II SA/Po 558/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skarg Gminy [...] i L. J. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargi Wojewoda zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.; dalej: "u.s.g."), stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] L. J. w związku z naruszeniem ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej w art. 24 f u.s.g. działalności z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda wyjaśnił, że L. J. został radnym Rady Gminy [...] w kadencji na lata 2014 - 2018. Radny jest jednocześnie Prezesem zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]", której reklama została wywieszona na hali sportowo-widowiskowej we W. , zarządzanej przez Gminny Zakład Komunalny Sp. z o. o. Tymczasem przepis art. 24f u.s.g. kreuje zakaz prowadzenia przez radnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskali mandat. Zakaz ten obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzanie taką działalnością lub bycie przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Wskazany przepis ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Skutkiem naruszenia wskazanego zakazu jest przewidziane w przepisie art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 15 ze zm.) wygaśnięcie mandatu radnego. Bez znaczenia dla stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego pozostaje przy tym kwestia okoliczności, które doprowadziły do wywieszenia reklamy dotyczącej działalności gospodarczej radnego na hali sportowej. Do wydania ewentualnego zarządzenia zastępczego potrzebne jest jedynie stwierdzenie, że radny wykorzystuje mienie komunalne gminy, w której uzyskał mandat do prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ nadzoru pismem z dnia [...] r. wezwał Radę Gminy [...] w trybie art. 98a ust. 1 u.s.g. do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem skutków określonych w art. 98 a ust. 2 u.s.g. Przewodnicząca Rady Gminy [...] pismem z [...] r. w odpowiedzi na wezwanie organu nadzoru poinformowała, że wniosek w niniejszej sprawie został przez organ kolegialny odrzucony. Wobec tego, że uchwała w zakreślonym terminie nie została przez organ stanowiący podjęta, Wojewoda pismem z dnia [...] r. poinformował Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy [...] L. J.. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia zastępczego oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 24f ust. 1 i art. 98 ust. 1 u.s.g., a także art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 u.s.g. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że w świetle zebranego przez nią materiału dowodowego bezsporne w sprawie pozostaje, że działanie radnego polegało na zawarciu w imieniu zarządzanej przez siebie spółki umowy sponsoringu z spółką komunalną, na podstawie której zarządzana spółka wsparła finansowo działalność sekcji sportowych i mażoretek prowadzonych przez spółkę. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że na hali sportowej zamontowane są banery identyfikujące darczyńców, sponsorów działalności sportowej i kulturalnej, w tym również firma [...] sp. z o.o., która jest traktowana na równi z pozostałymi sponsorami. Wyjaśnienia tej treści złożył Radzie Gminy Prezes spółki komunalnej, której działalność w zakresie prowadzenia sekcji piłki ręcznej, orkiestry dętej i mażoretek była przedmiotem sponsoringu spółki zarządzanej przez radnego. Jak przy tym wskazują wyjaśnienia i inne dokumenty zgromadzone przez Radę, zasady zawierania umów sponsoringu zostały ustalone na jednakowych zasadach dla wszystkich zainteresowanych. Stąd też brak było podstaw do wygaszenia mandatu radnego. Radny nie miał również możliwości wpływania w związku z pełnioną funkcją w Radzie Gminy [...] na cennik czy ustalone przez zarząd spółki warunki sponsoringu, skoro zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce komunalnej uprawnienia zgromadzenia wspólników wykonuje wobec spółki Wójt, a nie Rada. Tymczasem z wykładni celowościowej art. 24fust. 1 u.s.g. wynika, iż o prowadzeniu przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy można mówić wtedy, gdy radny korzysta z mienia gminnego na uprzywilejowanych zasadach, wykorzystując swoją pozycję w gminie. Sprawa została zerejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 558/18. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia zastępczego oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zasady zawierania umów sponsoringu zostały ustalone jednakowo dla wszystkich podmiotów udzielających wsparcia finansowego sekcjom sportowym i sekcji mażoretek. Spółka [...] Sp. z o.o. nie została w żaden sposób wyróżniona na tle innych sponsorów. Była o prostu jednym z podmiotów, których pomoc finansowa została wyróżniona w postaci banera na terenie hali. Na okoliczności te wskazywał wyraźnie w swoich zeznaniach prezes Gminnego Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. we W. . Tymczasem o naruszeniu zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g. można by mówić dopiero wówczas, gdy korzystanie z mienia odbiegałoby od zasad ustalonych dla wszystkich chętnych do sponsorowania działalności spółki, w szczególności gdyby spółka radnego korzystała z mienia na warunkach uprzywilejowanych. Następnie podniesiono, że organ nadzoru nie zweryfikował, czy skarżący miał świadomość, że tablica z nazwą jego spółki została wywieszona na terenie hali sportowej. W sprawie nie wzięto pod uwagę postanowień umowy sponsorskiej zawartej z Gminnym Zakładem Komunalnym Sp. z o.o. we W. - w szczególności tego, czy zamieszczenie banera były świadczeniem wzajemnym na rzecz [...] Sp. z o.o., czy też miało charakter uboczny i stanowiło jedynie wyraz docenienia wsparcia finansowego spółki na rzecz sekcji sportowej i sekcji mażoretek. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Po 558/18. W odpowiedziach na obie opisane wyżej skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzuty skarg organ wskazał, że art. 24f u.s.g. zawiera normę wyrażającą w sposób jednoznaczny, a przy tym bezwarunkowy, zakaz posługiwania się mieniem komunalnym przy prowadzeniu przez radnego jego działalności gospodarczej, czyli działalności wymierzonej na powiększanie majątku. Z jego literalnej treści nie wynika, aby rada gminy miała kierować się np. tym czy radny za pomocą mienia komunalnego osiąga, czy też nie osiąga faktyczne korzyści majątkowe, bądź czy stosunek dzierżawy mienia powstał w sposób powszechny. Zawarcie umowy sponsoringu między zarządzaną przez radnego spółką, a gminną spółką zarządzającą halą sportową i umieszczenie w jej rezultacie banera reklamowego spowodowało bowiem wyłączenie części powierzchni reklamowej w hali z powszechnego dostępu dla innych podmiotów, a zatem niemożliwe było równoczesne wykorzystywanie tej części przez podmioty inne niż zarządzana przez radnego spółka. Zdaniem organu nadzoru bez znaczenia pozostaje przy tym kwestia, czy umieszczenie banera spółki [...] sp. z o.o. w hali było bezpośrednim elementem samej umowy sponsoringu, czy też skutkiem jej zawarcia wynikającym z ogólnie przyjętych zasad informowania o sponsorach. Nawet jeśli elementem samej umowy nie było umieszczenie banera reklamowego spółki, to z chwilą umieszczenia reklamy na mieniu gminy (w hali sportowej) doszło do wykorzystania tego mienia w ramach prowadzonej przez radnego działalności gospodarczej - baner reklamowy stanowi formę promocji spółki zarządzanej przez radnego i kształtuje jej pozytywny wizerunek. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "P.p.s.a.") połączył sprawę ze skargi L. J. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi Gminy [...] i prowadził je dalej pod sygnaturą II SA/Po 558/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargi okazały się niezasadne. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia, czy Wojewoda zasadnie stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] L. J. w związku z naruszeniem ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej w art. 24f u.s.g. działalności z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r., poz. 754), wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Wygaśnięcie mandatu radnego z tej przyczyny stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Jednym z odrębnych przepisów określających działalności, których dotyczy zakaz łączenia mandatu radnego jest art. 24f ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jak przy tym wynika z art. 89a ust. 1 i 2 tej ustawy, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 kodeksu wyborczego nie podejmuje uchwały w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu radnego, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu tego terminu wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. W kontekście powyższego wskazać należy, że zasadniczym celem rozwiązań antykorupcyjnych zawartych w ustawach samorządowych jest wyeliminowanie sytuacji, gdy radny, poprzez wykorzystywanie funkcji radnego, uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich. Pełni ono także istotną funkcję gwarancyjną wykonywania mandatu radnego w interesie gminnej wspólnoty samorządowej. Interes publiczny, którego realizacji służą "antykorupcyjne" normy art. 24f ust. 1 u.s.g. polega na zapobieżeniu angażowania się osób publicznych w sytuacje i uwikłania mogące nie tylko poddawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania (por. uchwała TK z dnia 13 kwietnia 1994 r., sygn. akt W 2/94, OTK w 1994 r., cz. I, s. 191). Z tych względów wszelkie wątpliwości interpretacyjne normy art. 24f ust. 1 u.s.g. nie powinny prowadzić do obejścia jej ratio legis, czyli gwarancji uczciwego wykonywania mandatu radnego. Dalej wyjaśnienia wymaga, że interpretacja określenia "z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy" musi uwzględniać przepis art. 43 u.s.g., zgodnie z którym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Wobec tego mieniem komunalnym Gminy [...] jest również mienie zarządzane przez Miejski Zakład Komunalny sp. z o.o. z siedzibą we [...], który jest komunalną osobą prawną i jej jedynym wspólnikiem posiadającym całość udziałów jest Gmina [...] (zob. odpis aktualny spółki o nr KRS [...] dostępny pod adresem www.ekrs.ms.gov.pl). Co przy tym istotne, norma art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ogranicza zakazu do "własności" ani do "zarządzania" mieniem komunalnym, lecz używa znacznie pojemniejszego określenia ""z wykorzystaniem mienia", którego granice desygnatów są o wiele trudniej uchwytne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że sformułowanie powyższe odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy ma ono podstawę prawną czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010r., sygn. II OSK 1714/10 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest też istotne, czy radny prowadzący działalność gospodarczą, jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby. Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia bowiem wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest sam fakt korzystania z tego mienia (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 921/10). Ponadto, w przypadku mienia komunalnego, o którym mowa w art. 43-50a ustawy o samorządzie gminnym, termin "mienie" używany jest w rozumieniu art. 44 K.c. Chodzi więc o wszystkie bez wyjątku prawa podmiotowe majątkowe, a ujmując rzecz ekonomicznie, ogół aktywów danego podmiotu. Doprecyzować jeszcze można, że na pojęcie mienia składa się własność i inne prawa majątkowe. Mienie obejmuje więc wszystkie rodzaje podmiotowych praw majątkowych. "Inne prawa majątkowe" stanowią "inne prawa rzeczowe", tj. użytkowanie wieczyste, prawa rzeczowe ograniczone oraz prawa majątkowe wynikające ze stosunków zobowiązaniowych (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1000/18). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, że z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący L. J. został radnym Rady Gminy [...] w kadencji na lata 2014 - 2018. Radny jest jednocześnie wpólnikiem i prezesem zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]", której reklama została wywieszona na hali sportowo-widowiskowej we W. , zarządzanej przez Gminny Zakład Komunalny Sp. z o. o. Oceniając stan faktyczny w niniejszej sprawie przez pryzmat poczynionych powyżej uwag należało uznać, że trafnie przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym, iż radny naruszył ustawowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, do uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut naruszenia art. 24f ust. 1 u.s.g. Odnosząc się do zarzutów skarg wskazać należy w pierwszej kolejności, że L. J. był radnym Rady Gminy [...] również w poprzednich kadencjach, tj. w kadencji V (lata 2006 – 2010) oraz w kadencji VI (lata 2010 – 2014; zob. bip.[...]/). W trakcie trwania kadencji VI, tj. w dniu [...] r. zarządzana przez niego spółka zawarła z Gminnym Zakładem Komunalnym Sp. z o. o. we W. umowę sponsoringu, z której wynika, że sponsor (spółka [...]) zobowiązał się do przekazania na rzecz sponsorowanego (Gminnego Zakładu Komunalnego) kwoty 350,00 zł, które to środki zostaną przeznaczone na wsparcie organizacji zajęć sportowych i artystycznych (§ 2). Z kolei sponsorowany może umieścić informację o działalności gospodarczej sponsora na terenie hali sportowej spośród innych podmiotów, które również sponsorują zajęcia sportowe i artystycznej (§ 3) (k. 42 akt sąd.). Z powyższego wynika więc, że radny miał świadomość i godził się na to, iż mienie gminy może posłużyć do reklamowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Podkreślić bowiem należy, że w umowie mowa jest o "informacji o działalności gospodarczej sponsora", a nie o samej jego nazwie, w celu docenienia jego wkładu finansowego. Wobec tego w zamian za przekazanie pieniędzy na wsparcie organizacji zajęć sportowych i artystycznych na hali sportowej została zawieszona reklama spółki [...] zawierająca logo firmy wraz ze wskazaniem rodzaju świadczonych usług, numeru telefonu oraz adresu strony internetowej firmy. Niewątpliwie więc jest to forma promocji i reklamy spółki, która kształtuje przy tym jej pozytywny wizerunek. Sąd podkreśla, że czym innym byłoby umieszczenie nazwy podmiotu sponsorującego na liście pozostałych sponsorów, ujętej w formie upamiętniającej tabliczki informacyjnej, co faktycznie mogłoby zostać uznane za uhonorowanie sponsora za jego działania. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie radny godził się na umieszczenie informacji o jego działalności gospodarczej, która przybrała formę długoterminowej reklamy za jednorazową kwotę 350,00 zł. Dalej wskazać należy, że z art. 24 f ust. 1 u.g.n. nie wynika, by korzystanie z mienia komunalnego miało dotyczyć tylko korzystania z mienia na szczególnych, uprzywilejowanych warunkach. Przyjęte w powołanym przepisie rozwiązanie miało na celu zapobieganie sytuacjom, które mogłyby podważać bezstronność, uczciwość radnych, czy też podważać autorytet organów samorządu. Regulacja ta ma zasadniczo nie tylko przeciwdziałać korupcji, ale także służyć utrzymaniu autorytetu władzy i nieosłabiania zaufania wyborców i opinii publicznej do jej prawidłowego funkcjonowania. Chodzi o to, aby funkcjonariusz publiczny nie tylko nie realizował swoich prywatnych celów dzięki posiadanej władzy, ale by nie zachodziły przesłanki mogące stworzyć, choćby mylnie, takie wrażenie (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 550/17). Za niezasadne należy więc uznać stanowisko, że zastosowanie art. 24f ust. 1 u.s.g. jest uwarunkowane ustaleniem, że radny z racji wykonywanego mandatu uzyskał preferencyjny dostęp do możliwości korzystania z mienia komunalnego, który nie byłby jego udziałem, gdyby nie sprawowany mandat radnego. Jedynymi przesłankami warunkującymi zastosowanie omawianej regulacji jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, przy wykorzystaniu mienia komunalnego gminy. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy wykorzystanie mienia nastąpiło na warunkach preferencyjnych, czy też nie, albowiem nie ma to wpływu na zakres zastosowania omawianego przepisu. Rozstrzygający jest wyłącznie sam fakt korzystania z mienia komunalnego przez radnego, a przy uwzględnieniu szerszego kontekstu sprawy, fakt pozostawania przez radnego poza wszelkimi podejrzeniami, szczególnie na tle korupcyjnym. Pamiętać bowiem należy, że celem regulacji wprowadzających ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne było zapobieżenie angażowaniu się tych osób w sytuacje i uwikłania mogące poddawać w wątpliwość autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt K 30/98, OTK ZU 1999, Nr 5, poz. 103). Tymczasem w niniejszej sprawie to znajdujące się w aktach sprawy pisma mieszkańców Gminy [...], zaniepokojonych wykorzystaniem mienia gminnego przez radnego, były impulsem do wszczęcia postępowania w sprawie. Konsekwencją takiej wykładni jest ocena, że uprawnione było zastosowanie wobec L. J. art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w związku z art. 24f ust. 1 u.s.g. Wyczerpane zostały także przesłanki zastosowania przez organ nadzoru dyspozycji art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g., albowiem zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało wydane po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy [...] do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oraz po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Sąd pragnie zauważyć, że przepis art. 98a ust. 2 u.s.g., na podstawie którego wydano zaskarżone zarządzenie zastępcze nie odsyła do stosowania przepisów K.p.a., a zatem nie można zarzucić naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. przy wydaniu zarządzenia zastępczego. Wydanie zarządzenia zastępczego stanowi odrębną kompetencję nadzorczą wojewody, do której nie ma zastosowania art. 91 ust. 5 u.s.g. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 155/17, wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1542/17). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi.