II SA/Po 516/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz- Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewoda decyzja z dnia [...] maja 2016 r. na podstawie art. 127 § 1 i § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 t.j.) oraz art. 10 ust.7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania Pani D. K. od decyzji Starosty z dnia [...].03.2016 r., w której orzeczono o: uchyleniu decyzji Starosty nr [...] z [...] 06.2013 r. w sprawie uznania Pani D. K. za osobę bezrobotną od dnia 9.05.2013 r. oraz przyznania Stronie zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.05.2013 r., uchyleniu decyzji Starosty nr [...] z [...] 10.2014 r. w sprawie utraty przez Stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu osoby bezrobotnej z dniem 23.09.2013 r., odmowie uznania Strony za osobę bezrobotną od dnia 9.05.2013 r. oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.05.2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu podano, że w dniu 9.05.2013 r. Pani D. K. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...].06.2013 r. Starosta uznał Panią D. K. za osobę bezrobotną z dniem 9.05.2013 r. oraz przyznał Stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.05.2013 r. w wysokości brutto [...]zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania zasiłku, w wysokości brutto [...]zł miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...]10.2013 r. Starosta orzekł o utracie przez Panią D. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 23.09.2013 r. z powodu rozpoczęcia przez Stronę wykonywania działalności gospodarczej. Pismem z dnia 18.02.2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział zwrócił się z zapytaniem do PUP w sprawie pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez Panią D. K. w okresie od 17.05.2013 r. do 22.09.2013 r., gdyż w okresie od dnia 19.04.2013 r. do dnia 31.12.2013 r. Strona była zatrudniona w Firmie A. Do ww. pisma Zakład Ubezpieczeń Społecznych dołączył kserokopię zaświadczenia z ww. zakładu potwierdzające uczestnictwo Strony w projekcie "Dziś aktywni - jutro pracujący!" i z tego tytułu Zainteresowana podlegała ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu. Starosta postanowieniem z dnia [...].02.2016 r. wznowił postępowanie z urzędu w sprawie uznania Pani D. K. za osobę bezrobotną z dniem 9.05.2016 r. oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 17.05.2016 r. zakończone decyzjami ostatecznymi. Pismem z 15.04.2016 r. Firma A potwierdziła, iż Zainteresowana w okresie od dnia 19.04.2013 r. do dnia 31.12.2013 r. była uczestnikiem projektu nr POKL.06.01.01 .-30-045/12, pt. "Dziś aktywni - jutro pracujący!". Z dniem podpisania deklaracji uczestnictwa w wyżej wymienionym projekcie, tj. od dnia 19.04.2013 r. Strona została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W ramach projektu w okresie od dnia 27.05.2013 r. do dnia 25.06.2013 r. Strona uczestniczyła w szkoleniu zawodowym, za które otrzymała stypendium szkoleniowe w wysokości [...]zł za miesiąc maj oraz [...]zł za miesiąc czerwiec. Natomiast w okresie od dnia 1.07.2013 r. do dnia 31.12.2013 r. Pani D. K. odbywała staż zawodowy, za który otrzymywała miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...]zł miesięcznic. Łącznie [...] zł. W wyniku błędnego zgłoszenia i zbiegu tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Firma A dokonała korekty dokumentów zgłoszeniowych. Ostatecznie Strona została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 19.04.2.013 r. do dnia 16.05.2013 r. jako osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które została skierowana przez urząd pracy lub inny podmiot kierujący (kod 092002). Starosta decyzją z dnia [...].03.2016 r. znak: [...] uchylił decyzje własne: z dnia [...].06.2013 r. znak: [...]w sprawie uznania Pani D. K. za osobę bezrobotną od dnia 9.05.2.013 r. oraz przyznania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.05.2013 r., z dnia [...].10.2013 r. znak: [...]w sprawie utraty przez Stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu osoby bezrobotnej z dniem 23.09.2013 r. Jednocześnie orzekł o odmowie uznania Pani D. K. za osobę bezrobotną od dnia 9.05.2013 r. oraz odmowie przyznania Stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.05.2013 r. W odwołaniu od powyższej decyzji Pani D. K. podniosła, że nie zgadza się z wydaną decyzją w sprawie odmowy uznania Jej za osobę bezrobotną z dniem 9.05.2013 r. i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 17.05.2013 r. Wskazała, że nieprawdą jest, iż od momentu przystąpienia do projektu pod tytułem "Dziś aktywni - jutro pracujący!" podlegała ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wyjaśniła, że przystąpiła do projektu, gdyż była osobą bezrobotną i nie otrzymywała żadnych świadczeń. Z tego samego powodu zarejestrowała się w Urzędzie Pracy. Ze względu na fakt, iż nie otrzymywała żadnych ofert pracy ze strony PUP, odpowiadającym Jej kwalifikacjom i predyspozycjom zawodowym zdecydowała się po odbyciu szkolenia w ramach projektu "Jestem Przedsiębiorcza" na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej. Do odwołania dołączyła kserokopie druków ZUS RMUA - raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej, które otrzymała od organizatora projektu. Zdaniem Strony Firma A nie odprowadzała żadnych składek za miesiąc maj, czerwiec i lipiec 2013 r. Przedstawiając argumentację prawną organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, "Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2". Stosownie zaś do unormowań art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zawierającego ustawową definicję osoby bezrobotnej, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym, oznacza to osobę, która między innymi jest niezatrudniona i niewykonuiąca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...). Z akt sprawy wynika, że Pani D. K. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 9.05.2013 r. uzyskując status osoby bezrobotnej oraz przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 17.05.2013 r. Zasiłek ten Zainteresowana pobierała w okresie od dnia 17.05.2013 r. do dnia 22.09.2013 r. Z dniem 23.09.2013 r. Pani D. K. utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych, z uwagi na podjęcie działalności gospodarczej. Organu II instancji stwierdza, iż Pani D. K. w dniu rejestracji, tj. 9.05.2013 r. nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy do nabycia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 17.05.2013 r. Należy wskazać, iż Pani D. K. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy prawidłowo została poinformowana o prawach i obowiązkach bezrobotnego. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła D. K. wnosząc o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoja dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z innych powodów niż w niej wskazane. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz.1066 .) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola ta obejmuje badanie, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a.") obejmuje wszystkie, a nie tylko podniesione w skardze kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdza, że została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. i tym samym zaszła podstawa do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ostatnim powołanym przepisem sąd uwzględniając skarg na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Stosownie do przepisów Rozdziału 10 Kodeksu Postępowania administracyjnego wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga dokonania przez stronę czynności procesowej – wniesienia odwołania (art. 127 § 1 k.p.a.), względnie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji określonej w art. 127 § 3 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania zgodnie z treścią art. 129 § 2 wynosi 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność ww. środka, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego, przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania jest więc należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu nie wszczyna postępowania odwoławczego. W takim przypadku organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. o ile strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania na podstawie art. 58 k.p.a. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie, jeżeli organ właściwy do działania jako organ II instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., bez przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, dopuszcza się rażącego naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. Dokonuje bowiem weryfikacji decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości (zob. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98 dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r. I SA 330/99 opubl. LEX nr 48749; ,wyrok NSA z 5. marca 2015 r. I OSK 2044/13 oraz J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 503). Dotyczy to także sytuacji, gdy organ ów orzeka o utrzymaniu w mocy takiej decyzji ostatecznej (zob. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 24 sierpnia 2007 r., VIII SA/Wa 362/07 i i wyrok WSA w Poznaniu z 19 czerwca 2012 r. Sygn akt II SA/Po 398/12– dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż uwadze organu odwoławczego umknęło, że odwołanie D. K. zostało wniesione z uchybienie terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia doręczenia wynika, iż decyzja Starosty z dnia [...] marca 2016 r. r. została doręczona skarżącej w dniu 21 marca 2016 r. W decyzji zawarto pouczenie, że odwołanie wnosi się do Wojewody za pośrednictwem Powiatowego urzędu pracy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Tak więc skutecznie odwołanie można było wnieść do dnia 4 kwietnia 2016 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu 11 kwietnia.2016r. Wprawdzie samo pismo skarżącej będące jej odwołaniem nosi datę 29 marca 2016 r. jednakże pismo to zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 kwietnia 2016 r. Ten dzień jest dniem skutecznego złożenia odwołania. Zgodnie bowiem z art. 57 §5 kpa termin uważa się za dochowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało( pkt.2 ) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r.- prawo pocztowe. Skarżąca spóźniła się więc o całe 7 dni ze złożeniem swojego odwołania , a organ powyższego faktu nie zauważył. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.