II SA/Po 521/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-02-26
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 10 MW może zostać wydana bez badania dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p.?Ratio decidendi
Instalacje odnawialnych źródeł energii, w tym farmy fotowoltaiczne niezależnie od ich mocy, korzystają ze zwolnienia z obowiązku badania dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W związku z tym organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie musi analizować tych przesłanek. Decyzja organu I instancji oraz decyzja SKO utrzymująca ją w mocy są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 10 MW na działkach w gminie T. Burmistrz początkowo odmówił ustalenia warunków zabudowy, jednak SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Burmistrz wydał decyzję pozytywną, którą SKO utrzymało w mocy. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, kwestionował decyzję, podnosząc m.in. naruszenie przepisów planistycznych, brak decyzji środowiskowej oraz konieczność badania dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 28 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga M. G. (zwanego dalej "skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 28 marca 2024 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Burmistrza T. (zwanego dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") z dnia 31 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych do 1 MW każda o łącznej mocy do 10 MW wraz z zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną infrastrukturą na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w S., gm. T.. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Dnia 28 maja 2021 r. do Urzędu Miejskiego w T. wpłynął wniosek "X" sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanej dalej "Spółką" lub "inwestorem") o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Powierzchnia zabudowy dla inwestycji ma wynosić maksymalnie 9.900 m2. Zapotrzebowanie na energię elektryczną będzie następować z produkcji własnej oraz według gestora sieci. Inwestycja w praktyce ma obejmować budowę paneli fotowoltaicznych (25 tys. szt.), konstrukcje nośne do instalacji paneli, przyłącza energetyczne, instalacje odgromowe, stacje konwerterowe (do 10 szt.), magazyny energii (do 10 szt.), ogrodzenie, drogi dojazdowe i plac manewrowy oraz pozostałe elementy infrastruktury niezbędne do funkcjonowania inwestycji.
Burmistrz ustalił krąg stron postępowania i zawiadomił je wszystkie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Wśród zawiadomionych stron był skarżący. Skarżący wyraził sprzeciw dla planowanej inwestycji. Jego działka sąsiaduje z terenem inwestycji w sposób bezpośredni.
Na zlecenie Burmistrza urbanista sporządził projekt decyzji administracyjnej o odmowie ustalenia warunków zabudowy i przeprowadził analizę funkcji i cech zagospodarowania. Decyzją z dnia 8 września 2022 r., nr [...], Burmistrz odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zaplanowanej inwestycji. Na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez inwestora, decyzją z dnia 15 listopada 2022 r., nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem wydania decyzji kasatoryjnej przez SKO było nieprawidłowe zastosowanie przepisów planistycznych, które organ I instancji zrozumiał w ten sposób, że dla inwestycji takiej, jak w niniejszej sprawie istnieją limity w zakresie mocy przyłączeniowej. Ustawodawca zwolnił każdy organ administracji publicznej z obowiązku badania dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej.
Burmistrz ponownie przystąpił do rozpoznania sprawy, jednakże skarżący podniósł, że planowana inwestycja ma charakter przemysłowy i nie może zostać zlokalizowana tak blisko. Urbanista sporządził nowy projekt decyzji administracyjnej. Tym razem projekt zakładał wydanie decyzji pozytywnej. Projekt decyzji został przekazany do uzgodnienia następującym podmiotom: Dyrektorowi Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] (zwanemu dalej "Dyrektorem ZZ"), Marszałkowi Województwa [...], Staroście C. (zwanemu dalej "Starostą"), Zarządowi Dróg Wojewódzkich w P., [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków oraz Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w P. (zwanemu dalej "PPIS"). Dyrektor ZZ wydał postanowienie, w którym pozytywnie uzgodnił inwestycję. Podobnie uczynił Starosta oraz PPIS. Pozostałe organy uzgodniły inwestycję milcząco.
Decyzją z dnia 31 października 2023 r., nr [...], Burmistrz ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podniósł, że na podstawie wyników przeprowadzonej przez urbanistę analizy cech i funkcji zagospodarowania terenu ustalono, iż na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwanej dalej "u.p.z.p."), planowana inwestycja, która jest inwestycją odnawialnych źródeł energii, nie wymaga przeprowadzania analizy dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej bez względu na rozmiary tej inwestycji. Badaniu polega zatem spełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p. Inwestycja uzyskała pozytywne uzgodnienia, a analiza funkcji wykazała spełnienie ww. warunków.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w związku z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla gminy T. z dnia 11 lipca 2013 r. (uchwała nr [...] Rady Miejskiej T., zwana dalej "studium"), które wprowadza na terenach inwestycyjnych przeznaczenie mieszkaniowe i nie przewiduje obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich sfer ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu;
2) art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 3 u.p.z.p. poprzez naruszenie prawa do ochrony interesu prawnego, jako właściciela działki nr ew. [...] w związku z zakłóceniem funkcji mieszkaniowej działek sąsiednich sąsiedztwa i kontynuacji funkcji zabudowy mieszkaniowej oraz ładu przestrzennego;
3) art. 8 i art. 9, art. 28 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm., zwanej dalej "u.i.ś.") polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, gdyż organ I instancji zaniechał wezwania inwestora do przedłożenia decyzji środo-wiskowej.
Skarżący podniósł, że studium nie przewiduje możliwości realizacji inwestycji innej niż zabudowa mieszkaniowa. Nie można zezwolić na realizację innej inwestycji. Zaplanowana inwestycja narusza, zdaniem skarżącego, przepisy o prawie własności co do działki, której jest właścicielem. Ponadto inwestor powinien przedłożyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, gdyż będzie ona znacząco oddziaływać na środowisko z uwagi na moc przyłączeniową.
Decyzją z dnia 28 marca 2024 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że wniosek inwestora był kompletny, projekt decyzji organu I instancji został uzgodniony z organami, o których mowa w u.p.z.p. Z treści wniosku wynika, że uzbrojenie terenu jest zapewnione, a tereny, na których inwestycja ma stanąć nie zawiera kategorii, z której wynikałby obowiązek uzyskania zgody na zmianę kwalifikacji na cele nierolne lub nieleśne. SKO podniosło, że wymóg zapewnienia dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej nie jest wymagany z uwagi na treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Odnosząc się do zarzutów odwołania skarżącego, Kolegium podniosło, że inwestor nie musiał uzyskać decyzji środowiskowej zanim wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Studium zaś nie jest podstawą do wydania decyzji o warunkach zabudowy, dlatego żaden argument dotyczący niezgodności ze studium nie może odnieść żadnego skutku.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. M. H. – wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zakwestionował decyzję organu II instancji. Podniesiono zarzuty tożsame jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. polegające na zastosowaniu wyłączenia z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w odniesieniu do farmy fotowoltaicznej z wykorzystaniem wykładni logicznej i celowościowej, gdzie mowa jest o mikroinstalacjach.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza. W uzasa-dnieniu skargi podniesiono tożsamą argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji.
Odpowiedź na skargę złożył także inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. K. B.. Spółka podniosła, że wnosi o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Inwestor w pełni podzielił argumentację SKO wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r. o sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". Skarżący, jak i uczestnik postępowania zgodnie wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. SKO nie zażądało przepro-wadzenia rozprawy. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2025 r., Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 26 lutego 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do roz-poznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie upro-szczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy łącznie do 10 MW. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy u.p.z.p. Istota sporu, jaki rozgorzał pomiędzy skarżącym a SKO jest właściwa kwalifikacja inwestycji. Zdaniem skarżącego, inwestycja ma charakter przemysłowy i powinna ona uzyskać najpierw decyzję środowiskową. Poza tym SKO powinno zwrócić uwagę na konieczność zbadania dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, ponieważ, zdaniem skarżącego, wyłącznie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. odnosi się do mikroinstalacji. SKO odrzuca wszystkie te zarzuty i wskazuje, że stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Sąd w składzie orzekającym podziela zdanie organu II instancji. Zarzuty skargi są wręcz oczywiście nieuzasadnione.
Warto rozpocząć od refleksji nad przedmiotem niniejszego postępowania. Inwestor zamierza zrealizować instalacje, które składają się na farmę fotowoltaiczną. Są to moduły fotowoltaiczne, inwertery, stacja transformatorowa, ogrodzenie, bramy wjazdowe oraz monitoring, a nawet magazyny energii. Z uwagi na przeważający udział modułów fotowoltaicznych w ramach tej inwestycji, należy ją zakwalifikować jako instalację odnawialnych źródeł energii, o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Definicja takiej instalacji została przedstawiona w art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 z późn. zm., zwanej dalej "u.o.z.e."). Zgodnie z powołanym przepisem instalacja odnawialnego źródła energii to instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, lub obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm., zwanej dalej "p.e.") wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego. Instalacja, jaką inwestor zamierza zrealizować ma na celu produkcję energii elektrycznej za pośrednictwem zjawiska fotoelektu z zasobów energii promie-niowania słonecznego (zob. art. 2 pkt 22 u.o.z.e.). Zaplanowana inwestycja jest więc instalacją odnawialnego źródła energii, a w związku z tym inwestycja ta korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (por. np. wyrok NSA z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 805/23). Żaden z organów nie miał obowiązku analizować spełnienia przez inwestycję wymogów, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., a więc tzw. dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Ustawodawca wskazał, w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., że przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się do instalacji odnawialnych źródeł energii nie wprowadzając jednocześnie żadnej cechy relewantnej, które z tego zbioru desygnowałaby jakąś odrębną klasę desygnatów. To oznacza, że art. 61 ust. 1 i 2 u.p.z.p. nie znajduje zastosowania do każdej inwestycji, której istota zasadza się na odnawialnym źródle energii. Innymi słowy, nie ma znaczenia, czy farma fotowoltaiczna ma taką moc, że można ją uznać za mikroinstalację, małą instalację, czy instalację o charakterze przemysłowym. Jest to jednocześnie utrwalony pogląd orzecznictwa. Tylko dla przykładu można powołać niedawne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Lokalizacja takiej instalacji [elektrownia fotowoltaiczna – uw. Sądu], niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kon-tynuacji oraz dostępu do drogi publicznej. W tym wypadku oznacza to, że właściwą formą prawną procesu inwestycyjnego będzie decyzja o warunkach zabudowy bowiem moc instalacji nie ma żadnego znaczenia." (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1275/23).
Rolą organów było zbadanie spełnienia wymagań z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p. Takie badanie zostało przeprowadzone i zrobiono to prawidłowo. Inwestor dołączył oświadczenie dostawcy energii, że wykona przyłącze do sieci energetycznej i zapewni dostęp do energii elektrycznej. Z uwagi na fakt, iż w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. mowa jest o konieczności zapewnienia zgodności inwestycji z przepisami szczególnymi, a także mając na uwadze, że inwestor zamierza zrealizować instalację fotowoltaiczną, zapewnienie dostępu do mediów – tu: energii elektrycznej – jest wymogiem, który spełnia się po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z art. 7 ust. 8d pkt 1 p.e. Również i w tym przypadku nie było obowiązku zapewnienia dostępu do energii elektrycznej, ale inwestor postarał się już o to na etapie wstępnym.
Dalej, w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. mowa jest o tym, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Z map dołączonych do akt administracyjnych wynika, że działka, na której ma być posadowiona farma fotowoltaiczna składa się z terenów o przeznaczeniu wyłącznie rolnym. Na uwagę zasługuje fakt, że są to grunty klasy, które nie wymagają uzyskania zgody jakiegokolwiek organu na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Planowana inwestycja nie zagraża zatem żadnym gruntom, które podlegałyby ochronie prawnej np. na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Te wszystkie wnioski potwierdził Starosta w postanowieniu uzgadniającym z dnia 18 lipca 2023 r., nr [...], w którym uzgodniono pozytywnie inwestycję w zakresie ochrony gruntów rolnych (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy ma wykazywać zgodność z przepisami odrębnymi. Aby tego dowieść, Burmistrz zwrócił się o uzgodnienie inwestycji do innych organów np. Dyrektora ZZ, Marszałka Województwa W. i PPIS. Wszystkie te organy wydały postanowienie uzgadniające zarówno milcząco, jak i w formie pisemnej (zob. k. [...] i [...] akt administracyjnych organu I instancji). Należało więc stwierdzić, że inwestycja spełnia wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Ostatni wymóg, tj. z art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p., został omówiony w analizie cech i funkcji zagospodarowania terenu, która została sporządzona na potrzeby poprzedniej decyzji organu I instancji, uchylonej przez SKO. W tym miejscu godzi się zaznaczyć, że chociaż do kontrolowanej przez Sąd decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji Burmistrza nie sporządzono nowej analizy po wydaniu poprzedniej decyzji kasatoryjnej przez SKO, to jednak wymagania z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p. dało się ustalić inną drogą niż za pośrednictwem sporządzenia analizy. Jak wskazał tut. Sąd: "Analiza urbanistyczna jest co prawda kluczowym dowodem w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jednak nie jest do dowód jedyny i ustawodawca nie zastrzegł, aby dowód ten mógł być uzupełniany jedynie w toku procedury toczącej się przez organem pierwszej instancji. Uzupełnienie analizy przez organ wyższego stopnia nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż nie może ona być rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać w przeprowadzone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, bez możliwości uzupełnienia materiału dowodowego." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 1024/21). Te same wymagania udało się Burmistrzowi ustalić bez konieczności sporządzania analizy urbanistycznej. Było to zrobione prawidłowo.
Wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. został poddany analizie przez Burmistrza przed pierwszym wydaniem jego decyzji. Pomimo uchylenia tej decyzji, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych (analiza urbanistyczna), mimo iż stanowiła podstawę do wydania decyzji uchylonej, to nie utraciła ona doniosłości dowodu sporządzonego przez urbanistę, a więc de facto opinii biegłego, w której zaprezentowano wyniki badań w oparciu o fachową analizę. Godzi się zauważyć, że organ II instancji w swojej decyzji kasatoryjnej odnosił się tylko do kwestii dobrego sąsiedztwa, a nie sprawy, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. Burmistrz, a za nim SKO, miał zatem podstawy do wydania decyzji, która jest korzystna dla inwestora.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich oczywistą niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w związku ze studium obowiązującym dla Gminy T.. Decyzja o warunkach zabudowy jest alternatywnym sposobem prowadzenia polityki przestrzennej. Jego spektrum oddziaływania nie jest tak szerokie, ale stanowi podstawę prowadzenia procesu inwestycyjno-budowlanego. Studium zaś nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.), a więc nie może stanowić źródła praw i obowiązków skierowanych do podmiotów nie należących do struktury administracji publicznej.
Istotne jest bowiem to, że wydając decyzję o warunkach zabudowy wójt, burmistrz (prezydent miasta) w ogóle nie kieruje się ustaleniami określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. nie odnoszą się do żadnych założeń studium. A więc, odwoływanie się do przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. stanowi nieuprawnione przekroczenie granic wykładni systemowej. Co prawda, o studium, planie miejscowym i decyzji o warunkach zabudowy jest mowa w jednej i tej samej ustawie, to jednakże nie ma żadnych powiązań pomiędzy aktami stanowienia (studium i plan miejscowy) a aktem stosowania prawa (decyzja o warunkach zabudowy). Studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy w procesie stosowania prawa. "Kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających między innymi z mocy, czy innych parametrów, jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii. Pogląd, według którego powyższe ograniczenia zostały zawarte w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie jest poglądem trafnym. (...) Dokonywania rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednak z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, błędne byłoby uznanie ich systemowego powiązania." (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21). Ten pogląd jest aktualny do dzisiaj. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: "W świetle art. 61 ust. 3 u.p.z.p., art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie ma zastosowania do instalacji OZE. Przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. normuje wyłącznie problematykę umieszczenia w studium zapisów o wyznaczeniu obszarów, na których rozmieszczane będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii i nie znajduje zastosowania do instytucji warunków zabudowy. Studium jest bowiem aktem polityki przestrzennej o charakterze wewnętrznym, wiążącym wyłącznie organy gminy przy opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie wiąże przy wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy, gdyż ustalenia studium nie mogą stanowić jej podstawy." (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 230/23).
Studium jest aktem polityki przestrzennej, który jest wiążący dla rady gminy w zakresie uchwalania planów miejscowych. To, że w studium zakłada się, iż daną działkę przyjdzie zagospodarować w dany sposób, to nie oznacza, jakoby miało to by być wiążące dla organu, wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Tak jak wskazano w poprzednim akapicie, nie ma żadnych związków systemowych pomiędzy studium, a zaskarżoną decyzją.
Za chybiony należało uznać kolejny zarzut. Przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 3 u.p.z.p nie zostały naruszone. Wbrew temu, co twierdzi skarżący, przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się w niniejszej sprawie, gdyż wyłącza to przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Ustawodawca wyłączył badanie dobrego sąsiedztwa oraz dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej, jeżeli inwestycja wpisuje się w regulacje u.o.z.e. Należy przy tym zauważyć, że zmieniając treść tego przepisu, ustawodawca potwierdził, iż instalacje odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. stanowią szczególne inwestycje, podobnie jak wskazane w tym przepisie linie kolejowe, obiekty liniowe i urządzenia infrastruktury technicznej, które co do zasady sytuowane są na częściach działek ewidencyjnych (por. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 8 lutego 2023 r. II SA/Gd 679/22). Powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, że nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. U. UE L z 2018 r. Nr 328, poz. 82). Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii, jak i ochronę klimatu (wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1482/21). Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przed-siębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Te fundamentalne wartości leżące u podstaw ograniczenia barier w rozwoju instalacji fotowoltaicznych w pełni uzasadniały odejście od zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ustawowej zasady kontynuacji, mającej na celu zapewnienie ładu przestrzennego, z której wynikałaby dopuszczalność realizacji takich inwestycji tylko w sąsiedztwie zabudowy przemysłowej, jak również uzasadniają ustalenie warunków zabudowy tylko dla części działki ewidencyjnej (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1542/23). Dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej nie analizuje się, gdy przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy ma być instalacja fotowoltaiczna bez względu na moc przyłączeniową. Nie można zatem podnosić zarzutu zaburzenia funkcji mieszkaniowej, kiedy kontynuacja funkcji nie podlega badaniu z woli ustawodawcy.
Nie doszło do naruszenia art. 8 i art. 9, art. 28 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 u.i.ś. Inwestor nie miał obowiązku przedłożenia wraz z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy decyzji środowiskowej. Instalacje odnawialnych źródeł energii zostały wyłączone z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco albo potencjalnie oddziaływać na środowisko, jeżeli nie przekraczają one powierzchni 2 ha. Z treści wniosku inicjującego postępowanie administracyjne wynika, że inwestycja będzie miała mniej niż 1 ha.
Ostatni zarzut również okazał się nieuzasadniony. Organy prawidłowo zastosowały przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i nie przystąpiły do analizy dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. "Lokalizacja farmy fotowoltaicznej niezależnie od jej mocy i kwalifikacji inwestycji jako zabudowy przemysłowej, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p, nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2)." [wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1400/23]. Wykładnia logiczna i celowościowa wskazują na konieczność wprowadzania uproszczeń do procedury lokowania instalacji odnawialnych źródeł energii, co wynika z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE). Zresztą, skoro w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. mowa jest o instalacjach odnawialnego źródła energii, to zaniechanie ustawodawcy w zakresie doprecyzowania zakresu tej instalacji poprzez dodanie przymiotnika np. mikroinstalacji oznacza, że ustawodawca rozciąga wyłączenie stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w odniesieniu do każdej instalacji tego rodzaju.
Podsumowując, organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p. Zasadnie nie zbadał wymogu dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Z kolei SKO prawidłowo oceniło zaskarżoną decyzję. Nie było podstaw do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego o charakterze uzupełniającym. W pełni trafnie utrzymano w mocy decyzję Burmistrza.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych przesłanek skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło