II SA/Po 563/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. i C. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [..] nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..], na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem J. i C. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..], którą to decyzją udzielono D. i B. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na posesji w M., nr ew. gr. [..]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej (art. 29 kpa). Status strony musi jednak wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiących o prawach i obowiązkach. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Ponieważ zaś "stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa w zw. z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (...) następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (wyrok NSA z 5.07.2006r. II OSK 942/05), organ odwoławczy winien był umorzyć postępowanie odwoławcze. Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. i C. K. zarzucając organowi odwoławczemu rażące naruszenie art. 28 kpa, a w konsekwencji również art. 127 § 1 kpa. Wskazali, że rozstrzygnięcie organu wydaje im się o tyle niezrozumiałe, że ich odwołania od podobnych decyzji były rozpatrywane, a Wojewódzki Inspektor nie kwestionował statusu strony skarżących. Podnieśli, że spór w sprawie wybudowania i faktycznego eksploatowania budynku gospodarczego przez D. i B. M. trwa od co najmniej 12 lat i już wtedy skarżący nabyli status stron postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, bowiem organ odwoławczy odmawiając skarżącym przyznania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, w którym udzielono D. i B. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego położonego w M., błędnie zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994r. (art. 59 ust. 7). Przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się od 1996r. Co istotne, zostało już w nim przesądzone, że kwestia udzielenia bądź nie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego winna zostać rozpoznana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974r. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Po 762/05 tutejszy Sąd uchylając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..] udzielającą Państwu M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wyraźnie stwierdził, że skoro budynek ten został wybudowany przed 1 stycznia 1995r., to zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. z 2006r. z 2003r. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zastosowanie winny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stanowisko to Sąd powtórzył w wyroku z dnia 18 września 2007r., sygn. akt II SA/Po 121/07. Do wytycznych Sądu w tym zakresie zastosował się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w decyzji z dnia [..], udzielając pozwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o przepisy art. 41 i 42 Prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. Nie przesądzając o trafności powołanej wyżej decyzji organu I instancji (zważywszy, że nie została ona poddana merytorycznej kontroli – art. 15 kpa) wystarczy wskazać, że organ II instancji związany był oceną prawną wyrażoną w powołanych wyrokach Sądu wydanych w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie J. i C. K. z dnia 31 marca 2008r. i analizując, czy mają oni status stron w tymże postępowaniu winien był zastosować przepisy sprzed wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994r. Skoro zaś przepisy Prawa budowlanego z 1974r. nie określały kto jest stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na użytkowanie obiektu, to należało zastosować przepis ogólny – art. 28 kpa, który mówi kto jest stroną postępowania w sprawie administracyjnej (por. wyrok NSA z 22.02.2007r., II OSK 315/07). Reasumując uznać należy, iż organ odwoławczy odmawiając skarżącym przymiotu strony na podstawie przepisu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994r. błędnie zastosował powołany przepis prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić fakt, iż wydając uprzednio decyzje w niniejszej sprawie żaden z organów nie kwestionował, by J. i C. K. mieli status stron postępowania. Również Sąd rozpoznając ich skargę na decyzję organu z dnia [..] (II SA/Po 762/05) nie zajął takiego stanowiska. Należy zauważyć, że budynek gospodarczy będący przedmiotem sprawy został posadowiony w granicy działki, której skarżący są współwłaścicielami, a zatem ich interes prawny w niniejszym postępowaniu nie może budzić wątpliwości. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął stosując przepis art. 152 powołane w zdaniu poprzednim ustawy. /-/ W. Batorowicz /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga