II SA/Po 499/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. i E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący L. G. i E. G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że są osobami bezdomnymi i schorowanymi. Twierdzili, że na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł musieli się zapożyczyć. Uiszczenie wszystkich opłat wiązałoby się ze znacznym uszczerbkiem dla rodziny. Oświadczyli, że są zmuszeni "koczować na terenie ogródków działkowych", a zimą wynajmują kwatery, co pozbawia ich oszczędności. Oświadczyli, że utrzymują się z renty E. G. w wysokości [...] zł. oraz wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł, co łącznie daje [...] zł netto miesięcznie. Nadto oświadczyli, że posiadają samochód o wartości [...]zł – [...] zł. Wskazali, że nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnili stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się spłata kredytu z miesięczną ratą w wysokości [...] zł, czynsz najmu [...] zł, opłaty działkowe [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia [...] zł, koszty dojazdów do pracy [...] zł, utrzymanie samochodu [...] zł. Wnioskodawcy wezwani do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") powtórzyli, że skarżący jest na rencie, a skarżąca jest zmuszona pracować, by wystarczyło na ich utrzymanie. Oświadczyli, że nie prowadzą działalności gospodarczej. Aktualnie nie posiadają żadnego zadłużenia kredytowego, będą spłacać raty pożyczki od października 2016r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Podali, że nie posiadają żadnej nieruchomości, użytkują ogródek działkowy w ROD, który nie przynosi żadnych dochodów. Ponoszą nakłady na jego utrzymanie oraz remonty altany i na doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Skarżący wskazali, że ponoszą koszty utrzymania samochodu z 2000r. na paliwo i naprawy w wysokości [...] zł miesięcznie, środków czystości [...] zł, wydatki na leki [...] zł. Oświadczyli, że często nie wystarcza im na pokrycie kosztów życia codziennego, oszczędności które posiadali wydali na prywatne leczenie skarżącej. Na altanę wydali oszczędności życia, jej budowa prowadzona była systemem gospodarczym. Skarżący ma problemy ze zdrowiem. Wnioskodawcy przedłożył kserokopię: - PIT-u 37 za 2015r. obojga skarżących, z którego wynika, że osiągnęli dochód w łącznej wysokości około [...] zł - dowody wpłaty za utrzymanie działki, faktury za wywóz nieczystości płynnych - harmonogram spłaty kredytu w wysokości [...] zł., z miesięczną ratą po [...] zł - wyciągu z rachunku bankowego skarżących, na który wpływa wynagrodzenie skarżącej w wysokości około [...] zł oraz renta skarżącego w wysokości [...] zł; saldo miesięczne na tym rachunku wynosi [...] zł na dzień 1 marca 2016r., [...] zł na dzień 1 kwietnia 2016r., [...] zł na dzień 2 maja 2016r., [...]zł na dzień 2 czerwca 2016r., [...] zł na dzień 1 lipca 2016r., [...] zł na dzień 1 sierpnia 2016r., [...] zł na dzień 1 września 2016r. Nadto na powyższy rachunek bankowy w dniu 4 maja 2016r. wpłacono gotówką kwotę [...] zł, w dniu 11 lipca 2016r. posiadacz rachunku wpłacił gotówką kwotę [...] zł.; nadto w dniu 14 kwietnia 2016r. posiadacze rachunku dokonali z rachunku przelewu kwoty [...] zł tytułem rezerwacji mieszkania w spółce developerskiej [...] z K., a następnie w dniu 4 maja 2016r. dokonali przelewu kwoty [...] zł tytułem aktu notarialnego dotyczącego Spółki Sp. z o.o. w K. Z rachunku bankowego wynika, że Skarżący na bieżąco spłacają zadłużenie na dwóch kartach kredytowych. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcach ubiegających się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że skarżący nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie wynika jednoznacznie, że sytuacja wnioskodawcy nie pozwala na poniesienie przez skarżących kosztów postępowania w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wszystkich członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Możliwości płatnicze wnioskodawców oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a takie skarżący prowadzą wspólnie. Wspólnie utrzymują się z renty skarżącego i wynagrodzenia za pracę skarżącej w łącznej wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą koszty utrzymania domu oraz samochodu w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie, resztę ([...] zł) przeznaczają na wyżywienie. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala zatem na pełne poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących. Potwierdzają tą okoliczność wyciągi z rachunku bankowego, gdzie miesięczne salda są dodatnie na poziomie około [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł we wrześniu 2016r. Oznacza to, że salda te stanowią wolne środki, które skarżący mogą przeznaczyć na poniesienie pełnych kosztów sądowych dalszego postępowania sądowego oraz wynagrodzenia pełnomocnika w wyboru. Powyższe potwierdza też i to, że skarżący nie podali, by mieli jakieś zaległości w bieżących płatnościach. Co więcej, skarżący mają możliwość wspomagania się dodatkowymi środkami z dwóch kart kredytowych, co również czynią i na bieżąco je spłacają. Nadto z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że skarżący dysponują dodatkowymi środkami z innych źródeł, skoro dokonują doraźnych wpłat gotówkowych na ten rachunek. Wątpliwości przy tym, co do trudnej sytuacji finansowej skarżących, budzi też fakt, że skarżący dokonali ze swojego rachunku przelewu kwoty [...] zł tytułem rezerwacji mieszkania w spółce developerskiej [...] Sp. z o.o. w K., a następnie dokonali przelewu kwoty około [...] zł tytułem czynności notarialnej na rzecz powyższej Spółki. Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących, nie pozostają im już żadne wolne środki. Obroty na rachunku bankowym i wydatki ponad konieczne koszty utrzymania skarżących wskazują, że dysponują środkami przewyższającymi te niezbędne koszty koniecznego ich utrzymania. Środki te mogą zatem przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Przedstawiona sytuacja finansowa skarżących nie pozwala, zatem na przyznanie im prawa pomocy. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinni w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania celem przeznaczenia nadwyżki na uiszczenie kosztów sądowych (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. o sygn. akt II OZ 72/12 oraz z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt II OZ 671/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy skarżący nie wykazali w sposób wiarygodny, że ich sytuacja finansowa nie daje możliwości wygospodarowania środków na należne koszty postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska