II SA/Po 492/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi Grupy Mieszkańców [...] reprezentowanej przez [...] A. S. na uchwałę Rady Gminy Chocz z dnia 28 listopada 2007 r. nr X/61/2007 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia wniosek oddalić. /-/ W. Batorowicz Grupa Mieszkańców [...] wniosła skargę na uchwalę Rady Gminy Chocz z dnia 28 listopada 2007 r. nr X/61/2007 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Chocz. Następnie G. G. złożył wniosek dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wskazał, iż nie wzywał Rady Gminy Chocz do usunięcia naruszenia prawa, jednak wynik postępowania sądowego dotyczy również jego interesu prawnego, który został naruszony zaskarżoną uchwałą; jest mieszkańcem wsi [...] oddalonej od [...] o około [...] km, tereny obydwu wsi są terenami rolniczymi z zapoczątkowanym rozwojem działalności agroturystycznej. Zdaniem wnioskodawcy zaskarżona uchwała ograniczy w przyszłości możliwość prowadzenia działalności agroturystycznej, gdyż przemysłowe zagospodarowanie terenu przewidziane tą uchwałą będzie ograniczało możliwość zrealizowania jego planów zawodowych. Pobliskie tereny stracą swój charakter ekologiczny, a inwestycje powstałe w wyniku takiego zagospodarowania będą źródłem znacznej ilości ścieków przemysłowych i innych zanieczyszczeń i uciążliwości, rozprzestrzeniających się także odległość obydwu wsi. Wystosowane do wnioskodawcy wezwanie do wykazania interesu prawnego w sprawie poprzez podanie w jaki sposób wynik niniejszego postępowania sądowego dotyczy praw i obowiązków wnioskodawcy pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek G. G. nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), dalej u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wskazać należy, że musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Osoba, która nie ma interesu prawnego, nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowo-administracyjnego, a stwierdzenie w toku postępowania, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi. Jak to wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 614/07 (opublikowano Lex Nr 334317) - postanowienia studium są kierowane do organów gminy i wiążą je przy sporządzaniu planów miejscowych, nie są natomiast adresowane ani też bezpośrednio nie kształtują sytuacji prawnej podmiotów spoza systemu administracji publicznej. Przy tak ustawowo określonym charakterze studium trudno mówić w tym przypadku o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Studium jako akt planowania, wiążący organy gminy w tym zakresie może zatem jedynie pośrednio wpływać na prawa i obowiązki podmiotów z poza systemu organów administracji publicznej, przez co jednak nie dochodzi do bezpośredniego naruszenia indywidualnych interesów prawnych lub uprawnień tych podmiotów. W konsekwencji uchwały rady gminy w sprawie studium (lub jego zmiany) mogą być zaskarżone do sądu na podstawie art. 101 u.s.g., jednak prawdopodobieństwo powodzenia takiej skargi jest niewielkie, tym bardziej kiedy wnoszący skargę ma trudności w wykazaniu swojego interesu prawnego, nie mówiąc już o jego naruszeniu. Sąd w składzie orzekającym zgadza się z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż postępowanie mające na celu uchwalenie przez radę gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być traktowane jako postępowanie administracyjne, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. (tak NSA w postanowieniach z dnia: 19 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 17/08, LEX nr 459415; 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 304/08, LEX nr 505982). Tym bardziej za takie postępowanie nie może być uznane postępowanie w przedmiocie uchwalenia (zmiany) studium stanowiącego etap poprzedzający sporządzenie projektu planu miejscowego, które to etapy należą do zakresu tzw. władztwa planistycznego gminy. Skoro procedura uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie nie była określona przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisami normującymi materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego, to nie mamy tu do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz odrębnym postępowaniem, którego zakres reguluje ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Odrębność tego postępowania dotyczy procedury prowadzącej do podjęcia uchwał w sprawie studium i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak też wniesienia do sądu administracyjnego skargi na takie uchwały na podstawie art. 101 u.s.g. W konsekwencji nie można tego postępowania uznać za postępowanie administracyjne, o którym mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego i w art. 33 § 2 p.p.s.a. Uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i który przed wniesieniem skargi wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. A zatem co do zasady na etapie postępowania sądowego, jakie toczy się w trybie skargi wniesionej na podstawie art. 101 u.s.g., udział w charakterze uczestnika tego postępowania może zgłosić podmiot, który wykaże, iż przed wystąpieniem z wnioskiem o dopuszczenie go do udziału w sprawie, jaka toczy się przed sądem, spełnił wymagania określone w art. 101 u.s.g., a jej rozstrzygnięcie dotyczy wprost jego interesu prawnego. W tym kontekście należy zauważyć, iż z akt niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawca nie spełnił wymogów określonych w art. 101 u.s.g., bowiem nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, co w świetle poczynionych powyżej wywodów stanowi o braku podstaw do dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w niniejszym postępowaniu. Ponadto okoliczności wskazane w skardze nie wskazują na naruszenie konkretnego interesu prawnego wnioskującego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zmiana studium w części dotyczącej sąsiedniej względem miejsca zamieszkania wnioskodawcy wsi [...] nie mogła wprost naruszyć uprawnień ani spowodować zagrożeń, o których mowa we wniosku. W konsekwencji trudno przyjąć, że wynik niniejszego postępowanie sądowego dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ Wiesława Batorowicz