II SA/Po 567/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-11
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy dla części działek objętych jedną decyzją o warunkach zabudowy uzyskano pozwolenie na budowę na podstawie innej decyzji o warunkach zabudowy, należy stwierdzić wygaśnięcie całej pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy, czy tylko w części dotyczącej tych działek?Ratio decidendi
Uzyskanie pozwolenia na budowę dla części działek objętych pierwotną decyzją o warunkach zabudowy powoduje, że pierwotna decyzja staje się bezprzedmiotowa jedynie w zakresie tych działek. Nie można stwierdzić wygaśnięcia całej decyzji, gdyż pozostałe działki, dla których nie uzyskano pozwolenia na budowę, nadal mogą być zagospodarowane zgodnie z pierwotnymi warunkami zabudowy. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w całości w takiej sytuacji naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej i zasadę ochrony praw nabytych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wygaśnięciu decyzji o warunkach zabudowy z 2012 r. Pierwotna decyzja ustalała warunki zabudowy dla 10 budynków mieszkalnych na 10 działkach. Następnie, dla 3 z tych działek, inny inwestor uzyskał nowe decyzje o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę. Organy administracji stwierdziły wygaśnięcie całej pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy, powołując się na art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący kwestionowali to rozstrzygnięcie, argumentując, że decyzja powinna wygasnąć jedynie w części dotyczącej działek, dla których uzyskano pozwolenie na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2022 roku sprawy ze skargi B. C. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] (zwaną dalej "decyzją z 2012 r.") Burmistrz Miasta i Gminy M. (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych w zabudowie zwartej z dopuszczeniem usług w parterach oraz garażami w podpiwniczeniu, na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w M. oraz na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] w K. . Decyzja została wydana na wniosek Miasta i Gminy M..
Dnia [...] sierpnia 2013 r. działki o nr ew. [...], [...] oraz [...], obręb M., ark. mapy [...], o łącznej powierzchni 2.291 m2 zostały zbyte w drodze przetargu ustnego nieograniczonego. Wymienione działki nabył J. L.. W oparciu o późniejszą decyzję o warunkach zabudowy tj. decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2014 r., a następnie zmienioną, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], J. L. uzyskał pozwolenie na budowę dla innej inwestycji (decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] [znak: [...]]).
Pozostałe działki także zostały zbyte w trybie przetargowym. Nabywcami zostali B. i T. małż. C. (zwani dalej "Skarżącymi"). Sprzedaż nastąpiła w dniu [...] stycznia 2014 r.
Dnia [...] lutego 2019 r. Skarżący złożyli wniosek o przeniesienie na ich rzecz decyzji z 2012 r. Do wniosku dołączono oświadczenie Burmistrza działającego w imieniu Miasta i Gminy M. o wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji z 2012 r., a także oświadczenie Skarżących o przyjęciu praw i obowiązków wynikających z decyzji z 2012 r. Jednocześnie Skarżący wystąpili z wnioskiem o zmianę decyzji z 2012 r. w zakresie, w jakim określono ilość miejsc postojowych (z 1,5 na 1.0) oraz wyrażenie zgody na etapowość realizacji inwestycji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Burmistrz przeniósł na rzecz Skarżących decyzję z 2012 r.
Skarżący uzyskali zgody sąsiadów na zmianę decyzji. Dnia [...] czerwca 2019 r. złożyli wniosek o wyrażenie zgody na zmianę miejsc parkingowych z możliwością zjazdu z ulicy dla działek położonych w M.. Do tego, Skarżący wnieśli o udzielenie zgody na lokalizację dwóch miejsc postojowych na każde 100 m2. Skarżący wnieśli także o zmianę linii zabudowy, do 10 m dla działki nr [...] w M..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Burmistrz odmówił zmiany decyzji z 2012 r. w formie, o jaką wnioskowali Skarżący.
Skarżący ponowili wniosek o zmianę decyzji z 2012 r., jednakże decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Burmistrz ponownie odmówił zmiany decyzji z 2012 r.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO w P.", "Kolegium" lub "organem II instancji") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Burmistrz zawiadomił Skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2012 r.
W odpowiedzi na doręczone zawiadomienie, Skarżący podnieśli, że dla działek [...], [...], [...] Burmistrz wydał nową decyzję o warunkach zabudowy, a w 2014 r. Starosta P. udzielił pozwolenia na budowę zmienioną następnie decyzją z 2015 r. Tym samym Burmistrz był zobowiązany do uchylenia decyzji z 2012 r. w części dotyczącej terenu, na którym wydano pozwolenie na budowę, co powinno nastąpić w terminie 30 dni. Burmistrz powinien więc przenieść decyzję z 2012 r. tylko w zakresie, w jakim obejmowała działki, dla których nie wydano pozwolenia na budowę. Nie można wygasić decyzji w całości, bowiem dla 3 z 10 działek wydano już pozwolenie na budowę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie ostatecznej decyzji z 2012 r. Burmistrz wskazał, że z przepisu art. 65 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zmianami, zwanej dalej "u.p.z.p.") wynika, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje w określonych okolicznościach, a nie w terminie, który nie został określony. Uchylenie decyzji z 2012 r. w części nie jest możliwe na ten czas, ponieważ naruszyłoby to art. 64 ust. 5 u.p.z.p. Działki, dla których uzyskano pozwolenie na budowę zostały uprzednio objęte późniejszą decyzją o warunkach zabudowy (z 2014 r.) i na tej podstawie je zabudowano.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza, bowiem nie zweryfikowano, kto poza Skarżącymi uzyskał pozwolenie na budowę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Burmistrz ponownie stwierdził wygaśnięcie decyzji z 2012 r. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono cały stan faktyczny sprawy. Burmistrz stwierdził, że nigdy nie doszło do zmiany decyzji z 2012 r. stąd zasadnie Skarżący nie wiedzą o zmianach tej decyzji. Burmistrz podkreślił, że przepisy u.p.z.p. nie wskazują terminu uchylenia decyzji ostatecznej, a nadto wygaszenie następuje w każdej chwili, kiedy zachodzą takie okoliczności. Nie można wygasić decyzji w części, ponieważ naruszyłoby to art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Pozostawienie w mocy części decyzji z 2012 r. dla działek, na których już są zabudowania zezwalałaby na postawienie inwestycji o innych przeznaczeniu, niż faktycznie to ma miejsce.
Żaden z inwestorów tj. Skarżący, ani osoba trzecia (dla pozostałych trzech działek) nie mieli obowiązku dowiadywania się kto jest właścicielem tych działek, bo to nie jest istotne w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy.
W terminowo wniesionym odwołaniu Skarżący zakwestionowali decyzję organu I instancji. Skarżący ponownie podnieśli kwestie z poprzednich odwołań. Dla 3 z 10 działek tj. [...], [...], [...] wydano nowe decyzje o warunkach zabudowy (w 2014 r.), a na jej podstawie pozwolenia na budowę. Dla działek objętych decyzją z 2012 r. nie wydano żadnego pozwolenia na budowę, a tym samym nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 65 u.p.z.p. Nie ma zastosowania również art. 162 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."), ponieważ decyzja stała się bezprzedmiotowa dla działek objętych nową decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniami na budowę.
Skarżący uważają, że przy sprzedaży tych działek, organ I instancji powinien od razu korygować treść decyzji z 2012 r., a nie czekać do 2019 r., kiedy przeniósł decyzję na nich.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium jeszcze raz przedstawiło całość stanu faktycznego. Dla 3 z 10 działek ustalono nową decyzję o warunkach zabudowy, w oparciu o którą następnie uzyskano pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zachodzi obowiązek zastosowania art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Gdyby wygaszono decyzję z 2012 r. w części doszłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której bez uwzględnienia tych trzech działek, 10 budynków mogłoby być zrealizowanych na mniejszej ilości działek, a przecież decyzja o warunkach zabudowy odnosi się do terenu. Pojęcie terenu nie jest tożsame z pojęciem działki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiedli Skarżący, działając samodzielnie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego, jak również zaniechanie odniesienia się do wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, w tym również uwzględnienia słusznego interesu strony. Zarzucono także utrzymanie w mocy decyzji nie określającej precyzyjnie, jakie inne decyzje poza przywołaną zostają uchylone, a tym samym pozostawia w obrocie prawnym decyzji posiadającej wadę prawną.
W odpowiedzi na skargę, SKO w P. wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów Kolegium powtórzyło myśl, że wygaszenie dla trzech działek pozwoli na realizację 10 budynków na mniejszym obszarze, co będzie stanowiło zagrożenie dla zabudowy. Dziesięć budynków miało stanąć na terenie, a nie na działkach.
W replice na odpowiedź na skargę, Skarżący odnieśli się do twierdzeń Kolegium. Uznano, że 10 budynków ma stanąć na 10 działkach, a nie 10 budynków, obecnie na siedmiu działkach. Nie jest możliwe, choćby technicznie zrealizowanie 10 budynków na siedmiu działkach, gdyż same parametry na to nie pozwalają.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. SKO w P. wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Dnia [...] września 2021 r. Skarżący również złożyli wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". W toku postępowania sądowoadministracyjnego, Kolegium złożyło wniosek o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Następnie, to samo żądanie wystosowali Skarżący, co skłania do wniosku, że żadna ze stron nie wnioskowała o przeprowadzenie rozprawy. Z tych względów, zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] marca 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w P. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2012 r. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu o zasadności skargi per se wynika z następującej argumentacji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy u.p.z.p. Burmistrz, a następnie Kolegium zgodnie doszli do wniosku, że ziściła się przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2012 r. Powodem tej konstatacji był fakt, iż inny inwestor – J. L. nabył 3 z 10 działek, dla których decyzja z 2012 r. ustaliła warunki zabudowy, a następnie w oparciu o inną decyzję o warunkach zabudowy skonsumowaną później przez pozwolenie na budowę uzyskane w 2015 r., zagospodarował je w sposób odmienny, niż zostało to uregulowane w decyzji z 2012 r. To wnioskowanie, zdaniem organów administracji publicznej, zostało należnie poparte przepisem art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Należy zaznaczyć, że powołany przepis stanowi: "Organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę". W myśl ust. 3 tego przepisu, właściwym trybem wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy jest tryb z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Stanowisko Burmistrza oraz SKO w P. konsekwentnie negowali Skarżący, co stało się zarzewiem sporu rozpoznanym przez Sąd w składzie orzekającym. Sąd podzielił pogląd Skarżących, jednakże musi on zostać rozwinięty, dla zilustrowania prawidłowego zastosowania art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Przede wszystkim należy podkreślić rzeczowość decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta reguluje o przyszłym zagospodarowaniu nieruchomości tj. decyduje jaka konkretnie inwestycja będzie mogła zostać urzeczywistniona, jeżeli inwestor uzyska pozwolenie na budowę, a ponadto nie stawia żadnych wymagań osobowych inwestorowi, od których spełnienia uwarunkuje się wydanie takiej decyzji. Znamienne jest to, że każdy inwestor, zarówno posiadający tytuł prawny do nieruchomości, jak i nieposiadający tego tytułu, może uzyskać warunki zabudowy dla tej samej działki. Może być więc tak, że dla jednej działki są ustalone odmienne warunki zabudowy. Różnice te są bowiem zdeterminowane wnioskami różnych inwestorów. Oczywiście tylko podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości będzie mógł następnie ubiegać się o zmaterializowanie ustalonych warunków zabudowy poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wówczas, zachodzi tzw. zjawisko konsumpcji warunków zabudowy tj. utrwala się, czy też materializuje na stałe przeznaczenie terenu, w wyniku wydania pozwolenia na budowę. Z tego też względu nie wygasza się decyzji o warunkach zabudowy w przypadku uchwalenia planu miejscowego, gdy inwestor uzyska pozwolenie na budowę (art. 65 ust. 2 u.p.z.p.).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że uzyskanie przez J. L. pozwolenia na budowę uczyniło decyzję z 2012 r. bezprzedmiotową w części, w jakiej dokonano w niej ustalenia warunków zabudowy dla działek o nr ew. [...], [...] oraz [...]. "Bezprzedmiotowość decyzji oznacza taką sytuację, w której umieszczone w treści decyzji rozstrzygnięcia tracą rację bytu, np. z powodu niemożności realizacji określonych w decyzji administracyjnej praw i obowiązków." (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Z. Niewiadomski (red.), Warszawa 2019, s. 683). Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy: "Bezprzedmiotowość decyzji, będąca niezbędną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia, wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej - z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, a także z powodu zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającej wykonanie decyzji lub zmiany w stanie prawnym w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek. Bezprzedmiotowość decyzji wskazana w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stwarza podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony." (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 861/15, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 659/08, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Pozwolenie na budowę uniemożliwia uzyskanie odmiennych warunków zabudowy dla terenu objętego tą decyzją, ponieważ w niej dokonuje się zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwala na realizację konkretnej, aczkolwiek odmiennej inwestycji od pierwotnie ustalonych warunków zabudowy.
W przedstawionej powyżej sytuacji, należy dojść do wniosku, iż istotnie ziściła się przesłanka zastosowania art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Nie można jednak zgodzić się z Kolegium, że ten przepis powinien znaleźć zastosowanie do całej decyzji z 2012 r. Po pierwsze, dla każdej działki (wskazanej w decyzji z 2012 r.) ustalono konkretne warunki zabudowy dla budynków, których parametry zostały precyzyjnie określone. W tym miejscu, należy odnieść się do stanowiska Kolegium wyeksponowanego zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. SKO w P. stwierdziło, że wobec ograniczenia zakresu zastosowania decyzji z 2012 r. dojdzie do lokalizacji przedmiotowych 10 budynków na siedmiu działkach. Sąd zwraca uwagę organu II instancji, że decyzja o warunkach zabudowy posiada załącznik graficzny, który wizualizuje to, w jakim kształcie i w jakim miejscu mogą być umiejscowione zaplanowane obiekty budowlane. W tym i tylko w tym miejscu, w jakim wskazano na mapie, mogą być w przyszłości zrealizowane zamierzenia budowlane. Nie jest więc tak, że skoro "odpadły" trzy działki, to rzeczonych 10 potencjalnych budynków będzie musiało być "zmieszczonych" na pozostałych siedmiu działkach. Wnioskowanie Kolegium prowadzące do takiej konstatacji jest niedopuszczalne i wymaga dezaprobaty.
Po drugie, każda działka jest odrębnym przedmiotem prawa, o której skonkretyzowanie sytuacji prawnej ubiegał się wnioskodawca tj. najpierw Miasto i Gmina M., a następnie Skarżący. Bezprzedmiotowość decyzji z 2012 r. w omówionym zakresie w żaden sposób nie wpływa na jej pozostałą część, dla której nie zaszły żadne zmiany uniemożliwiające zagospodarowanie terenu. Niezależność każdej z działek, a w konsekwencji rozstrzygnięć dla każdej z nich, wymienionych w decyzji z 2012 r. pozwala na objęcie Skarżących ochroną praw słusznie nabytych, która jest immanentną częścią konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, a także stanowi przejaw realizacji zasady trwałości decyzji z art. 16 ust. 1 k.p.a. Skarżący uzyskali warunki zabudowy tylko dla tych działek, które nie zostały objęte pozwoleniem na budowę uzyskanym przez J. L., mimo niedopatrzenia Burmistrza, który w 2019 r. przeniósł na nich całą decyzję z 2012 r. Skoro dla trzech działek decyzja z 2012 r. stała się bezprzedmiotowa, to tak pojmowana całość decyzji z 2012 r. uległa zawężeniu do pozostałych działek, do których Skarżący mają tytuł prawny, gdyż nie można przenieść prawa lub obowiązku, jeżeli przestały one istnieć w związku z ziszczeniem się okoliczności, z którymi prawodawca wiąże określony skutek prawny. Tym samym nie można podzielić obawy Kolegium, że w wyniku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2012 r. w części dojdzie do naruszenia przepisu art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Decyzja o warunkach zabudowy wiąże się z przyszłym zagospodarowaniem działki tudzież działek, oznaczonych co to tożsamości będących przedmiotem prawa. Zatem, w drodze decyzji o warunkach zabudowy przesądza się o potencjalnym w przyszłości statusie prawnym nieruchomości, które będą mogły zostać zagospodarowane w określony sposób. Prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji wiążą się przede wszystkim z nieruchomością, a nie z osobą inwestora, z tego też względu, decyzja z 2012 r. reguluje status prawny nieruchomości, a więc ma ona charakter rzeczowy (zob. np. E. Szczygłowska, Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych, Warszawa 2009, s. 200). Skoro zatem uprawnienia i obowiązki dla trzech działek wygasły poprzez skonsumowanie innej decyzji o warunkach zabudowy w związku z uzyskaniem pozwolenia na budowę, nie można było uczynić decyzji z 2012 r. w tym zakresie przedmiotem obrotu. Z kolei przepis art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (przepis o charakterze bezwzględnie wiążącym [ius cogens]) stanowi o obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, jeżeli staje się ona bezprzedmiotowa.
Podobne stanowisko zajął tut. Sąd. Uznano, że na tle przepisu art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest oczywiste (i pewnie z tego względu nie zostało w nim to expressis verbis wysłowione), że w przepisie tym chodzi o sytuacje, gdy uzyskane pozwolenie na budowę dotyczy tego samego terenu, co wydana wcześniej innemu wnioskodawcy decyzja lokalizacyjna (decyzja o warunkach zabudowy albo decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Z tego właśnie względu nie można było w tej sprawie stwierdzić wygaśnięcia decyzji lokalizacyjnej, ponieważ pozwolenie na budowę obejmowało tylko fragment działki, dla której ustalono odmienne warunki zabudowy (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 465/21, dostępny w CBOSA). Powołany wyrok tut. Sądu wskazuje jasno, że przepis art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie dochodzi do powstania stanu bezprzedmiotowości na określonym terenie. Przewidziany przepisem art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia, po wydaniu pozwolenia na budowę, wydanych wcześniej dla tego samego terenu decyzji o warunkach zabudowy oznacza też, iż po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest możliwym uwzględnienie wniosku o warunki zabudowy dla planowanej inwestycji (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 219/19, dostępny w CBOSA). Skoro dla każdej działki odrębnie można ustalić warunki zabudowy, gdyż każda jest odrębnym przedmiotem prawa, to wygaśnięcie decyzji dla innych działek nie powoduje jej wygaśnięcia w odniesieniu do tych, których warunki zabudowy nie zostały skonsumowane. Przesądza o tym bowiem ich samodzielność.
Mając także na uwadze to, że instytucja wygaśnięcia decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji, nie można stosować jej w sposób rozszerzający (exceptiones non sunt extendendae). Należy więc działać tak, aby doprowadzić do utrzymania w mocy decyzji administracyjnej w możliwie największym zakresie, gdyż to świadczy o skuteczności i pewności obrotu prawnego (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 433/12, dostępny w CBOSA). Zatem przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. będzie mógł znaleźć zastosowanie jedynie w odniesieniu do tej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa w całości albo w części.
Na marginesie, należy zgodzić się z organami, iż żaden termin nie wiąże ich w zakresie zastosowania instytucji z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Oczywistym jest, że organ administracji publicznej, związany zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) jest zobowiązany do natychmiastowego działania ilekroć ziszczą się okoliczności, z którymi ustawodawca wiąże określony obowiązek postępowania np. w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego jako reakcja na spełnienie się określonych okoliczności. Żaden przepis u.p.z.p. nie wyznacza terminu organowi planistycznemu do przeprowadzenia tego postępowania. Powinien on działać niezwłocznie, jednakże jego zaniechanie nie może być przedmiotem zarzutu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi per se. Decyzja organu II instancji nie odpowiada prawu, gdyż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I. sentencji wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...]zł, co stanowi równowartość wpisu stałego od skargi (pkt II. sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim Kolegium uzna, że bezprzedmiotowość decyzji z 2012 r. dotyczy tylko tych działek, dla których J. L. uzyskał po 2012 r. decyzję o warunkach zabudowy i decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przepis art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie znajdzie zastosowania do pozostałych działek.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło