II SA/Po 511/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-08-20
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonania otworów okiennych, oparta na dokumentacji archiwalnej wskazującej na istnienie tych otworów przed 1932 r., jest prawidłowa, czy też sprawa powinna zostać rozstrzygnięta merytorycznie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż otwory okienne nie zostały wykonane samowolnie, ponieważ archiwalna dokumentacja projektowa z 1932 r. przewidywała ich istnienie. Chociaż formalnie sprawa powinna zostać zakończona decyzją odmawiającą nałożenia nakazów, a nie umorzeniem postępowania, uchybienie to miało charakter formalny i nie wpłynęło na wynik sprawy, ponieważ organy faktycznie zweryfikowały legalność otworów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonania otworów okiennych w ścianie budynku sąsiadującego z nieruchomością skarżącej spółki. Skarżąca twierdziła, że otwory te stanowią samowolę budowlaną i domagała się ich zamurowania. Organy umorzyły postępowanie, opierając się na dokumentacji archiwalnej z 1932 r., która wskazywała na istnienie tych otworów już wówczas.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Fabryki Mebli "A" R. Ł. i J. Ł. Spółka Jawna z siedzibą w M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r., (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. ("zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia (...) października 2014 r., (...), którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania otworów okiennych w ścianie budynku zlokalizowanego przy ul. (...) w G., graniczącego z działką o numerze ewidencyjnym (...).
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 5 września 2012 r. "A" R. Ł. i J. Ł. sp. j. z siedzibą w M. (dalej ""A"") wystąpiła o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wstawieniu okien i drzwi (wykonaniu otworów) w ścianie oficyny budynku znajdującego się pod adresem ul. (...) i (...), posadowionej w granicy jej nieruchomości (działki (...)). "A" dodała, że na terenie sąsiadującym ze wskazaną oficyną powstaje budynek sali konferencyjnej z zapleczem noclegowym. Podkreśliła, że ona, ani jej poprzednicy prawni nigdy nie wyrażali zgody na naruszenie własności polegające na wykonaniu otworów okiennych w budynkach bezpośrednio przylegających do działki (...).
Dnia (...) października 2012 r. Inspektor Powiatowy przeprowadził kontrolę nieruchomości, w trakcie której stwierdzono istnienie okien w ścianie szczytowej budynków przylegających do działek (...) i (...). W dniu (...) listopada 2012 r. przeprowadzono kolejne oględziny w celu ustalenia szczegółowych aspektów położenia budynków.
Pismem z dnia (...) sierpnia 2014 r. Inspektor Powiatowy zwrócił się do właścicieli budynków sąsiadujących z działką (...) o wyjaśnienie, kiedy powstały okna i drzwi objęte postępowaniem oraz o dostarczenie dokumentacji ich wykonania (k. 65 akt administracyjnych I instancji). Z kolei pismem z dnia (...) sierpnia 2014 r. wezwał "A" o wskazanie z jaką datą zakupiona zastała nieruchomość obejmująca działkę (...), czy budynek przy ul. (...), (...) i (...) posiadał otwory okienne w dniu zakupu nieruchomości i czy fakt istnienia otworów okiennych miał znaczenie dla wartości nieruchomości. Organ wystąpił też o wskazanie, które otwory okienne "A" uważa za samowolę budowlaną.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. zarządca nieruchomości przylegającej do działki (...) (E. S.) wyjaśniła, że nie jest możliwe ustalenie, kiedy powstały okna objęte postępowaniem. Określiła tylko, iż prawdopodobnie były to lata sześćdziesiąte, około roku 1954.
Pismem z dnia (...) sierpnia 2014 r. Inspektor Powiatowy wystąpił do Archiwum Państwowego w Poznaniu, Oddział w G. o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwum znajdują się dokumenty w postaci projektów budynku, z których można byłoby ustalić z jakiego okresu pochodzą okna objęte postępowaniem.
Pismem z dnia (...) września 2014 r. "A", reprezentowana przez pełnomocnika, wyjaśniła, że nie posiada informacji na temat powstania otworów okiennych w budynku położonym w Gnieźnie przy ul. (...), (...) i (...).
Wraz z pismem z dnia (...) września 2014 r. Archiwum Państwowe w P., Oddział w G. przysłało pochodzące z 1932 r. kserokopie planów budynku mieszczącego się w G. przy ul. (...) (k. 90 akt administracyjnych I instancji).
W dniu (...) września 2014 r. Inspektor Powiatowy przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. (...). W ich trakcie szczegółowo określono jakie otwory okienne znajdują się w budynku oficyny (k. 101-104 akt administracyjnych I instancji).
Decyzją z dnia (...) października 2014 r., (...) Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej "K.p.a.") umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności wykonania otworów okiennych w ścianie budynku zlokalizowanego przy ul. (...) w G., graniczącego z działką (...).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania, przy czym uwypuklił fakt, że projekt nadesłany przez Archiwum Państwowe wskazuje, iż okna objęte postępowaniem istniały w ścianie budynku już w 1932 r. i nie stanowią one samowoli budowlanej. Inspektor Powiatowy podkreślił, że projekt jednoznacznie odnosi się do budynku obecnie oznaczonego numerami (...) i (...).
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał. że w jego ocenie w sprawie nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania dotyczącego legalności otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. (...). Przemawia za tym dokument archiwalny, który ma najwyższą moc dowodową.
Odnosząc się do kwestii prawnych Inspektor Powiatowy podkreślił, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy
Odwołanie od decyzji Inspektora Powiatowego złożyła "A" domagając się na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. jej uchylenia i wydania decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych w budynku znajdującym się na działce przy ul. (...).
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 104 § 2 K.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Powinno być ono traktowane jako środek ostateczny; mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem "A" w stanie faktycznym sprawy nie zachodziła sytuacja, która pozwoliłaby uchylić się organowi od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Odwołująca się dodała, że art. 105 K.p.a. (stanowiący podstawę umorzenia postępowania) kładzie akcent na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem.
Przenosząc te rozważania na grunt sprawy "A" uznała, że sprawa dotycząca ustalenia legalności wykonania otworów okiennych z całą pewnością zaliczana jest kategorii spraw administracyjnych, w związku z czym umorzenie postępowania należy uznać za bezpodstawne.
Odnosząc się do kwestii dowodowych "A" zaznaczyła, że dowód z dokumentu archiwalnego, na którym oparto decyzję (projekt budynku przy ul. (...)) został jej przedstawiony przez pracownika organu podczas wizji lokalnej, która odbyła się dnia (...) września 2014 r, czyli podczas ostatniej czynności poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji. Przedstawiciel organu odmówił odwołujące się dokonania kserokopii przedmiotowych dokumentów, wskazując jednocześnie źródło z jakiego zostały one uzyskane. "A" wskazała dalej, że w piśmie z dnia (...) października 2014 r., wydanego na skutek wniosku o wydłużenie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego organ wskazał, iż "nieprawdą jest, iż inspektorzy PINB nie umożliwili skserowania tego dokumentu, o jedynie nie mieli takiej możliwości w terenie podczas kontroli". Zdaniem "A" stwierdzenie to należy uznać za odbiegającego od rzeczywistego stanu. Wizja lokalna miała miejsca na działce odwołującego się, na której posadowiony jest zarówno hotel jak i restauracja. Odwołujący się, podczas wizji lokalnej, już po przedstawieniu dokumentów archiwalnych przez inspektorów zawnioskował o możliwość dokonania kserokopii wskazanych dokumentów w biurze znajdującym się w hotelu położnym na terenie działki. Jednakże propozycja ta spotkała się z odmową przedstawicieli Inspektora Powiatowego obecnych na wizji lokalnej. Ponadto inspektorzy wskazali odwołującemu się źródło z jakiego otrzymali mapy, to jest Archiwum Państwowe w P., Oddział w G. W związku z tym "A" wystąpiła z wnioskiem do wskazanej instytucji o udostępnienie przedmiotowych dokumentów.
Wskazując na powyższy przebieg zdarzeń "A" uznała, że nie miała możliwości zapoznania się w całości z materiałem zgormadzonym podczas prowadzonego postępowania.
Niezależnie "A" zaznaczyła, że Inspektor Powiatowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw administracyjnych.
Decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r. Inspektor Wojewódzki – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na wstępie podkreślił, że postępowanie dotyczy wyłącznie otworów okiennych w budynku przy ul. (...) (sprawa legalności wykonania otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. (...) była przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją PINB w G. z dnia (...) października 2014 r., (...).
Inspektor Wojewódzki zaznaczył następnie, że zgodnie z ustaleniami Inspektora Powiatowego w ścianie budynku przy ul. (...) istnieje siedem otworów okiennych (w protokole kontroli z dnia (...) listopada 2012 r. omyłkowo pominięto jeden otwór na piętrze), przedstawionych szczegółowo na szkicu, załączonym do protokołu kontroli z dnia (...) października 2012 r. (k. 17 akt organu I instancji). Z akt sprawy wynika, że strony postępowania nie mają wiedzy na temat daty powstania otworów okiennych, jako że istnieją one od wielu lat.
Podstawą wydanej przez Inspektora Powiatowego decyzji o umorzeniu postępowania była dokumentacja projektowa pozyskana z Archiwum Państwowego w P. Oddziału w G., przekazana przy piśmie z dnia (...) września 2014 r. ((...), k 90 akt administracyjnych I instancji), a pochodząca z 1932 r. Po jej przeanalizowaniu Inspektor Wojewódzki stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał – pomimo dość lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji – że na przekazanych rysunkach znajdują się wszystkie otwory okienne, będące przedmiotem postępowania. Rysunki te przedstawiają przy tym zarówno budynek przy ul. (...), jak i budynek przy ul. (...) (według aktualnej numeracji). Wszystkie cztery istniejące obecnie na parterze otwory okienne przewidziane były na rysunku rzutu parteru (k. 89 akt administracyjnych I instancji), natomiast kolejne trzy otwory okienne, istniejące na piętrze, przewidziane były w projekcie na rysunku rzutu I piętra (k. 88 akt administracyjnych I instancji). Rysunki przedstawiające "widok i przekrój" nie zawierają przedstawienia ściany, której dotyczy postępowanie.
Inspektor Wojewódzki wskazał, że skoro pochodzący z 1932 r. projekt budynku przewidywał otwory okienne będące przedmiotem postępowania, to brak jest podstaw do twierdzenia, iż otwory te zostały wykonane samowolnie. Tymczasem tylko jednoznaczne stwierdzenie samowoli budowlanej mogłoby stanowić podstawę do działania organów nadzoru budowlanego i zakończenia postępowania decyzją merytoryczną. W konsekwencji nie można załatwić niniejszej sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania (dotyczących konieczności merytorycznego załatwienia sprawy) Inspektor Wojewódzki zaznaczył, że czynności wyjaśniające, zmierzające np. do ustalenia legalności istnienia otworów okiennych, mogą być podejmowane przez organ nadzoru wyłącznie w toku postępowania administracyjnego. Skoro zatem konieczne było wszczęcie w tym celu stosownego postępowania administracyjnego, a jednocześnie w jego toku stwierdzono legalność istnienia otworów okiennych, to ustalenie to spowodowało bezprzedmiotowość postępowania. Brak jest bowiem podstaw do wydania przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia o jakichkolwiek uprawnieniach lub obowiązkach określonego podmiotu, skoro nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa budowlanego w zakresie, w jakim kontrola ich przestrzegania należy do zadań i kompetencji organów nadzoru budowlanego, uregulowanych w Prawie budowlanym.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących nie przedstawienia "A" dokumentów archiwalnych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że uprawnienia strony, w tym prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.) itd., przysługują w całym toku postępowania, przy czym bezpośrednio przed wydaniem decyzji, po zgromadzeniu całości materiału dowodowego, organ zawiadamia strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Inspektor Powiatowy wywiązał się z tego obowiązku, wystosowując zawiadomienie z dnia (...) października 2014 r. (...), k 105 akt administracyjnych I instancji). O pojawieniu się wspomnianej dokumentacji strona miała wiedzę - jak sama wskazuje - już wcześniej, to jest od oględzin przeprowadzonych w dniu (...) września 2014 r. Decyzja została natomiast wydana w dniu (...) października 2014 r., a zatem "A" miała co najmniej 23 dni na zapoznanie się z nowym materiałem dowodowym. W ocenie organu nieuzasadniony jest również zarzut nieumożliwienia wykonania kopii wspomnianej dokumentacji podczas oględzin przeprowadzonych w dniu (...) września 2014 r. Zgodnie z art. 73 § 1a k.p.a., czynności określone w § 1 tegoż artykułu, w tym sporządzanie kopii z akt sprawy, dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu.
Skargę od decyzji Inspektora Wojewódzkiego wniosła "A" wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację odwołania (przedstawioną już wyżej) podkreślając, że jej zdaniem sprawa powinna zostać załatwione merytorycznie w oparciu o art. 104 § 2 K.p.a. Dodała, że stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. należy traktować jako rozstrzygnięcie wyjątkowe, które nie powinno zostać wydane w zaistniałym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze "A" nie zostały sprecyzowane zarzuty naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."), jednakże z całokształtu zawartej w niej argumentacji wynika bez wątpliwości, że w ocenie skarżącej uchybiono art. 104 § 2 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a. Jej zdaniem świetle tych przepisów nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, a sprawa powinna być załatwiona merytorycznie.
Zajęcie stanowiska w odniesieniu do argumentacji skarżącej wymaga poczynienia pewnych uwag wstępnych.
W pierwszej kolejności konieczne jest rozważanie, jaki jest charakter postępowania w sprawie legalności wykonanych otworów okiennych w budynku przy ul. (...) i czy w przypadku tego postępowania żądanie jego przeprowadzenia pochodzące od osoby mającej interes prawny może być uznane za wszczynające postępowanie. Jest to zagadnienie istotne, gdyż determinuje ono sposób załatwienia sprawy (brak podstaw do uwzględnienia wniosku rodziłby konieczność wydania decyzji odmownej).
W świetle przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) (według brzmienia obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji – uw. WSA) w sytuacji stwierdzenia, że obiekt został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, organy nadzoru budowlanego uzyskują kompetencję do nałożenia na właściciela bądź zarządcy obiektu budowlanego określonych obowiązków mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podobny charakter mają przepisy art. 48 i 49b P.b., które dotyczą legalności wybudowanych obiektów budowlanych jako takich.
Prima facie nasuwać się może wniosek, że postępowania w sprawie legalności obiektów, prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, są postępowaniami, które mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu. W konsekwencji tego należałoby uznać, iż zainteresowana strona nie może skutecznie żądać prowadzenia takiego postępowania i wydania merytorycznej decyzji na skutek jej wniosku.
Problem charakteru postępowań dotyczących legalności obiektów budowlanych był rozważany w ostatnich latach w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny skłania się ku stwierdzeniu, że podmiot mający w tym interes prawny może skutecznie żądać przeprowadzenia tego rodzaju postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 77/10, orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast rozstrzygnięcie takiego żądania, w przypadku uznania, że obiekt wybudowany został zgodnie z prawem, powinno nastąpić drodze w decyzji o odmowie wydania stosownego nakazu (który mógłby przybrać różną postać, odpowiednio do okoliczności sprawy, np. rozbiórki, wykonania określonych robót, itd.), a nie w drodze umorzenia postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2009 r., II OSK 1144/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w niniejszym składzie podziela poglądy zawarte w wyżej wymienionych orzeczeniach.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy objętej skargą stwierdzić należy, że skarżąca "A" ma co do zasady rację, iż jej żądanie – jako żądanie właścicielki nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z kontrolowanym obiektem – nie powinno być załatwione przez wydanie decyzji formalnie umarzającej postępowanie. Sąd zauważa jednak, że kwestia ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, a uchybienie organu traktować należy tylko i wyłącznie jako uchybienie formalne.
Z całą stanowczością podkreślić należy, że postępowanie prowadzone przez Inspektora Powiatowego – choć zwieńczone sentencją o umorzeniu postępowania – zostało należycie przeprowadzone w zakresie niezbędnych czynności wyjaśniających, a organ w gruncie rzeczy zajął stanowisko merytoryczne, co do tego, dlaczego jego zdaniem nie zachodzi podstawa do nałożenia na właściciela obiektu przy ul. (...) obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego (w odniesieniu do otworów okiennych objętych postępowaniem). Spełniona została zatem rola postępowania administracyjnego, gdyż organ administracji zajął stanowisko w kontekście skierowanego do niego żądania "A".
Uzupełniając powyższe Sąd wskazuje, że w powołanym wyżej wyroku II OSK 1144/08 Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do sytuacji podobnej jak występuje w niniejszej sprawie: "Jakkolwiek też formalnie orzeczenie organów winno merytorycznie odmówić nakazu rozbiórki, jakiego żądał skarżący – umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego nie stanowi wady uzasadniającej uchylenie zaskarżonych decyzji. Aprobata Sądu pierwszej instancji, formy rozstrzygnięcia przez wydanie decyzji umarzającej postępowanie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi naruszenia prawa mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy". Stanowisko, w myśl którego wydanie decyzji umarzającej postępowanie w miejsce decyzji o odmowie nałożenia stosownych nakazów nie uzasadnia stwierdzenia naruszenia prawa w stopniu istotnym jest w pełni uzasadnione. Pamiętać trzeba przy tym, że decyzja formalnie umarzająca postępowanie (jeżeli organ formułując taką sentencję wyraża stanowisko o legalności kontrolowanego obiektu) w żaden sposób nie godzi w uprawnienia wnioskodawcy.
Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że wydanie w sprawie objętej skargą decyzji formalnie umarzającej postępowanie nie naruszyło art. 104 § 2 i art. 105 § 1 K.p.a. w stopniu istotnym. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że organy - Inspektor Powiatowy i Inspektor Wojewódzki – zweryfikowały legalność kwestionowanych przez "A" otworów okiennych, realizując w ten sposób cel, dla którego postępowanie zostało wszczęte.
Niezależnie od w wymienionych wyżej kwestii konieczne jest oczywiście rozważenie, czy w sprawie zachodziła podstawa do uznania, że okna w budynku przy ul. (...), znajdujące się w ścianie na granicy z działką (...), wybudowane zostały legalnie.
W ocenie Sądu organy trafnie oceniły, że w świetle archiwalnych dokumentów projektowych przedstawionych przez Archiwum Państwowe w P., Oddział w G. (znajdujących się w aktach na k. 85-90), otwory okienne będące przedmiotem postępowania nie mogą być uznane za wykonane niezgodnie z prawem. Na przekazanych z Archiwum rysunkach znajdują się wszystkie kwestionowane przez "A" otwory okienne. Rysunki te przedstawiają przy tym zarówno budynek przy ul. (...), jak i budynek przy ul. (...) (według aktualnej numeracji). Cztery istniejące obecnie na parterze otwory okienne wyrysowane zostały w rzucie parteru (k. 89 akt administracyjnych I instancji), natomiast kolejne trzy otwory okienne, istniejące na piętrze, wyrysowane zostały w rzucie I piętra (k. 88 akt administracyjnych I instancji).
Sąd oczywiście dostrzega, że dokumentacja projektowa nadesłana przez Archiwum Państwowe nie jest pozwoleniem na budowę, które urzędowo stwierdzałoby, iż wykonanie okien w ścianie oficyny na nieruchomości przy ul. (...), w granicy z działką (...) było legalne. Trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny". W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw, aby nadesłaną przez Archiwum Państwowe dokumentację uznać za niewiarygodną. Podkreślić trzeba, że na jednej z map budynku określonej jako "Rzut piwnic" (k. 86 akt administracyjnych I instancji) znajduje się pieczęć z sygnaturą sprawy i adnotacją "Niniejszy plan zatwierdza się [...]"., co koresponduje z art. 333 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r. Nr 23, poz. 202) obowiązującego w roku 1932 r. W myśl tego przepisu dla uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych konieczne było "przedstawienie przez budującego właściwej władzy projektu (planu) do zatwierdzenia". Można zatem zakładać, że dokumentacja projektowa nadesłana przez Archiwum Państwowe przewidująca wykonanie okien, których dotyczy niniejsza sprawa, została zatwierdzona przez właściwy organ.
Odnosząc się natomiast do zarzutów "A" dotyczących udostępnienia z akt sprawy archiwalnej dokumentacji projektowej, Sąd stwierdza, że zarzuty te są niezasadne. Podkreślić należy, że dokumentacja ta znajdowała się w aktach sprawy, o czym skarżąca została odpowiednio wcześnie powiadomiona. "A" miała zatem możliwość wypowiedzenia się w kwestii tego materiału przed zakończeniem postępowania.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wydania przez organ kserokopii z akt w trakcie przeprowadzanej w terenie kontroli obiektu budowlanego Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 73 § 1a K.p.a. prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów może być realizowane przez strony w lokalu organu administracji publicznej, a nie w trakcie czynności poza tym lokalem.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Złożona skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło