II SA/Po 510/10
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-26
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten dopuścił się licznych uchybień proceduralnych, w tym naruszył zasady postępowania wyjaśniającego, nie zapewnił należytego udziału społeczeństwa i nie uzasadnił prawidłowo swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania, gdyż inwestor nie zrezygnował z realizacji inwestycji, a sąd administracyjny nie jest organem właściwym do umorzenia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania, brak zapewnienia udziału społeczeństwa oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi I. D. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia; oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K., na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 85 ust. 1, 2 pkt 1,3 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zm. – dalej w skrócie: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku), w związku z § 3 ust. 1 pkt. 72 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), wydaną po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowej "Z." na terenie wsi: W., Z., B., gmina K., powiat K.. Budowa polegać ma na wybudowaniu 19 sztuk siłowni wiatrowych o łącznej mocy ok. 50 MW, wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Organ ustalił następujące warunki realizacji przedsięwzięcia:
- w projekcie budowlanym przewidzieć lokalizację ogrodzenia stacji transformatorowej 11/30 kV, stanowiącej Główny Punkt Zasilania (DPZ), w odległości nie mniejszej niż 15 m,
- zapewnić właściwe gospodarowanie odpadami wytworzonymi na etapie realizacji przedsięwzięcia poprzez minimalizację ich ilości, selektywne magazynowanie w wydzielonych miejscach oraz przekazywanie odpadów podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami,
- eksploatację przedsięwzięcia prowadzić z użyciem 19 sztuk turbin wiatrowych o nominalnej mocy wyjściowej 2,3 MW, wysokości wieży pojedynczej elektrowni nieprzekraczającej 105 m, średnicy wirnika do 93 m i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 105 dB,
- planowane przedsięwzięcia nie mogą stanowić ponadnormatywnej uciążliwości dla otoczenia oraz zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego, powietrza atmosferycznego oraz z uwagi na poziom hałasu,
- obowiązek przestrzegania zaleceń inwestycyjno-eksploatacyjnych, zawartych w przedłożonych raportach o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko,
-obowiązek uporządkowania placu budowy po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 12 lutego 2009 r., kiedy to inwestor – , "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowej "Z." na terenie wsi: W., Z., B., gmina K., powiat K.. Do wniosku załączono dokumentację wymienioną w art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Przedmiot planowanej inwestycji ustalono na podstawie przedłożonej dokumentacji – karty informacyjnej oraz 16 raportów o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Burmistrz Miasta i Gminy K. w dniu 22 lutego 2009 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ w P.) oraz w dniu 25 marca 2009 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej PPIS w K.) o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności sporządzenia raportu i jego ewentualnego zakresu. Planowana inwestycja stanowi inwestycję wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 72 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla której sporządzenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, może być wymagane. Wskazane organy w pismach z dnia 18 marca 2009 r. i 21 kwietnia 2009 r. wyraziły stanowisko, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddziaływania inwestycji na środowisko, konieczne jest uprzednie zobowiązanie inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko.
Burmistrz Miasta i Gminy K. postanowieniem z dnia [...] 2009 r. zobowiązał inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 organ wystąpił do Dyrektora RDOŚ w P. oraz PPIS w K. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Warunki zostały uzgodnione przez RDOŚ w P. postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. oraz przez PPIS w K. w opinii z dnia 26 sierpnia 2009 r., z zastrzeżeniami podanymi w treści przedmiotowej decyzji.
Wskazano następnie, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego społeczeństwo było informowane poprzez obwieszczenia o toku postępowania. Obwieszczenie w sprawie wszczęcia postepowania wywieszono w sposób zwyczajowo przyjęty na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta i Gminy w K. w okresie od 16.02.2009 r. do 03.03.2009 r. Obwieszczenie w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wraz z opracowaniem raportu wywieszono w ten sam sposób w okresie od 18.05.2009 r. do 0.06.2009 r. Obwieszczenie w sprawie możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji wywieszono w okresie od 22.10.2009 r. do 05.11.2009 r. W ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski. Również na etapie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji środowiskowej nie wpłynął żaden wniosek stron. W tych okolicznościach organ uznał, że nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej.
Decyzję doręczono organom uzgodnieniowym, inwestorowi oraz jego pełnomocnikowi.
Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 09 listopada 2009 r. wnieśli w dniu 29 marca 2010 r. mieszkańcy Z.: J. O., T. K., Z. D., T. S. oraz L. M. – reprezentowani przez pełnomocnika adwokata C. M., który jednocześnie zaskarżył wydane w toku postępowania postanowienia uzgodnieniowe Dyrektora RDOŚ w P. z dnia 14 października 2009 r. oraz PPIS w K. z dnia 26 sierpnia 2009 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych aktów podniesiono zarzut naruszenia art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa, naruszenie art. 10 kpa poprzez nie zapewnienie stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, w tym nie umożliwiono ustosunkowania się do przyjętego przez organ raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niezapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu. Podniesiono zarzuty dotyczące przebiegu postępowania oraz braku oceny materiału dowodowego, niewystarczającego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, wydanie postanowień uzgodnieniowych w oparciu o niepełny i nieprecyzyjny Raport o oddziaływaniu na środowisko, co potwierdza przedłożona przez skarżących opinia prof. A. W. oraz opinia dr inż. H. W., których strony nie miały możliwości wcześniej przedłożyć.
Odwołujący podnieśli, że zaskarżona decyzja została doręczona Dyrektorowi RDOŚ w P., PPIS w K., inwestorowi oraz jego pełnomocnikowi, a w dniu 4 marca 2010 r. została zamieszczona na stronie Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) w dniu 4 marca 2010 r. i w tym samym dniu na tablicy ogłoszeń wsi B., Z. oraz W. Zdaniem odwołujących w tej sytuacji termin do złożenia odwołania zaczął biec dopiero po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, co wynika z treści przepisu art. 85 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 oraz art. 74 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Skoro stronom postępowania - mieszkańcom ww. wsi decyzję organu I instancji doręczono dopiero w dniu 18 marca 2010 r. to przyjąć należy, ze odwołanie złożone zostało w terminie. Podkreślono, że odwołujący są stronami postępowania bowiem są właścicielami nieruchomości położonych w najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji. Wskazano, że skala planowanej inwestycji, stopień uciążliwości i zasięg oddziaływania na działki odwołujących powodują, że mają oni interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w przedmiotowym postępowaniu w związku z uciążliwościami, jakie inwestycja wywoła. Do uciążliwości tych należy narażenie na hałas i wibracje.
Zdaniem odwołujących w Raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko inwestycję wadliwie zakwalifikowano do inwestycji celu publicznego, co jest sprzeczne ze stanowiskiem ugruntowanym przez orzecznictwo sądów administracyjnych i co nakazywało krytycznie odnieść się do treści Raportu i przedstawionych w nim wyników badań. Raport w pełni nie uwzględnił innych niż NATURA 2000 obiektów ochrony przyrody, wymienionych w ustawie o ochronie przyrody. W szczególności nie zostały potwierdzone informacje o braku stanowisk lęgowych ptaków zagrożonych inwestycją oraz tras migracyjnych. Nie podjęto próby oceny składu gatunkowego oraz przestrzennego rozmieszczenia gatunków chronionych, stąd analiza wpływu inwestycji na elementy środowiska jest nierzetelna. Nie uwzględniono również wytycznych dotyczących postępowania w celu wykonania raportu oraz specyfiki regionu, w którym inwestycja ma powstać, co wynika m.in. z różnego ukształtowania danego terenu, stanu powietrza, rozmieszczenia źródeł hałasu. Ponieważ organy uzgadniające oparły swoje stanowisko na wadliwie sporządzonym raporcie, uzasadniony jest wniosek o uchylenie obu wydanych w sprawie stanowisk –postanowienia RDOS i opinii PPIS w K.
Pismem z dnia 19 maja 2010 r. odwołujący uzupełnili odwołanie o nową argumentację, wskazując na niezgodność decyzji z wytycznymi Programu Ochrony Środowiska Miasta i Gminy K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej K. z dnia [...] 2005 r. Nr [...], w szczególności w części VIII rozdz. 2. W raporcie bezpodstawnie przyjęto brak wystąpienia konfliktów społecznych w związku z inwestycją oraz brak awaryjności turbin wiatrowych, których rozstawienie nie zapewnia zachowanie warunków gwarancyjnych, tym bardziej, że planowany jest montaż turbin używanych. Podniesiono, że zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości nie gwarantującej nieprzekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Aby normy zostały spełnione, mieszkańcy nie mogliby otwierać okien. Odwołujący wnieśli o uwzględnienie załączonych do pisma materiałów, dotyczących eksploatacji elektrowni wiatrowych i ich wpływu na środowisko.
Wnioskiem, złożonym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. w dniu 28 lutego 2010 r., 149 mieszkańców miejscowości, na terenie których inwestycja planowana jest do realizacji, wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 9 listopada 2009 r.
Równolegle, pismem z tego samego dnia Towarzystwo Rozwoju Z., reprezentowane przez J. O., wniosło do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] 2009 r. Wniosek ten został przekazany zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w dniu 1 kwietnia 2010 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...], na podstawie art. 33 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 74 ust. 3, art. 80 ust. 2, art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 7 i 77 §1 oraz art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] 2011 r. i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzję wydano w rozpatrzeniu odwołania z dnia 28 marca 2010 r. wniesionego przez J. O., T. K., Z. D., T. S. i L. M. oraz odwołania z dnia 1 kwietnia 2010 r. wniesionego przez 39 mieszkańców wsi Z., B. i W..
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności Kolegium przedstawiło przebieg postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Następnie wyjaśniono, że przekazując do Kolegium wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. wskazał, iż decyzja została podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie w dniu 9 listopada 2009 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy K., natomiast w gablocie sołeckiej wsi B., W. i Z. w dniu 4 marca 2010 r. W tym samym dniu decyzja została zamieszczona w BIP Urzędu Miasta i Gminy K.. Uznając, że w tej sytuacji z dniem 4 marca 2010 r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania, bowiem w sytuacji, gdy liczba stron postepowania przekracza 20, zastosowanie miał tryb doręczeń określony w art. 49 kpa, co nastąpiło w dniu 4 marca 2010 r. Kolegium dalej wyjaśniło, że pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. poinformowało wnioskodawców o braku potrzeby wszczęcia postepowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Trybem weryfikacji decyzji nieostatecznej jest bowiem postępowanie odwoławcze i tryb ten ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym. W tej sytuacji żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, które wniesione zostało do organu odwoławczego przed upływem terminu do wniesienia odwołania, podlega rozpoznaniu jako odwołanie.
Kolegium uznało odwołania za uzasadnione, bowiem zarówno wydana w sprawie decyzja, jak i prowadzone postępowanie, naruszają przepisy prawa. Kolegium wyjaśniło, iż oceniając istnienie interesu prawnego po stronie osób wnoszących odwołania w przedmiotowym postępowaniu należy przyjąć, że przymiot ten posiadają osoby będące właścicielami nieruchomości na które planowana inwestycja będzie oddziaływać. Kolegium uznało, że spośród osób, które wniosły odwołania interes prawny niewątpliwie przysługuje Z. D. właścicielowi działki nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką nr [...] , na której ma być usytuowana elektrownia wiatrowa. Interes prawny przysługuje również J. S. i, K.S., C. B., A. i L. M., J. W. W oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy Kolegium uznało, że przynajmniej niektóre z osób, które złożyły odwołania, posiadają interes prawny w sprawie, bowiem na ich działki planowana inwestycja będzie oddziaływać, zatem złożone odwołania podlegały rozpoznaniu.
W następnej kolejności Kolegium przytaczając przepis art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku uznało, że złożony przez inwestora wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie spełniał wymogów określonych tym przepisem, bowiem w aktach sprawy brak mapy ewidencyjnej obejmującej teren przewidywanej inwestycji oraz obejmującej obszar, na który będzie ona oddziaływać. Braku tego nie uzupełniają mapy załączone do raportów oddziaływania na środowisko. W konsekwencji nie jest możliwe jednoznaczne określenie kręgu stron postępowania. Podzielając stanowisko odwołujących w zakresie nie uwzględnienia w raportach wpływu inwestycji na obszary chronione przepisami ustawy o ochronie przyrody oraz braku analizy rozmieszczenia składu gatunkowego oraz przestrzennego gatunków chronionych. Zweryfikowania wymaga również podnoszone okoliczności, że Gmina K. jest obszarem chronionego krajobrazu na mocy rozporządzenia Wojewody L. z 1 sierpnia 1992 r. oraz jakie skutki zapisy te wywierają w odniesieniu do planowanej inwestycji. Zdaniem Kolegium dla oceny oddziaływania hałasu wytworzonego przez pracę turbin na zdrowie i życie ludzi i zwierząt celowe jest sporządzenie jednego wspólnego raportu dla całego przedsięwzięcia. Wskazano, że wątpliwości Kolegium odnośnie przyjęcia oddzielnych raportów dla każdego z elementów elektrowni wynikają z istoty inwestycji, jaką jest budowa elektrowni wiatrowej w skład której wchodzi 19 sztuk siłowni wiatrowych. W tej sytuacji celowe byłoby sporządzenie raportu dotyczącego całego zespołu elektrowni. Zaskarżona decyzja organu I instancji nie spełnia również wymogów określonych w art. 82 ustawy oraz art. 107 § 3 kpa bowiem w zasadzie nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Organ I instancji w zasadzie ograniczył się do lakonicznego przedstawienia stanu faktycznego, nie zawarto w niej oceny zgodności zamierzenia z obowiązującym dla terenu inwestycji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wskazuje, że kwestia ta nie była przedmiotem jego rozważań. Decyzja nie zawiera również charakterystyki przedsięwzięcia, która powinna stanowić załącznik do decyzji (art. 82 ust. 3 ustawy). Kolegium zakwestionowało przyjęty w postępowaniu tryb doręczeń, z pominięciem zamieszczania obwieszczeń w miejscowościach, na terenie których inwestycja będzie realizowana. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że społeczeństwu nie zapewniono udziału w postępowaniu. Wyjaśniając, że na wydawane w toku sprawy postanowienia i opinie organów uzgadniających nie przysługuje zażalenie Kolegium podniosło, iż w takiej sytuacji organ I instancji winien za każdym razem weryfikować stanowisko organu współdziałającego. Przedłożenie przez inwestora zmienionego raportu nakazywało organowi I instancji przesłanie takiego zmienionego raportu do organów współdziałających i zwrócenie się do tych organów o zajęcie stanowiska, czego w tym przypadku nie uczyniono. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji, bowiem zachodzi potrzeba przeprowadzenia postepowania w znacznym zakresie z uwagi na wskazane liczne uchybienia proceduralne, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, i przeprowadzając ponownie postępowanie należy zapewnić udział społeczeństwu, zebrać kompletny materiał dowodowy, w tym wezwać wnioskodawcę do przedłożenia prawidłowo sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu mieszkańcy wsi Z., B. oraz W., w osobach: I. B., Z. D., I. D., L. M., A. M., E. P., A. P., M. M., Z. P., M. P., M. D., J. S., J. S., B. D., L. D., D. K., K., S., W. P., T. K., J. M., J. K., B. G., M. S., M. S., M. M., W. S., D. S., J. W., A. D., E. M., W. O., J. W., I. B.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie skarżący podnieśli, ze wobec stwierdzonych uchybień decyzji organu I instancji obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było umorzenie postępowania, a nie przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżących uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że Kolegium nie rozpoznało w pełni istoty sprawy i nie rozstrzygnęło o wszystkich zgłaszanych w sprawie wnioskach. W decyzji nie dano wyrazu, dlaczego nie umorzono postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, bowiem inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wniosek ten musi zostać rozpatrzony, tym bardziej, że inwestor nie zrezygnował z zamiaru realizacji inwestycji.
Pismem z dnia 18 lipca 2011 r. skarżąca M. M. poinformowała Sąd, iż wyrokiem z dnia 1 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 482/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej K. z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów parków siłowni wiatrowych w obrębie wsi B., W. i Z..
Postanowieniami wydanymi w dniach: 19 maja 2011 r., 01 września 2011 r., 19 stycznia 2012 r. Sąd odrzucił skargi M. D., W. O., I. B., Z. D., L. M., A. M., E. P., A. P., Z. P., M. P., J. S., J. S., B. D., L. D., D. K., K., S., W. P., T. K., J. M., J. K., B. G., M. S., M. S, M. M., W. S., D. S., J.. W., A. D., E. M., J. W., I. B.. Postanowienia te mają walor prawomocnych.
Zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. (k.1342 akt sądowych) Sąd oznaczył jako stronę skarżącą: I. D. i M. M.. Pozostałe osoby, które wniosły skargi uznano za uczestników postępowania na prawach strony.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. obie skarżące podtrzymały skargę. Obecni na rozprawie uczestnicy postępowania wnieśli jak w skardze. Pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi oświadczając, że inwestor nadal zainteresowany jest realizacją spornego przedsięwzięcia i wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uczestnik postępowania W O. wyjaśnił dodatkowo, że w przygotowaniu jest projekt zmiany studium zagospodarowania przestrzennego zgodnie z którym mają być wykreślone zapisy dopuszczające możliwość pobudowania elektrowni wiatrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 – dalej w skrócie: "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., którą uchylono w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] 2009 r., określającą środowiskowe uwarunkowania wyrażenia zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowej "Z.", przewidzianej do realizacji na obszarze wsi Z., B. i W., gmina K., powiat K.. Przedmiotowa skarga wniesiona została przez mieszkańców wskazanych trzech miejscowości, przy czym na etapie kierowania sprawy na rozprawę jako strona skarżąca oznaczone zostały dwie osoby, które uiściły należne wpisy od skargi: I. D. oraz M. M.. Pozostałe osoby, które wniosły skargę, oznaczone zostały jako uczestnicy postępowania na prawach strony. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd zobligowany był ocenić, czy w wyniku planowanego przedsięwzięcia naruszony może zostać interes prawny tych osób i czy w związku z tym osoby te miały legitymację do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Nie ulega wątpliwości, że budowa zespołu elektrowni wiatrowych, wskazanej we wniosku inwestora, jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 72 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Tryb postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określony został w przepisach rozdziału 3 powołanej powyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie został w tej ustawie określony, zastosowanie mieć będą zatem zasady ogólne, określone w art. 28 kpa. Poza wnioskodawcą uczestnikami postępowania będą w świetle tego przepisu podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Przyjmuje się, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, ponieważ zostaną narażone na jego oddziaływanie (por. M. Bar, J. Jendrośka, Proces inwestycyjny a ochrona środowiska: decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych i inne wymagania prawne. Praktyczny poradnik, Wrocław 2005, s. 58). Pogląd ten został wyrażony na tle obowiązującego uprzednio stanu prawnego (art. 46a ustawy Prawo ochrony środowiska), jednakże aktualny stan prawny uzasadnia uznanie go za nadal obowiązujący. W grupie tej oprócz podmiotów legitymujących się prawem własności mieścić się będą również władający nieruchomością posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 758/04 nie publ.). Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Ewentualne uciążliwości dla środowiska i oddziaływanie przedsięwzięć, czego zdają się nie zauważać organy w niniejszym postępowaniu, nie są zazwyczaj zależne od granic wynikających z prawa własności. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się iż pojęcie "działka sąsiednia" w postępowaniach inwestycyjnych musi być rozumiane szeroko, jako działka położona w pobliskim, okolicznym sąsiedztwie działki, na której ma być realizowane zamierzenia inwestycyjne i może obejmować ono zarówno działki bezpośrednio przylegające do działki podlegającej zainwestowaniu (na której planowane jest przedsięwzięcie), jak i działki ościenne, np. oddzielone od danej działki drogą. O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce (wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 467/07 LEX nr 466155). Ustalenia w tym zakresie powinny być możliwe na podstawie dołączonej do wniosku mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmować obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Podkreślić należy, iż mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to w omawianych przepisach ustawy byłaby mowa o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 ustawy Prawo ochrony środowiska obszaru ograniczonego oddziaływania. Analizując oddziaływanie na środowisko w konkretnym przypadku, należy zatem uwzględnić wszystkie możliwe rodzaje tego oddziaływania. Ponadto stosownie do przepisu art. 53 ustawy organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że skarżące oraz większość uczestników postępowania są właścicielami nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości na których planowana inwestycja ma być zrealizowana. Skarżąca I. D. jest współwłaścicielem działki nr [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z terenem inwestycji. Skarżąca M. M. jest właścicielką nieruchomości oznaczonych geod. jako działki nr [...] i [...] , również sąsiadujących z terenem zamierzonej inwestycji. Zważyć przy tym należy, że na podstawie akt administracyjnych sprawy, nie zawierających wymaganych przepisami ustawy map ewidencyjnych terenu wraz z zaznaczonymi obszarami oddziaływania inwestycji, Sąd nie był w stanie zweryfikować statusu wszystkich uczestników postępowania. Ponieważ jednak Kolegium również z tej przyczyny uznało za wadliwe postępowanie organu I instancji i w konsekwencji uchyliło decyzję organu I instancji ze wskazaniem uzupełnienia tego braku, nie można uznać, iż brak poczynienia ustaleń koniecznych do wyjaśnienia statusu wszystkich odwołujących w przedmiotowym postępowaniu, stanowi uchybienie wymagające uchylenia zaskarżonej decyzji. Skoro organ II instancji uznał, że co najmniej niektóre z osób wnoszących odwołanie mają przymiot strony postępowania (co Sąd na podstawie akt sprawy zweryfikował, podzielając to stanowisko, o czym poniżej), to zasadnie odwołania zostały merytorycznie rozpatrzone. Sąd uznał ponadto, iż czynienie ustaleń w tym zakresie na etapie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego nie jest konieczne i wyręczałoby organy administracji.
W następnej kolejności Sąd zobowiązany był ocenić, czy prawidłowo organ II instancji uznał, że odwołania wniesione zostały w terminie, zważyć bowiem należy, ze decyzja organu I instancji wydana została w dniu [...] 2011 r., natomiast odwołania wniesiono w dniach 28 marca 2010 r. oraz 1 kwietnia 2010 r. Decyzja w dniu Burmistrza w tym samym dniu doręczona inwestorowi (pełnomocnikowi), natomiast w BIP oraz na tablicach ogłoszeń w sołectwie wsi Z., B. i W. zamieszczona została w dniu 4 marca 2010 r. , jak wynika z przesłanej Kolegium udokumentowanej informacji Burmistrza Miasta i Gminy K.. Zważywszy, że w toku postepowania organ I instancji uznał status stron postępowania społeczności zamieszkującej tereny, na których i w sąsiedztwie których planowana jest lokalizacja spornej inwestycji, uznać należało że z upływem ostatniego dnia tych obwieszczeń rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania dla lokalnych społeczności. Zasadnie więc Kolegium uznało, iż odwołania wniesiono w terminie.
Przechodząc o merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy zastosowało właściwe przepisy prawa materialnego, zasadnie uwzględniając także zasady i reguły określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Wymogi wniosku zostały w ustawie określone w przepisie art. 74, zgodnie z którym do wniosku należy m.in. dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W przypadku, gdy liczba stron postępowania przekracza 20 wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren oddziaływania.
Udział społeczeństwa odbywa się na zasadach określonych w przepisie art. 79 ustawy, który w ust. 1 stanowi, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli jest przeprowadzana taka ocena, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19 (w omawianym przypadku- właściwym organem inspekcji sanitarnej).Organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku (art. 77). Ustawa wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wymogi, jakim powinien odpowiadać raport określa przepis art. 66 ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 56 ust. 1). O tym, co powinna zawierać decyzja stanowi przepis art. 82 ustawy. Zgodnie z art. 84 ust. 2 charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia stanowią załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (art. 85). Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2 (art. 56 ust. 8).
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji naruszył przedstawione przepisy, określające tryb postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co stanowiło podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. podjęta została na podstawie art. 138 § 2 kpa i stanowi szczególny rodzaj wydawanej w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z racji obowiązującej w postanowieniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności, której istotą jest powinność organu odwoławczego rozpoznania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy załatwionej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, możliwość skorzystania przez organ odwoławczy z kompetencji do podjęcia orzeczenia kasacyjnego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, została przez ustawodawcę wyraźnie ograniczona poprzez wskazanie konkretnych sytuacji uprawniających do wydania tego rodzaju decyzji.
Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu art. 138 § 2 k.p.a., w jego brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, "organ może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Treść tego przepisu wskazuje jako przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wadliwość procesową wynikającą przede wszystkim z naruszenia zasad postępowania wyjaśniającego.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy korzystając z kompetencji przyznanej mu w omawianym powyżej przepisie, uzasadnił swoją decyzję potrzebą uzupełnienia przez inwestora wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, sporządzenia jednego całościowego raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, ustalenia w oparciu o te dokumenty obszaru oddziaływania inwestycji oraz kręgu stron postępowania, dokonania następnie samodzielnej oceny przedłożonego w toku postępowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wraz z jego uzupełnieniami), przedłożenia tych dokumentów organom współdziałającym w procesie decyzyjnym, odniesienia się do opracowania opinii przedłożonych przez skarżących na etapie postępowania odwoławczego, w tym wykonanych na zlecenie mieszkańców wsi, na terenie których elektrownia wiatrowa przewidziana jest do realizacji oraz do przedstawienia tej oceny w uzasadnieniu decyzji, stosownie do wymogu art. 107 § 3 kpa. W świetle wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej konieczne jest również dochowanie wymogów dotyczącym zagwarantowania społeczeństwu udziału w postępowaniu, zamieszczanie obwieszczeń o kolejnych czynnościach procesowych, także na tablicy ogłoszeń właściwego sołectwa. Przeprowadzona przez Sąd szczegółowa analiza przedmiotowej sprawy potwierdziła zasadność powyższych wskazań, aczkolwiek w ocenie Sądu organ II instancji nie przeprowadził całościowej weryfikacji przedłożonych przez inwestora Raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z dokumentacją uzupełniająca te raporty, co Sąd omówi w dalszej części uzasadnienia. W opinii Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę organ odwoławczy orzekając w sprawie nie nadużył kompetencji kasacyjnej przyznanej w przepisie art. 138 § 2 kpa, a zaskarżona decyzja, nie narusza prawa.
Zważyć przede wszystkim należy, że - jak prawidłowo wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć samodzielnie cały materiał dowodowy, a stosownie do treści art. 80 k.p.a. dysponuje uprawnieniem do swobodnej oceny dowodów, co nie oznacza dowolności, czy samowoli, ale obowiązek poddania się normom prawa procesowego i określonym regułom przyjętym dla takiej oceny we wszystkich procedurach (np. E. Iserzon, J. Starościak: k.p.a., Komentarz, Warszawa 1970; Z. Świda-Łagiewska: Zasada swobodnej oceny dowodów w polskim procesie karnym, Wrocław 1983, B. Adamiak, J. Borkowski: k.p.a., Komentarz, Warszawa 2006 r.). Z powołanych powyżej przepisów wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie administracyjnej jest zobligowany do dokonania samodzielnej oceny każdego przeprowadzonego dowodu, wypowiedzenia się co do jego przydatności w sprawie i wiarygodności. Ocena taka powinna być przedstawiona w uzasadnieniu decyzji merytorycznej, kończącej postępowanie w sprawie. W nauce procesowego prawa administracyjnego oraz w judykaturze podkreślana jest konieczność rozpatrywania poszczególnych dowodów z osobna, ale także we wzajemnej łączności i w odniesieniu do całości materiału dowodowego, a także powinność ustosunkowania się do istotnych różnic (np. E. Iserzon, J. Starościak, k.p.a. - Komentarz, Warszawa 1970; wyrok NSA z 18 kwietnia 1984 r. sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, Nr 1, poz. 42). Oceny tej należy dokonywać w sposób rzetelny, kompleksowy, z uwzględnieniem zasad logiki oraz doświadczenia życiowego. Wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych problematyka swobodnej oceny dowodów rozważana była w kontekście dowodu z opinii biegłego. W wyroku z dnia 25 sierpnia 1998 r. (sygn. akt IV SA 1656/96, Lex nr 43813) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dowód z opinii biegłego, jak każdy dowód w sprawie, podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ administracji ostatecznie rozstrzyga sprawę. W kontekście treści przedłożonych przez inwestora 16 raportów o oddziaływaniu na środowisko, z których każdy sporządzony został dla pojedynczych turbin wiatrowych, rozważenia i wyjaśnienia wymagało, czy nie zachodzi kumulacja oddziaływań wszystkich wchodzących w skład elektrowni turbin. W świetle decyzji organu I instancji, raporty te w sposób kompleksowy wyjaśniały kwestię oddziaływania inwestycji na środowisko, co skutkowało ich przyjęciem, czemu jednakże organ nie dał wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Zważyć przy tym należy, że po wpłynięciu do organu I instancji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 9 listopada 2011 r. uzupełnione raporty przedłożono organom współdziałającym, które nie zmieniły wyrażonego wcześniej stanowiska co do środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji wyraziło pogląd o konieczności rozważenia zasadności sporządzenia jednego raportu, traktującego inwestycję jako całość (zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy). W świetle takiej argumentacji, co istotne nie popartej analizą przedłożonych raportów, kwestia ta pozostaje otwarta i powinna zostać omówiona przez autorów raportów oraz przez organ I instancji w przyszłej decyzji.
Stosownego omówienia i ocenienia wymagają również przedłożone na etapie postępowania odwoławczego opracowania, których mieszkańcy nie mogli przedłożyć na etapie przed wydaniem decyzji. W opinii Sądu rozważenia wymaga chociażby kwestia prowadzenia monitoringu pracy elektrowni wiatrowej i dozwolonych odległości miejsc lokalizowania elektrowni wiatrowych od zabudowań mieszkalnych. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, kwestionujące brak ustaleń co obowiązującego na etapie wydania decyzji przez organ I instancji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustaleń w zakresie ograniczeń inwestycyjnych wynikających z Programu Ochrony Środowiska Miasta i Gminy K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej K. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] , jak również w zakresie możliwości oddziaływania inwestycji na obszary chronione ustawą o ochronie przyrody, inne aniżeli obszary NATURA 2000. Zdaniem Sądu rozważenia wymaga również zasadność przeprowadzenia rozprawy w toku prowadzonego w sprawie postępowania, za czym przemawiają przesłanki wskazane w art. 89 § 2 kpa, wobec niewątpliwie spornych interesów inwestora i znacznej części lokalnej społeczności oraz bezwzględnej konieczności skorzystania z wiedzy specjalistów. Rozprawa umożliwia bowiem, skonfrontowanie różnych opinii specjalistów, przyczyniłaby się do wyjaśnienia kwestii kontrowersyjnych czy wątpliwych, a poprzez to do całościowego zebrania materiału dowodowego, ułatwiając jednocześnie jego kompleksową ocenę.
W uznaniu Sądu zasadne są również zarzuty organu odwoławczego dotyczące naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 107 § 3 kpa, określającego wymogi w odniesieniu do uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przedstawia przebieg postępowania, nie wskazuje jednak faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, ani nie zawiera uzasadnienia prawnego, w formie określonej przez przywołany powyżej przepis. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze Sąd wskazuje, że w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje i ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 821/08, (lex nr 489527) wskazano, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i nadal pełni ona względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być zatem na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, a decyzja o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań i tym samym wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia przesądza de facto o braku możliwości realizacji określonego przedsięwzięcia w danym miejscu, czasie i na proponowanych warunkach. W sytuacji, gdy kontroli organu II instancji podlegała decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla zamierzonej przez inwestora budowy zespołu elektrowni wiatrowej, a inwestor nie wystąpił o umorzenie postępowania z powodu odstąpienia od realizacji inwestycji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu I instancji i umorzyć postępowania w sprawie. Stwierdzone przez organ II instancji wady postępowania pierwszoinstancyjnego oraz wydanej w sprawie decyzji mogły skutkować wyłącznie uchyleniem tej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi Miasta i Gminy K. Również sąd administracyjny nie może umorzyć postępowania administracyjnego, bowiem takie rozstrzygnięcie może wydać wyłącznie organ administracji. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że instytucja umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest uregulowana w art. 161 ppsa i przesłanki określone w tym przepisie w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły.
Pozostałe zarzuty, a odnoszące się do skutków stwierdzenia przez tut. Sąd nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego planowaną inwestycją (co nastąpiło po upływie roku od wydaniu zaskarżonej decyzji), jako nie mające wpływu na wynik sprawy nie zostały przez Sąd uwzględnione.
W tych okolicznościach, stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło