II SA/Po 494/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-02-19
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Drzazga, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczących analizy urbanistycznej, ustalenia stron postępowania oraz zapewnienia czynnego udziału stron?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, uznając, że organy dopuściły się istotnych naruszeń przepisów proceduralnych i materialnych. W szczególności wadliwie wyznaczono obszar analizowany, nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu, a uzgodnienia z innymi organami przeprowadzono z naruszeniem art. 106 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Strony postępowania podnosiły liczne zarzuty dotyczące wadliwości analizy urbanistycznej, sposobu ustalenia parametrów nowej zabudowy, braku uwzględnienia interesu publicznego oraz naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu i prawidłowego przeprowadzenia uzgodnień.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...] znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ A.Łaskarzewska
Decyzją z dnia [....] r., Nr [...], sygn. akt: [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku V. P. Sp.[...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej wraz z układem komunikacji wewnętrznej – osiedle "[...]" planowanego do realizacji przy ul. [...], na terenie działek nr [...] ark. [...] obręb [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z uwagi braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz analizy urbanistycznej ustalono warunki zabudowy. Organ podkreślił, że w toku postępowania strony wniosły swoje uwagi i zastrzeżenia, które zostały rozpatrzone w kontekście przepisów ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym oraz stosownych przepisów kpa oraz w miarę możliwości uwzględnione.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosły strony postępowania: A. M., J. D. i K. K. N., które to odwołujące w złożonych przez siebie odwołaniach zawarły takie same zarzuty, zarzucając zaskarżanej decyzji naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż z analizy wykonanej dla potrzeb postępowania nie wynika wprost na podstawie jakiej zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym zostały ustalone parametry dla zabudowy projektowanej. Z akt postępowania wynika natomiast, że zabudowę sąsiednią, na podstawie której ustalono parametry dla nowej zabudowy stanowił budynek mieszkalny, którego inwestorem jest E.-F., który to budynek jest w trakcie budowy, a zatem nie było możliwym ustalenie górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu. Nadto odwołujące zarzuciły naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie niewłaściwego obiektu jako sąsiedztwa dla projektowanej zabudowy w ramach opracowanej analizy funkcji i zagospodarowania terenu, w rezultacie analizę wykonano na podstawie parametrów budynku, który nie posiada pełnej elewacji oraz dachu. Odwołujące zarzuciły także zaskarżanej decyzji naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie precyzyjnego wskazania na jakiej podstawie ustalono parametry zabudowy dla dachu i elewacji planowanych budynków.
Od wskazanej decyzji z dnia [...] r. odwołanie wnieśli także V. W., M. B., R. B., K. K., M. R. – S., J. D., zarzucając zaskarżanej decyzji:
1) naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak uwzględnienia w decyzji charakteru zabudowy osiedla [...],
2) naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uwzględnienia w decyzji interesu publicznego, przez brak zbadania wpływu planowanej inwestycji na układ komunikacyjny obszaru analizowanego,
3) naruszenia art. 7 kpa przez brak zbadania istotnych dla sprawy okoliczności: oględzin nieruchomości os. [...] na okoliczność charakteru, wysokości i formy architektonicznej zabudowy na obszarze analizowanym, oględzin ul. [...] w godzinach szczytu na okoliczność zgodności planowanej inwestycji z interesem publicznym i możliwości komunikacyjnych analizowanego obszaru, nie uzyskanie opinii biegłego z dziedziny inżynierii ruchu drogowego na okoliczność wpływu planowanej inwestycji na sytuację komunikacyjną na analizowanym obszarze,
4) naruszenie art. 10 § 1 kpa przez brak umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.
Odwołanie wnieśli również J. i E. D., zarzucając zaskarżanej decyzji iż odległość nowej zabudowy od istniejącej zabudowy z zabudowa szeregową ustalona została zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jest na odległość 4 m odnośnie budynków z otworami okiennymi lub drzwiowymi i 3 m bez otworów okiennych i drzwiowych. Odwołujący zarzucili, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania minimalna odległość została ustalona na 10 m i w zaistniałej sytuacji odwołujący do takiej propozycji nie wnosili uwag. Z uwagi na ustaloną w decyzji mniejszą odległość odwołujący wnieśli o jej ustalenie na 10 m. Nadto odwołujący stwierdzili, że załącznik dołączony do decyzji – mapa zasadnicza wprowadza w błąd, ponieważ podana na niej skala (1:500) jest nie zgodna ze stanem faktycznym. Odwołujący wnieśli również o ustalenie w decyzji, ze projektowana inwestycja nie może naruszać istniejącej zieleni stanowiącej ich własność.
Decyzja została także zaskarżona przez S. i W. K., którzy zarzucili zaskarżanej decyzji to, iż wydana została z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7 i 10 kpa, albowiem na złożony wniosek [...] właścicieli – mieszkańców os. [...] w sprawie zmiany zakwalifikowania os. [...] i przyległego terenu do zabudowy niskiej nie udzielono odpowiedzi, jak również organ nie udzielił odpowiedzi na zastrzeżenia (stanowisko) w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz to, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja doręczona została zbyt późno, a nadto, że decyzja ustala warunki dla zabudowy wielorodzinnej średniej wysokości, podczas, gdy w bezpośrednim sąsiedztwie jest tylko osiedle [...] o zabudowie szeregowej niskiej,
Odwołanie zostało złożone nadto przez PBR E.-F. S.[...]. L. J. – E. J., którzy zarzucili, iż organ w toku postępowania nie poinformował ich o przygotowaniu projektu decyzji o warunkach udowy, przez co nie zostało im zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu, a nadto iż linia zabudowy wynosi 5 m. od granicy ich działki, co uniemożliwi realizację planowanej przez odwołujących inwestycji,
Decyzja została zaskarżona również przez K. W., która zarzuciła zaskarżanej decyzji iż odległość nowej zabudowy od istniejącej zabudowy z zabudowa szeregową ustalona została zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jest na odległość 4 m odnośnie budynków z otworami okiennymi lub drzwiowymi i 3 m bez otworów okiennych i drzwiowych. Odwołująca zarzuciła, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania minimalna odległość została ustalona na 10 m i w zaistniałej sytuacji do takiej propozycji nie wnosiła uwag. Z uwagi na ustaloną w decyzji mniejszą odległość odwołująca wniosła o jej ustalenie na 10 m. Nadto odwołująca stwierdziła, że załącznik dołączony do decyzji – mapa zasadnicza wprowadza w błąd, ponieważ podana na niej skala (1:500) jest nie zgodna ze stanem faktycznym. Odwołująca wniosła również o ustalenie w decyzji, że projektowana inwestycja nie może naruszać istniejącej zieleni stanowiącej jej własność.
Po rozpoznaniu wymienionych powyżej odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), art. 123, art. 124, art. 126, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071) oraz na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U Nr 80. poz. 717) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności ani uprawnień osób trzecich. Podkreślono, że na obszarze objętym "analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu" znajduje się już realizowana zabudowa, która umożliwiła ustalenie warunków zabudowy w kształcie określonym we wniosku. Organ wskazał, że zabudowa realizowana na podstawie ostatecznego i prawomocnego pozwolenia na budowę jest wystarczającą podstawą do określenia nowych parametrów zabudowy. Nadto podniesiono, że zarzuty dotyczące warunków technicznych budynków badane będą na etapie udzielania pozwolenia na budowę oraz, że Zarząd Dróg Miejskich w prawidłowy sposób dokonał uzgodnienia planowanej inwestycji.
Od powyższej decyzji skargę wniósł T. W. zarzucając zaskarżanej decyzji:
1) naruszenie art. 15 kpa i art. 78 Konstytucji RP, art. 7 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez brak rozpoznania zarzutów zawartych w odwołaniu V. W., M. B., R. B., K. K., M. R. – S. i J. D.,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, które legły u podstaw utrzymania jej w mocy z punktu widzenia zarzutów zawartych w odwołaniu V. W., M. B., R. B., K. K., M. R. – S. i J. D.,
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 kpa w związku z art. 140 kpa i art. 10 kpa poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, mimo, iż organ ten wydał decyzję opierając się min. na treści postanowienia Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] r., a nie doręczając stronom tego postanowienia i tym samym nie jest ono prawomocne,
4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji i brak skierowania jej do ponownego rozpoznania, pomimo, iż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części
5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez błędny brak uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, albowiem postępowanie prowadzone przed tym organem uniemożliwiło stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów,
6) naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez brak uwzględnienia w decyzji charakteru zabudowy osiedla [...] oraz art. 10 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa i art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przez brak uwzględnienia w decyzji interesu publicznego – braku zbadania wpływu planowanej inwestycji na układ komunikacyjny obszaru analizowanego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżących, co oznacza, że sąd jest upoważniony do uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.
Wydając orzeczenie w niniejszej sprawie sąd wziął pod uwagę treść powołanych powyżej przepisów.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm), zgodnie z którym decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 powołanej ustawy, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi oraz po dokonaniu ustalenia, czy planowana inwestycja spełnia przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W toku postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w pierwszej kolejności organ administracyjny obowiązany jest ustalić obszar oddziaływania inwestycji, celem ustalenia stron prowadzonego postępowania administracyjnego(art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Po ustaleniu obszaru oddziaływania organ administracyjny z urzędu winien zbadać stan prawny nieruchomości znajdujących się w tym obszarze, a w szczególności winien dokonać ustaleń w przedmiocie uprawnień z zakresu prawa rzeczowego poszczególnych podmiotów. Ustalenia te oraz sposób ich dokonania winny znaleźć odzwierciedlenie w aktach postępowania, tak by nie było wątpliwości którym podmiotom przysługuje w postępowaniu przymiot strony.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Oceny, czy inwestycja spełnia powyższe warunki dokonuje się w oparciu o analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Zasady przeprowadzania analizy regulują przepisy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm), dalej rozporządzenie. Stosownie do przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę, przy czym obszar ten wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Granice tego obszaru wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000).
W toku postępowania w przedmiocie warunków zabudowy organ administracyjny obowiązany jest również uzyskać wymagane uzgodnienia. W myśl art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzgodnień tych dokonuje się w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej kpa.
Zgodnie z art. 106 kpa, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Istotnym jest, że organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę (art. 106 § 2 kpa). Postępowanie o uzgodnienie jest częścią postępowania głównego.
Organ administracyjny prowadzący postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy, występujący o uzgodnienie decyzji, winien przedstawić organowi uzgadniającemu projekt decyzji (art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Tylko taki tryb postępowania daje bowiem gwarancję, iż uzgodnieniu podlegał nie zamiar inwestycyjny będący przedmiotem wniosku, lecz konkretny projekt decyzji zawierający proponowane rozstrzygnięcie. Zakres uzgodnienia obejmuje, bowiem zamierzoną treść decyzji. Identycznie prof. zw. dr hab. Zygmunt Niewiadomski w Komentarzu do Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wydawnictwo C.H.BECK, W-wa 2005r., str. 424; także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 stycznia 2008r., sygn. II SA/Po 393/07, niepubl.).
Na podstawie art. 106 § 2 kpa organ prowadzący postępowanie główne zobowiązany jest do zawiadomienia wszystkich stron postępowania o zwróceniu się do organu współdziałającego, celem uzyskania uzgodnień.
Zajęcie stanowiska przez inny organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronom zażalenie. Organ uzgadniający winien doręczyć wydane rzez siebie orzeczenie wszystkim stronom postępowania głównego, celem zapewnienia stronom postępowania ochrony ich praw. Strony postępowania głównego nie mają tego przymiotu w postępowaniu uzgodnieniowym, które jest częścią postępowania o warunki zabudowy. Podkreślić należy, że zawarte w przepisie art. 106 § 5 kpa prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie organu współdziałającego przysługuje stronom postępowania, a nie organowi administracyjnemu, który prowadzi postępowanie główne. To strony postępowania powinny mieć zapewnioną możliwość zarówno udziału w postępowaniu, w którym zapada takie postanowienie, a nade wszystko faktyczną możliwość wniesienia zażalenia na to orzeczenie (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt: II SA/Bk 666/05, niepubl.).
W przypadku, gdy organ uzgadniający nie doręczy wydanego przez siebie rozstrzygnięcia wszystkim stronom postępowania głównego, to organ prowadzący postępowanie główne nie powinien obojętnie przejść obok takiego naruszenia prawa. Jeżeli bowiem dostrzega (a dostrzec powinien) wady postanowień wydanych przez organy uzgadniające, szczególnie, jeśli są to wady proceduralne, to nie jest zwolniony on z obowiązku reagowania na nie, skoro ma obowiązek przestrzegać zasady wyrażonej w art. 9 kpa. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej w takiej sytuacji ma obowiązek poinformować strony o naruszeniu ich uprawnień oraz wskazać im drogę prowadzącą do usunięcia stanu niezgodnego z ich interesami (wyrok NSA z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt: II OSK 1207/06, niepubl.).
W toku postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis ten ustanawia ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, z którą wiąże się szereg obowiązków organów administracji, wynikających z treści powołanego przepisu.
Powołana reguła postępowania administracyjnego obowiązuje na etapie postępowania zarówno przed organem I, jak i II instancji.
W toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy oznacza ona, że organ I instancji winien w szczególności poinformować strony postępowania o wszczętym postępowaniu oraz o wystąpieniach do innych organów administracji publicznej celem dokonania uzgodnień, a po wydanym rozstrzygnięciu doręczyć je wszystkim stronom postępowania.
Natomiast organ II instancji winien w szczególności poinformować wszystkie strony postępowania pierwszoinstancyjnego o wniesionych przez inne strony postępowania odwołaniach, o ile odwołania takie zostały wniesione, a po wydaniu rozstrzygnięcia odwoławczego doręczyć je wszystkie stronom postępowania.
Odnosząc powyższe stwierdzenia do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z akt postępowania nie wynika w jaki sposób organ I instancji ustalił strony przeprowadzonego postępowania, uniemożliwiając tym samym zbadanie, czy w istocie, wszystkie osoby, którym przysługuje przymiot strony brały udział w postępowaniu. Organ I instancji nie ustalił bowiem prawidłowo terenu oddziaływania przedmiotowej inwestycji, nadto w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów co do tego, w jaki sposób organ ustalił tożsamość osób będących właścicielami oraz użytkownikami wieczystymi działek, które w ocenie organu znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji .
Z powołanych przepisów wynika, że dokonanie oceny, czy planowana inwestycja spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest możliwe dopiero wówczas, gdy organ administracyjny w sposób prawidłowy wyznaczy obszar analizowany.
Tymczasem w niniejszej sprawie, wbrew wymogom art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym i postanowieniom § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, nie wyznaczono granic obszaru analizowanego na kopii mapy zasadniczej. Powyższe uniemożliwia dokonanie sądowej kontroli jakichkolwiek ustaleń w zakresie możliwej zabudowy.
Jedynie analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dokonana w prawidłowo wyznaczonym obszarze może być podstawą poczynionych ustaleń w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Na marginesie zauważyć należy, że granic obszaru analizowanego nie wyznaczono nawet na dołączonych do analizy wydrukach komputerowych obrazujących teren inwestycji wraz z obszarem przyległym.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie granic obszaru analizowanego nie sposób ustalić nawet z części tekstowej analizy. Sporządzający ją wskazał bowiem, że obszar analizowany stanowi zgodnie z ustawą trzy szerokości działki nie mniejszej niż 50 m. Tymczasem planowana inwestycja obejmuje aż cztery działki.
Wobec wadliwie sporządzonej analizy w zakresie wyznaczonego obszaru Sąd zaniechał badania poczynionych w niej ustaleń, co do funkcji, cech zabudowy, zagospodarowania działek sąsiadujących z terenem inwestycji, a także w zakresie wymagań dotyczących nowej zabudowy. Wadliwie sporządzona analiza narusza także postanowienia przepisów proceduralnych, zawartych w art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa.
W niniejszym postępowaniu dopuszczono się także naruszenia innych reguł procedury. I tak, organy administracji wbrew swemu obowiązkowi wynikającemu z art. 10 kpa nie zapewniły stronom udziału w każdym stadium postepowania, przed wydaniem decyzji w obu instancjach. Stron nie powiadomiono o możliwości wypowiadania się co do zebranych dowodów, materiałów, co do zgłoszonych żądań. Prezydent Miasta P. sprzecznie z art. 106 § 2 kpa, zwracając się o dokonanie uzgodnień nie powiadomił o tym wszystkich stron postępowania.
W niniejszej sprawie postanowienia, wydane w trakcie uzgodnień, doręczane były jedynie organowi I instancyjnemu oraz inwestorowi. Tymczasem zgodnie z art. 109 § 1 kpa, mającym tu zastosowanie poprzez art. 126 kpa, orzeczenia te należało doręczyć każdej ze stron postępowania głównego. Postępowanie uzgodnieniowe jest jego częścią, a zatem strona postępowania głównego ma także przymiot strony w postępowaniu uzgodnieniowym.
W niniejszym postępowaniu zatem udział na etapie uzgodnienia zapewniono tylko jednej stronie – inwestorowi, wbrew obowiązkowi płynącemu z art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prezydent Miasta P. występując o uzgodnienia nie przekazał organom uzgadniającym projektu decyzji, a jedynie wniosek inwestora. Wynika to ze znajdujących się w aktach pism z dnia [...]r., skierowanych do ZGiKM "G." oraz Zarządu Dróg Miejskich, zatytułowanych "wniosek o uzgodnienie" (k. 53, 54 akt administracyjnych). Zaznaczono w nich, że organom uzgadniającym przesyła się kopię wniosku wraz z mapą.
Tymczasem, jak wywiedziono wyżej, uzgodnienie polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść aktu proponowanego rozstrzygnięcia nie zaś na żądanie wniosku ulegającego niejednokrotnie przeobrażeniom w trakcie trwającego procesu.
Organ II instancji, wbrew art. 131 kpa, nie poinformował żadnej ze stron postępowania o złożonych przez pozostałe strony odwołaniach.
Zaniechał także z niewiadomych dla Sądu przyczyn doręczenia wydanej przez siebie decyzji wszystkim osobom, które przez organ I instancji zostały uznane za strony. Decyzja II instancji została doręczona jedynie tym, którzy składali odwołania.
Zdaniem Sądu stwierdzone uchybienia wyczerpują przesłanki z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i dlatego uchyleniu ulec musiała zaskarżona decyzja.
W oparciu o art. 135 cyt ustawy Sąd uchylił także decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania. W szczególności zaś ustali obszar oddziaływania inwestycji, strony niniejszego postępowania, wyznaczy obszar analizowany, dokona analizy zgodnie z przedstawionymi w cytowanych przepisach wymogami. Prowadząc postępowanie będzie miał na względzie nie tylko przepisy prawa materialnego zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i w cytowanym rozporządzeniu wykonawczym, ale także reguły procedury, w tym te których naruszenie w niniejszej sprawie stwierdzono i opisano w uzasadnieniu tut. Sądu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
Jak w pkt. III rozstrzygnięto mając na względzie art. 152 p.p.s.a.
/-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ A.Łaskarzewska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło