II SA/Po 532/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-01-17

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na zakup podręczników szkolnych, mimo że wcześniejszy wyrok WSA w Poznaniu wskazywał na konieczność wyjaśnienia statusu organu wydającego decyzję i rozważenia, czy wcześniejsze pismo nie powinno być traktowane jako decyzja?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji, uznając, że organy nie zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Kolegium nie wyjaśniło statusu organizacyjnego Dyrektora Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J. jako organu właściwego do wydania decyzji administracyjnej i naruszyło przepisy K.p.a. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia innemu organowi. Sąd podkreślił również konieczność rozróżnienia pomocy materialnej udzielanej na podstawie ustawy o systemie oświaty od wsparcia w ramach programów rządowych.
Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła o pomoc finansową na zakup podręczników dla syna D., który uczęszczał do przedszkola. Organy administracji odmawiały przyznania pomocy, wskazując, że przysługuje ona uczniom rozpoczynającym naukę w klasach I-III szkoły podstawowej lub I gimnazjum, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 2009 r. Po uchyleniu przez WSA w Poznaniu wcześniejszych decyzji i wskazaniu na konieczność wyjaśnienia statusu organów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania pomocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] 2011r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...], a także określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na zakup podręczników szkolnych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] 2011r. Nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania K. K. pomocy finansowej do zakupu podręczników dla syna D.. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 6 lipca 2009 r. K. K. zwróciła się do Wójta Gminy J. o pomoc w finansowaniu podręczników przedszkolnych syna D. Dnia [...] 2009 r. Dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J. poinformował skarżącą, że zasady przyznawania pomocy uczniom reguluje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników (Dz.U. z 2009 r. Nr 76, poz. 642). Pomoc udzielana jest na wniosek rodzica ucznia, a także nauczyciela, pracownika socjalnego lub innej osoby, za zgodą przedstawiciela ustawowego lub rodziców zastępczych. Składa się go u dyrektora szkoły, do której uczeń będzie uczęszczał w roku szkolnym 2009-2010. Dyrektor Zespołu Ekonomiczno Administracyjnego Szkół w J. pouczył K. K., że Wójt Gminy J. ustalił termin składania wniosków do dnia 28 sierpnia 2009 r. zgodnie z Zarządzeniem z dnia [...] 2009 r. nr [...] w sprawie ustalenia terminu składania wniosków o udzielenie pomocy w formie dofinansowania uczniom zakupu podręczników. Zgodnie z przyjętym programem rodzice dzieci rozpoczynających naukę w klasach I-III szkoły podstawowej oraz w klasach I gimnazjum, którzy znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej lub życiowej, będą mogli otrzymać w roku szkolnym 2009/2010 pomoc w formie dofinansowania zakupu podręczników., Programem objęto dwie grupy uczniów: pochodzących z rodzin spełniających kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728) oraz pochodzących z rodzin niespełniających kryterium dochodowego w przypadkach określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. W konkluzji, K. K. pouczono, że wniosek o udzielenie pomocy w firmie dofinansowania zakupu podręczników dla ucznia należy złożyć u dyrektora szkoły, do której będzie uczęszczał w roku szkolnym 2009/2010. dofinansowania zakupu podręczników dla ucznia należy złożyć u dyrektora szkoły, do której będzie uczęszczał w roku szkolnym 2009/2010. Pismem z dnia 11 sierpnia 2009 r. K. K. ponownie wystąpiła o przyznanie dofinansowania na zakup podręczników do przedszkola dla syna D., jednakże wniosek skierowała do Dyrekcji Zespołu Szkół w R.. W odpowiedzi z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Zespołu Szkół im. [...] w R. wskazał, że z dofinansowania do zakupionych podręczników można skorzystać zgodnie z Zarządzeniem Wójta Gminy J. z dnia [...] 2009 r. nr [...] oraz zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników (Dz.U. Nr 76, poz. 642). Do pisma dołączył kopię Zarządzenia z dnia [...] 2009 r. Pismem z dnia 18 sierpnia 2009 r. K. K. odwołała się od "decyzji [...]" wskazując, że jej zdaniem synowi D. należy się dofinansowanie podręczników szkolnych. W kolejnym piśmie Dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J. wskazał, że pismo nr [...] nie jest decyzją administracyjną. Ponownie wyjaśnił też skarżącej, że dofinansowanie do zakupu podręczników należy się tylko i wyłącznie uczniom rozpoczynającym naukę w klasach I-III szkoły podstawowej i w klasach I gimnazjum. Dodał też, że decyzję w sprawie dofinansowania podejmuje dyrektor szkoły, a nie Wójt Gminy. Pismem z dnia 4 grudnia 2009 r. K. K. zwróciła się o przekazanie jej wniosku osobie kompetentnej do jego rozpatrzenia. Dnia [...] 2009 r. (pismo nr [...]) Dyrektor Zespołu Szkół im. [...] w R., opierając się o art. 30 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. stwierdziła brak podstaw do udzielenia pomocy finansowej dla D. K. - dziecka uczęszczającego do przedszkola. Pismem z dnia [...] 2009 r. K. K. odwołała się od "decyzji [...]". Pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. nr [...] Dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego wyjaśnił skarżącej, że jej syn D. nie jest adresatem programu udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników. Pismem z dnia 4 lutego 2010 r. K. K. odwołała się od "decyzji [...]". Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy "decyzję (pismo) Dyrektora Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J. z dnia [...] 2010 r. nr [...]". Wyrokiem z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 290/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kolegium. W motywach orzeczenia Sąd przywołał przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95 poz. 425). Wskazał, że zgodnie z art. 90b ust. 2 tej ustawy, pomocy materialnej udziela się uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier w dostępie do niej, wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, jak również wspierania edukacji uczniów zdolnych. Sąd zauważył, że wedle art. 3 pkt 1 ustawy, ilekroć mowa jest o szkole rozumieć przez to należy także przedszkole. Dodał, iż w sprawach przyznania bądź też odmowy przyznania rozważanej pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne (art. 90n ust. 1). Niezależnie Sąd wyjaśnił, iż znaczenie w przypadku ubiegania się o dofinansowania zakupu podręczników w roku szkolnym 2009/2010 ma też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników (Dz. U. Nr 76 poz. 642). Według § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, rozważanej formy wsparcia udziela się uczniom rozpoczynającym w roku szkolnym 2009/2010 naukę w klasach I-III szkoły podstawowej, ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia, w klasie I gimnazjum, ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia, ogólnokształcącej szkole sztuk pięknych lub w klasie IV ogólnokształcącej szkoły baletowej. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 i 2, uzyskanie pomocy następuje na wniosek rodziców ucznia, nauczyciela, pracownika socjalnego lub innej osoby, za zgodą przedstawiciela ustawowego, złożony odpowiedniemu dyrektorowi szkoły. Wreszcie, § 6 powołanego rozporządzenia przewiduje, że decyzję w kwestii przyznania dofinansowania na zakup podręczników podejmuje dyrektor szkoły. Wskazując na powyższe regulacje Sąd podkreślił, że pismo - uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za decyzję - wydane zostało przez Dyrektora Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J.. Wskazał, iż w kontekście przepisów rozporządzenia powstaje w pierwszej kolejności pytanie o status organizacyjny przywołanego Zespołu, funkcję, jaką pełni, zakres jego kompetencji, a przede wszystkim - o powiązanie z dyrektorem szkoły, uprawnionym do przyznania bądź odmowy przyznania żądanego wsparcia finansowego. Zdaniem Sądu w sprawie brakuje wskazania by Dyrektor Gminnego Zespołu Ekonomiczno- Administracyjnego w J. był umocowany do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej indywidualnych spraw z zakresu przyznawania uczniom pomocy materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powinno było dążyć do wyjaśnienia wskazanych wątpliwości, do czego jednak nie doszło. Ustalenie tej okoliczności ma podstawowe znaczenie, bowiem przesłanką ważności decyzji jest między innymi pochodzenie od organu właściwego do jej wydania (art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Sąd zobowiązał też Kolegium, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustaliło status organizacyjny Dyrektora Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J., a w razie stwierdzenia, iż nie jest to organ kompetentny do wydania decyzji administracyjnej, rozważyło czy za decyzję nie można uznać pisma Dyrektora Zespołu Szkół w R.. Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję Dyrektora Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Zespołu Szkół w J. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy J.. Wskazało, że zgodnie z art. 90n ust. 1 ustawy o systemie oświaty w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne. Natomiast zgodnie z art. 90m ustawy decyzje te wydaje Następnie Wójt Gminy J., decyzją z dnia [...] 2011 r., działając na podstawie art. 90b ust. 2, 90m ust. 1 i 90n ust. 1 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej do zakupu podręczników dla syna D.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 90b ust. 2 ustawy o systemie oświaty uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej w ramach przeznaczonych na ten cel środków. W myśl art. 90m ust. 1 ustawy świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznaje wójt, a zgodnie z art. 90n ust. 1 w sprawie jej przyznania wydaje się decyzję administracyjną. Wójt Gminy J. stwierdził następnie, że wnioskowana przez K. K. pomoc udzielana była w oparciu o obowiązujące w dacie ubiegania się o nią rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników (Dz. U. Nr 76, poz. 642). Rozporządzenie to zostało wydane w wyniku przyjęcia rządowego programu pomocy uczniom w 2009 r. "Wyprawka szkolna" ustanowionego uchwałą Rady Ministrów 57/2009 z dnia 27 kwietnia 2009 r. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia pomoc w formie dofinansowania zakupu podręczników była udzielana uczniom rozpoczynającym w roku szkolnym 2009/2010 naukę w klasach I-III szkoły podstawowej. Syn skarżącej w roku szkolnym 2009/2010 odbywał wychowanie przedszkolne wobec czego pomoc mu nie przysługiwała. W odwołaniu K. K. podniosła, że zgodnie z dotychczasowym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dofinansowanie powinno być przyznane każdemu dziecku. Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że według § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników wsparcie w formie dofinansowania zakupu podręczników jest udzielane uczniom rozpoczynającym w roku szkolnym 2009/2010 naukę w klasach I-III szkoły podstawowej, w klasach I-III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia w klasie I gimnazjum, w klasie I ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia, w klasie I ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych lub w klasie IV ogólnokształcącej szkoły baletowej. Następnie organ wskazał, że z akt sprawy znajdujących się w Kolegium (SKO-4110/121/10) wynika, że K. K. wnioskiem z dnia [...] 2009r. zaadresowanym do Wójta Gminy J. prosi o pomoc finansową na zakup podręczników przedszkolnych dla 5 letniego syna D.. Również pismem z dnia 18 sierpnia 2009 r. ponownie domaga się dofinansowania dla syna D., a kolejnym pismem z dnia 23 grudnia 2009 r. złożonym podtrzymuje żądanie. Następnie Kolegium zwróciło uwagę, iż syn wnioskodawczyni w roku szkolnym 2009/2010 odbywał wychowanie przedszkolne. W związku z tym zgodnie z § 2 ust 1 rozporządzenia pomoc na zakup podręczników mu nie przysługiwała. Od decyzji Kolegium K. K. złożyła skargę, wskazując jedynie, iż "odwołuje się od decyzji". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie o podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w sprawie konieczne było zastosowanie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Korzystając z uprawnienia wynikającego z tej regulacji Sąd zdecydował o uchyleniu - poza decyzją zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy J. - również decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r. nr .. Uchylenie tej decyzji było bowiem niezbędne dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania i załatwienia sprawy. W wydanym w sprawie wyroku z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 290/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywołał szereg przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572, ze zm.). Wskazując na nie Sąd podkreślił, że pismo uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za decyzję wydane zostało przez Dyrektora Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J.. Wskazał też, iż w kontekście przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. powstaje w pierwszej kolejności pytanie o status organizacyjny przywołanego Zespołu, funkcję, jaką pełni i zakres jego kompetencji. Sąd zaznaczył, że w sprawie brakuje wskazania by Dyrektor Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego w J. był umocowany do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej indywidualnych spraw z zakresu przyznawania uczniom pomocy materialnej. Organ odwoławczy powinien zatem dążyć do wyjaśnienia tych wątpliwości. Sąd zobowiązał też Kolegium, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustaliło status organizacyjny Dyrektora Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J., a w razie stwierdzenia, iż nie jest to organ kompetentny do wydania decyzji administracyjnej, rozważyło czy za decyzję nie można uznać wcześniejszego pisma Dyrektora Zespołu Szkół w R. Wbrew art. 153 P.p.s.a., który stanowi, iż wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, Kolegium w decyzji z dnia [...] 2010 r. nie uzupełniło postępowania. Co więcej, organ odwoławczy nie tylko zaniechał analizy charakteru zaskarżonego pisma Dyrektora Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J. z dnia 25 stycznia 2010 r., ale także - naruszając art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - dalej: K.p.a.) - przekazał sprawę innemu organowi aniżeli organ pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest nie do zaakceptowania. Należy bowiem zauważyć, że chociażby Wójt Gminy J. okazał się właściwy w sprawie (o tym niżej), to wedle zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego przekazanie sprawy nie może następować w trybie odwoławczym w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie jest właściwy, organ odwoławczy, uchylając tę decyzję, powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., a następnie żądanie strony przekazać organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, s. 624 i przywołane tam orzecznictwo: wyrok z dnia 17 maja 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2330/2331/94). Załatwienie wniosku skarżącej wymaga zatem ponownego rozpatrzenia jej odwołania od pisma podpisanego przez Dyrektora Zespołu Ekonomiczno- Administracyjnego Szkół w J. z dnia [...] 2010 r. nr [...]. Prawidłowe załatwienie tego środka odwoławczego jest bowiem warunkiem dalszego, zgodnego z prawem procedowania. W tym miejscu konieczne jest również zwrócenie organowi odwoławczemu uwagi na konieczność rozróżnienia form i trybów udzielania pomocy na podstawie ustawy o systemie oświaty od form i trybów wsparcia na podstawie programów, o których mowa w art. 90u tej ustawy. W toku kontrolowanej sprawy rozróżnienie to nie zostało bowiem przez organy w ogóle dostrzeżone. Zgodnie z art. 90c ust. 1 ustawy o systemie oświaty pomoc materialna udzielana uczniowi może mieć charakter socjalny albo motywacyjny. Świadczeniami pomocy materialnej o charakterze socjalnym jest między innymi stypendium szkolne (art. 90c ust. 2 pkt 3 ustawy). W myśl art. 90d ustawy stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe (z zastrzeżeniem ust. 12). Z kolei formą stypendium szkolnego może być pomoc rzeczowa o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakup podręczników (art. 90d ust. 2 pkt 2 ustawy). W sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne (art. 90n ust. 1 ustawy), a organem właściwym w tym zakresie jest wójt (90m ust. 1 ustawy). W art. 90u ustawy zawarto natomiast zasadnicze regulacje dotyczące okresowych programów wsparcia, które wykraczają poza formy pomocy określone w ustawie. Są one wprowadzane w drodze rozporządzenia, które odrębnie określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży (oraz innym grupom społecznym objętym programem), formy i zakres pomocy oraz tryb postępowania w tych sprawach (art. 90 ust. 4 pkt 1 ustawy). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników (Dz. U. Nr 76 poz. 642), na które konsekwentnie powołują się organy w tej sprawie, reguluje właśnie jeden z programów rządowych i ustanawia zasady oraz tryb jego realizacji. Pomoc przyznawana w oparciu o to rozporządzenie przyznawana jest odrębnie od świadczeń określonych w ustawie. Jest ona również realizowana w innych formach. W tym miejscu Sąd zaznacza, że tryb wskazany w § 4 - 6 nie daje podstaw do załatwiania wniosków w formie decyzji administracyjnych (choć w § 6 wskazano, iż dyrektor szkoły "podejmuje decyzję w sprawie przyznania pomocy", to jednak nie jest to przepis upoważniający organ do rozpoznania sprawy w postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyznanie albo odmowę wsparcia przez dyrektora szkoły należy traktować jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej - w kwestii problematyki form wsparcia edukacyjnego por. też wyrok z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 65/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że K. K. konsekwentnie domaga się dofinansowania podręczników dla dziecka. W ocenie Sądu działania i oświadczenia skarżącej, jakie nastąpiły po uprzednio zapadłym w wyroku, jednoznacznie pozwalają zakwalifikować jej prośbę wniosek o przyznanie ustawowego stypendium szkolnego w formie pomocy rzeczowej - zakupu podręczników (art. 90b i nast. ustawy o systemie oświaty), a nie dofinansowanie z programu rządowego na lata 2009/2010. Pomimo udzielenia jej informacji o treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 r. stoi ona bowiem na stanowisku, iż wnioskowana przez nią pomoc "należy się każdemu dziecku". Dlatego nietrafnym i nieracjonalnym byłoby kwalifikowanie jej żądania, jako wniosku z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Mając to wszystko na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wykonać wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 16 lipca 2010 r., a więc: - sprecyzować jaki akt podlegał zaskarżeniu (czy Dyrektor Gminnego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w J. mógł w ogóle działać samodzielnie jako organ, a jeżeli nie, to czy w istocie aktem zaskarżonym- odmową nie było pismo Dyrektora Zespołu Szkół w Rusku im. [...] z dnia [...] 2009 r. - zob. s. 6 wyroku II SA/Po 290/10); - określić czy zaskarżony akt ma znamiona decyzji administracyjnej. Jeżeli natomiast ustalone zostanie, że rozstrzygnięcie w sprawie wypełnia znamiona decyzji administracyjnej w sprawie stypendium szkolnego (pomocy w formie zakupu podręczników), o którym orzekać powinien Wójt Gminy J., a zostało wydane przez organ szkoły, Kolegium powinno uchylić zaskarżoną decyzję, jako wydaną przez organ niewłaściwy, umorzyć postępowanie pierwszej instancji 1. przekazać sprawę Wójtowi. Z kolei w takim przypadku Wójt powinien wniosek rozpatrzyć w oparciu o przepisy ustawy systemie oświaty jako wniosek o przyznanie stypendium szkolnego (art. 90d ust. 2 pkt 2), a nie w oparciu o rozporządzenie z dnia 27 kwietnia 2009 r. (dotyczące realizacji programu rządowego adresowanego do pewnej tylko grupy uczniów). Z wymienionych wyżej powodów, Sąd - na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji oraz uprzedniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w której znalazło się nieprawidłowe rozstrzygnięcie. O wykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło