II SA/Po 500/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ J. Zieliński /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska Po rozpatrzeniu wniosku Z. C. z dnia 23 lutego 2010 r. Prezydent Miasta O. W. decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] postanowił przyznać wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 350,- zł w tym na zakup opału 150,- zł, na zakup leków 50,- zł i na zakup żywności 150,- zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Z. C. spełnia warunki do przyznania zasiłku celowego, a ustalając wysokość świadczenia brano pod uwagę nie tylko potrzeby osoby zainteresowanej, ale również możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O.W. Powyższa decyzja została doręczona do rąk własnych Z. C. w dniu 31 marca 2010r. Skarżąca odwołała się od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Odwołanie zostało złożone w dniu 6 maja 2010 r. za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. Z.C. zakwestionowała wysokość przyznanego jej zasiłku oraz jego jednorazowy charakter. Podkreśliła, iż organ wiedział o jej trudnej sytuacji finansowej oraz o trapiących ją schorzeniach, które uniemożliwiają jej swobodne funkcjonowanie i poruszanie się. Zaznaczyła, iż problemy zdrowotne utrudniają jej załatwianie różnych spraw oraz sporządzanie pism w odpowiednich terminach. Również odwołanie było spóźnione z powodu jej niedyspozycji. Z.C. wniosła o przyjęcie jej odwołania oraz wyjaśnienie dlaczego nie został jej przyznany zasiłek stały skoro jej dochód jest niski a stan zdrowia nie pozwala na poprawę sytuacji finansowej. Ponadto wysokość przyznanego zasiłku nie jest wystarczająca wobec znacznych wydatków na leczenie. Z.C. zarzuciła również, iż organ I instancji błędnie poinformował ją o warunkach przyznawania zasiłku, o tym jakie dokumenty należy złożyć, w efekcie czego skarżącej przyznano inny zasiłek celowy niż ten o który występowała (stały). Postanowieniem z dnia [...] 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, iż odwołanie Z. C. od decyzji Prezydent Miasta O. W. z dnia [...] 2010 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: Kpa). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona Z. C., wraz z pouczeniem o sposobie i terminie złożenia odwołania, w dniu 31 marca 2010 r. Z kolei odwołanie wpłynęło do organu w dniu 6 maja 2010 r. tj. po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia. Z uwagi na powyższe, wobec przekroczenia terminu o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa, Kolegium było zobowiązane na podstawie art. 134 Kpa orzec o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wywiodła Z. C. wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie jej odwołania. Skarżąca podniosła, iż Kolegium skorzystało z "odrzuceniu" odwołania z powodu niedotrzymania terminu nie biorąc pod uwagę obiektywnej przyczyny, która spowodowała to opóźnienie oraz, że cała sprawa dotyczy pomocy osobie chorej. Zarzuciła, iż organ I instancji błędnie ustalił jej dochód, który wynosi jedynie miesięcznie 82,- zł z tytułu alimentów. Wypłacany jej zasiłek pielęgnacyjny z uwagi na jego szczególny charakter, nie powinien być wliczany do dochodu. Ponadto organ przyznał jej zasiłek celowy a nie stały, o który się ubiegała pomimo, że złożyła wszystkie dokumenty wymagane przez pracowników MOPS. Przyznany zasiłek jest zbyt niski aby zaspokoić jej podstawowe potrzeby. Skarżąca podniosła, iż informowała organ I instancji o swoich wydatkach zwłaszcza związanych z zakupem lekarstw i opału. Z.C. stwierdziła, iż co prawda Kolegium miało prawo "odrzucić" jej odwołanie z uwagi na uchybienie terminy, jednak biorąc pod uwagę jej stan zdrowia oraz przedmiot postępowania, który dotyczy pomocy społecznej, orzeczenie organu odwoławczego było "nadgorliwym wykorzystaniem prawa". Zarzuciła także, iż Kolegium pominęło jej prośbę o rozpatrzenie odwołania pomimo uchybienia terminu do jego wniesienia, z uwagi na chorobę skarżącej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem Kolegium w odwołaniu skarżąca nie wykazała żadnej okoliczności, która wskazywałaby na uwzględnienie jej odwołania po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jednak zaznaczyć, iż przesłanką wydania postanowienia, o którym mowa w wyżej powołanym przepisie, jest nie tylko fakt złożenia odwołania po upływie czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu lub wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. W sytuacji wniesienia odwołania z uchybieniem terminu wraz z wnioskiem o jego przywrócenie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu od wniesienia odwołania, organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu złożonej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a więc wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem wniosku strony byłoby niezgodne z prawem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 200 5r, sygn. akt. I SA/Wa 149/04, LEX nr 164768 oraz z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1344/08, LEX nr 484157). W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż Z.C. złożyła swoje odwołanie od decyzji organu I instancji z uchybieniem czternastodniowego terminu o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa. Z treści odwołania wynika jednakże, iż skarżąca była świadoma, że składa odwołanie po terminie. Jako powód tego uchybienia wskazała swoją chorobę ("niedyspozycję") i poprosiła o przyjęcie jej odwołania. Zdaniem Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę, skarżąca w ten sposób jednoznaczny wyraziła swoją prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wskazała powód jego niedochowania. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pismo, w którym skarżący wskazuje okoliczności mające świadczyć, że uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia nie nastąpiło z jego winy, powinno być rozpoznane jako wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2000 r., sygn. akt III RN 206/99). Jeżeli Samorządowe Kolegium Odwoławcze miałoby jakiekolwiek wątpliwości co do charakteru prośby zawartej w odwołaniu, to zobowiązane było do ich usunięcia w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 Kpa, czyli powinno było wezwać Z.C. do sprecyzowania i uzupełnienia jej wniosku. W żadnym wypadku, fragmentu odwołania zawierającego prośbę o rozpoznanie odwołania pomimo wniesienia go po terminie, nie można było pominąć bez należytego wyjaśnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 116/07). Odstępując od wyjaśnienia tej kwestii organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w pierwszej kolejności powinno przeprowadzić postępowanie co do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w zależności od jego wyniku podjąć właściwe rozstrzygniecie. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pkt II wyroku. /-/ J. Zieliński /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska