesów wszystkich mieszkańców gminy S. L. oraz działalność na rzecz integracji mieszkańców gminy i [...] wspólnoty samorządowej oraz ochrona interesów tej wspólnoty. Zdaniem Fundacji jej cele statutowe ściśle łączą się z przedmiotem postępowania, a wniosek pozostaje w ścisłej relacji z interesem społecznym, albowiem niniejsze postępowanie prowadzi do zmniejszenia opłat podatkowych, a tym samym zmniejszenia dochodów gminy. W ocenie WINGiK postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów ma na celu zaktualizowanie informacji w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących klasy i sposobu użytkowania gruntu, zgodnie ze stanem faktycznym, potwierdzonym odpowiednią dokumentacją. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm., dalej: p.g.k.) pod pojęciem gleboznawczej klasyfikacji gruntów należy rozumieć podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Z kolej z przepisu § 66 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, dalej r.e.g.b.) wynika, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych i klas bonitacyjnych są: numeryczne opisy konturów tych użytków i klas bonitacyjnych oraz oznaczenie użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach poszczególnych konturów i numery tych konturów. Postępowanie klasyfikacyjne prowadzone zgodnie z rozporządzeniem z dnia 12 września 2012 r. może zakończyć się decyzją starosty o ustaleniu klasyfikacji gruntu. Ostateczna decyzja w tej sprawie oraz mapa klasyfikacyjna stanowiąca integralną część decyzji, stanowią podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych. Zdaniem organu II instancji, w świetle regulacji p.g.k. oraz rozporządzenia istota prowadzenia postępowania ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Organ podkreślił przy tym rejestrowy charakter ewidencji gruntów. Odnosząc się zaś do argumentacji Fundacji o wpływie postępowania klasyfikacyjnego na wysokość podatków WINGiK stwierdził, ze zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę między innymi wymiaru podatków, lecz wysokość podatków nie jest ustalana przez starostę, który nie jest organem właściwym w tym zakresie. Między celami statutowymi organizacji a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi zaś zachodzić prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia. W przypadku braku takiego związku, brak jest przesłanek dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczącym innej osoby. W niniejszej sprawie nie zachodzi zaś ścisły związek między zadaniami statutowymi Fundacji a prowadzonym postępowaniem.
Fundacja [...] z siedzibą w Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego. Zarzucono organowi II instancji naruszenie:
- art. 31 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że ani interes społeczny ani cele statutowe Fundacji nie uzasadniają dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,
- art. 7 i art. 77 k.p.a poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego co do wykazania istnienia interesu społecznego i celów statutowych Fundacji, a w konsekwencji
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i art. 138 § 1 pkt 2 albo art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie.
Skarżąca Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzające go postanowienia organu I instancji. W motywach skargi przedstawiono argumentację tożsamą do zaprezentowanej w zażaleniu na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] 2016 r.
W odpowiedzi WINGiK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postanowienie (lub decyzja) jest zgodne z prawem, gdy jest zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie go przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej zwana p.p.s.a., tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku innych naruszeń przepisów postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynik sprawy.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze, a także stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. o odmowie dopuszczenia Fundacji [...] do udziału w postępowaniu dotyczącym zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów na terenie poligonu [...].
Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie postanowień stanowił przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., który określa, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jak wynika z powołanego przepisu, aby można było dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu, które nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków tej organizacji, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji, a ponadto pożądane z punktu widzenia interesu społecznego.
Jak trafnie wyjaśnił WINGiK w przypadku zastosowania art. 31 § 1 i 2 k.p.a. organ powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy określić, na czym polega interes społeczny i czy za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu przemawia interes społeczny. Pojęcie "interesu społecznego" jest niedookreślone, nie ma jego trwałej, niezmiennej definicji, jego wymagania mogą ulegać zmianie. Warto dodać, że pojęcie to wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie. Samo odwoływanie się do celów statutowych organizacji nie jest wystarczające do przyjęcia, że interes społeczny w danej sprawie przemawia za dopuszczeniem organizacji do udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II OSK 2808/13, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na organizacji społecznej ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy celami statutowymi, a przedmiotem postępowania administracyjnego. Jak wskazuje się w judykaturze dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu nie może być "niejako automatyczne" i w każdym przypadku złożenia wniosku w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do spełnienia przesłanek przepisem zakreślonych z uwzględnieniem realiów konkretnej sprawy. Jako oczywisty jawi się obowiązek przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego i dokonania w jego ramach oceny, czy uzasadniony ze względu na cele statutowe organizacji społecznej jej udział w postępowaniu toczącym się z wniosku innej osoby, jest również uzasadniony z perspektywy interesu społecznego. Ma to szczególne znaczenie z racji niedookreśloności samego pojęcia "interesu społecznego", którym posłużył się ustawodawca w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Interes społeczny, który towarzyszyć musi wnioskowi o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, należy interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Jak podkreśla się w doktrynie brak normatywnej definicji interesu społecznego, powoduje przerzucenie na prowadzący postępowania administracyjne w indywidualnej sprawie organ obowiązku zidentyfikowania tego interesu (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2015 r., II GSK 1699/14, Lex nr 1986645). Nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny. Podkreślić należy, iż organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu powinna uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Ponadto, organizacja społeczna, żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu, winna dołożyć wszelkich starań, aby jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów określonych w art. 31 § 1 k.p.a., ale także z punktu widzenia przedmiotu żądania tak, aby organ decydujący o takim dopuszczeniu mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2015 r., II OSK 3144/13, Lex nr 1982880).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy orzekające prawidłowo zbadały, czy udział Fundacji uzasadniony jest jej celami statutowymi, a ponadto, czy w realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest zmiana gleboznawcza klasyfikacji gruntów na terenie poligonu [...], interes społeczny przemawia za tym, by dopuścić do udziału wnoszącą o to Fundację.
Po pierwsze organy prawidłowo za punkt wyjścia do rozważań uczyniły przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego. Zważyć należy, że sprawy gleboznawczej klasyfikacji gruntów normuje ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Przez gleboznawczą klasyfikację gruntów – jak wyjaśnił WINGiK – należy rozumieć w świetle art. 2 pkt 12 p.g.k. podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Przepis art. 7d pkt lit. a tiret trzecie p.g.k. stanowi, że do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Potwierdzeniem tego przepisu jest przepis art. 20 ust. 1 p.g.k., który określa, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 3 p.g.k. grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przepis art. 26 ust. 1 p.g.k. upoważnił Radę Ministrów do wydania rozporządzenia z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246), w którym to określa się sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Postępowanie to, jak wynika z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia kończy się wydaniem decyzji o ustaleniu klasyfikacji. Stosownie zaś do przepisu art. 23 ust. 7 w zw. z art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. g) starosta, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, wpisuje dane z niej wynikające do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen i wartości nieruchomości w zakresie wynikającym z tej ewidencji lub rejestru. Jednocześnie, stosownie do przepisów § 28 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 66 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków gleboznawcza klasyfikacja gruntów, bądź zmiany w tym zakresie zostają naniesione na mapy ewidencyjne.
Z powołanych przepisów wynika, co ustaliły organy orzekające, że postepowanie w sprawie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów jest postępowaniem odrębnym, niezależnym od postępowań, w których określa się wymiar podatków. Jego celem jest zaś aktualizacja w operacie ewidencyjnym danych z zakresu bonitacyjnej klasyfikacji gruntów. Organy dostrzegły, że dane te, zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., jako dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m.in. wymiaru podatków, lecz trafnie stwierdziły, że postępowania podatkowe mają charakter odrębny, a starosta nie jest organem właściwym w tym zakresie.
W kontekście powyższego organy obu instancji przyjrzały się celom statutowym Fundacji [...], by ustalić, czy uzasadniają one dopuszczenie wnioskodawcy do udziału w niniejszym postępowaniu. Jak wynika ze statutu Fundacji i treści wniosku celami statutowymi są m.in. "ochrona i poszanowanie interesów wszystkich mieszkańców Gminy S. L.", a także "działalność na rzecz integracji mieszkańców Gminy S. L. i [...] wspólnoty samorządowej oraz ochrona interesów tej wspólnoty". Ponadto we wniosku Fundacja podniosła, że w sposób ścisły jej cele statutowe łączą się z przedmiotem postępowania zarówno jeśli chodzi o kontrolę społeczną prawidłowości czynności postępowania, jak i ze względu na wynik i treść ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie Fundacja nie wykazała jaki jest związek pomiędzy niniejszym postępowaniem administracyjnym a celami statutowymi organizacji. W szczególności Fundacja nie wykazała jakie znaczenie dla ochrony i poszanowania interesów mieszkańców Gminy S. L., ochrony interesów lokalnej wspólnoty [...] i na rzecz integracji mieszkańców Gminy S. L. i [...] wspólnoty samorządowej ma przedmiotowe postępowanie. Organy orzekające słusznie przyjęły, że sama ewentualna zmiana klasyfikacji gruntów na terenie poligonu [...] nie narusza interesów mieszkańców Gminy S. L. i wspólnoty [...], albowiem dotyczy jedynie właścicieli gruntów podlegających klasyfikacji albo innych władających takimi gruntami wykazanych w ewidencji gruntów i budynków.
Również chybiona jest argumentacja Fundacji jakoby jej udział w postępowaniu pozostawał w ścisłej relacji do interesu społecznego, albowiem przejawia się w dbałości o uzyskiwanie przez Gminę należnych jej dochodów. Zważyć trzeba, że przedmiotem niniejszego postępowania nie są kwestie związane z uzyskiwaniem przez Gminę dochodów, czy wymiaru podatku za grunty poligonu [...], a jedynie kwestia ewentualnej zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów terenów tegoż poligonu. Bez znaczenia zatem jest podnoszona przez skarżącą Fundację okoliczność, że W. P. przedstawiając w procedurze zamówień publicznych wstępne ogłoszenie informacyjne i następnie ogłoszenie o zamówieniu podał, że przedmiotem zamówienia jest "Weryfikacja i aktualizacja użytków gruntów na terenie [...] pow. 3790,2070 ha w celu zmniejszenia opłat podatkowych". Obowiązkiem organów orzekających o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu w przedmiocie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie było badanie oczekiwań, jakie przyświecają uczestnikowi tego postępowania [...] związane z ewentualnym rozstrzygnięciem w sprawie, lecz ustalenie, czy cele statutowe Fundacji uzasadniają jej udział w tym postępowaniu i czy przemawia za tym interes społeczny. Skoro zatem Fundacja nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy jej celami statutowymi a przedmiotowym postępowaniem, a także, by interes społeczny przemawiał za jej udziałem, należało uznać, że wydane w niniejszej sprawie postanowienia odpowiadają przepisom prawa, w szczególności art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd nie podzielił również zarzutu co do naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 k.p.a.) poprzez niedokonanie stosownych ustaleń w zakresie stwierdzenia istnienia interesu społecznego, który przemawia za udziałem Fundacji w postępowaniu. Fundacja podała, że funkcjonowanie poligonu na terenie Gminy S. L. oraz związane z tym konsekwencje dla wspólnoty samorządowej stanowią ważny element wpływający na kierunki zrównoważonego rozwoju Gminy. Trudno zaś – zdaniem skarżącej – wyobrazić sobie na obszarze Gminy S. L. większy problem społeczny aniżeli funkcjonowanie poligonu. Powtórzyć należy, że przedmiotem postępowania, w którym wniosek o dopuszczenie zgłosiła Fundacja nie jest kwestia lokalizacji poligonu w [...], czy jego uciążliwości dla mieszkańców, jak i – jak podano w skardze – "zadośćuczynienia" za jego funkcjonowanie poprzez uzyskiwanie przez Gminę dochodów z tytułu podatku od nieruchomości, lecz gleboznawczej klasyfikacji gruntów terenu poligonu w [...]. W postępowaniu tym zaś, ewentualne zastrzeżenia do projektu ustalenia klasyfikacji może – stosownie do przepisu § 9 ust. 2 i § 10 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów zgłaszać właściciel gruntu.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło