II SA/Po 541/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia 1. odrzucić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. odrzucić skargę kasacyjną. /-/ M . Kwiecińska Wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na wymienione powyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 grudnia 2011 r. (k. 52 akt sąd.). W dniu 12 stycznia 2012 r. pełnomocnik z urzędu wyznaczony dla strony złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (k. 54-59 akt sąd.). Własnoręcznie sporządzonym pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. zatytułowanym "SKARGA Kasacyjna", złożonym w Biurze Podawczym tutejszego Sądu w tym samym dniu (k. 2 akt sąd.), skarżący domagał się uchylenia wyroku z dnia 24 listopada 2011 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z wyznaczeniem innego adwokata do wykonania tej czynności procesowej. W uzasadnieniu podniósł, że nie uchybił terminowi w postępowaniu administracyjnym, stwierdzenie tego przez organ administracyjny jest wynikiem oczywistej omyłki, czego nie zauważył tutejszy Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. 1. Zawarty w piśmie procesowym zatytułowanym "SKARGA Kasacyjna" wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Zarazem art. 88 p.p.s.a. wskazuje, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności. Co do koniecznej przesłanki braku winy strony oraz jej pełnomocnika (art. 86 § 1 p.p.s.a.) tutejszy Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2000 r., sygn. akt III CZP 14/00 - OSNC 2001 r. Nr 2, poz. 2; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2002 r., sygn. akt IV CKN 424/01 - OSNC 2004 r. Nr 3, poz. 39; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 516/09 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż odmowa wniesienia kasacji ze względu na jej oczywistą bezzasadność jest równoznaczna ze spełnieniem obowiązku udzielenia pomocy prawnej stronie, a w konsekwencji nie sposób rozpatrywać w takiej sytuacji upływu terminu w aspekcie braku winy. Wobec tego dorozumiane powoływanie się przez skarżącego na fakt, iż nie zgadza się z pełnomocnikiem co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest bezskuteczne, nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminu bez winy strony. Nie sposób też podzielić stanowiska, iż fakt odmowy przez adwokata sporządzenia skargi kasacyjnej jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego nienależącego do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Skarga kasacyjna sporządzona przez osobę, która nie spełnia przesłanek z art. 175 p.p.s.a., jest niedopuszczalna. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sporządzonej osobiście przez stronę z powodu wyrażonej przez adwokata odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej nie spełnia ustawowych warunków dopuszczalności jego wniesienia, określonych w art. 87 § 4 w zw. z art. 175 p.p.s.a. W konsekwencji podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. jako niedopuszczalny wskutek niedopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez osobę nienależącą do kręgu osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. Za niedopuszczalnością złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie dodatkowo przemawia okoliczność braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, w której pełnomocnik ustanowiony na zasadzie przyznanego stronie prawa pomocy sporządził opinię o niezasadności złożenia skargi kasacyjnej (por. NSA w wyżej przywołanym postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 516/09). . 2. Skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona osobiście przez A. K. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej uzależnione jest m.in. od dopełnienia wymogu określonego w art. 175 § 1 p.p.s.a., zgodne z którym skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 175 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została sporządzona, wbrew wymogom przywołanego przepisu, przez radcę prawnego lub adwokata, ale osobiście przez skarżącego, pomimo, że nie jest on żadną z osób wskazanych w art. 175 § 2 p.p.s.a., zwolnionych z obowiązku skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej przez osobę, która nie ma kwalifikacji wymienionych w art. 175 §1 powyższej ustawy, nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu, ale brakiem uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1997 r. sygn. akt I CZ 23/97 OSNC 1997/6-7/77; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2004 r. sygn. akt FSK 3/04, M. Prawn. 2004/5/202 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji wniesioną przez A. K. skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a. Dodatkowo należy wyjaśnić skarżącemu, że w sytuacji gdy pełnomocnik ustanowiony na zasadzie przyznanego stronie prawa pomocy sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to postępowanie w tej sprawie kończy się, a przyznane prawo pomocy ulega wyczerpaniu. Ponadto działanie sądu w przedmiocie prawa pomocy sprowadza się do przyznania stronie, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, prawa pomocy, natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez właściwy okręgowy organ korporacji prawniczej (m.in. okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych), o czym stanowi art. 253 p.p.s.a. Jeżeli zatem, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi. Sąd nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane stronie prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05 - dostępne w bazie orzeczeń jw.). W tym stanie rzeczy Sąd odpowiednio: na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji, na podstawie art. 178 p.p.s.a. wniesioną przez A. K. skargę kasacyjną odrzucił jako niedopuszczalną. /-/ Maria Kwiecińska