II SA/Po 593/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-21
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma zastosowanie do budowy drogi, która nie została jeszcze formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych i czy parametry techniczne planowanej drogi mogą być oceniane na etapie ustalania jej lokalizacji?Ratio decidendi
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma zastosowanie do planowania budowy dróg publicznych, nawet jeśli nie zostały one jeszcze formalnie zaliczone do odpowiedniej kategorii w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych następuje po jej wybudowaniu, a przepisy tej ustawy mają na celu przyspieszenie procesu inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi są badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, a nie na etapie ustalania jej lokalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej dla ul. K. w P. Skarżąca podnosiła, że planowana droga ma charakter drogi wewnętrznej, a postępowanie powinno być prowadzone w trybie cywilnym lub na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, a nie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zarzucała również naruszenie procedury zawiadomienia o postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie lokalizacji drogi gminnej oddala skargę /-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ M. Kwiecińska
W dniu 30 sierpnia 2007r. Zarząd Dróg Miejskich w P. wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta P. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi dla ul. K. w P. na części działek nr [..] i działce nr [..], arkusz [..], obręb G. w oparciu o przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003r. Nr 8, poz. 721 ze zm.).
Decyzją z dnia [..] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że teren, na którym zaplanowano inwestycję objęty został miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ulic: Inowrocławskiej i Słupeckiej w Poznaniu (uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 8 lipca 2003r. Nr XXIV/166/IV/2003 – Dz. Urz. Woj. Wlkp Nr 153, poz. 2889) i w związku z tym powtórne rozstrzyganie w trybie w/w ustawy o lokalizacji planowanej drogi, której przebieg jest zgodny z ustalonym w planie, jest bezprzedmiotowe (art. 16 kpa) i niedopuszczalne w świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
W wyniku odwołania Zarządu Dróg Miejskich w P., Wojewoda decyzją z [..] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził, iż zgodnie z art. 10 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych "w sprawach dotyczących lokalizacji dróg przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się". Tak więc powołana ustawa jako lex specialis wyłącza stosowanie przepisów ogólnych, w tym ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 80, poz. 717), regulując w odmienny sposób przygotowanie i realizację inwestycji drogowych. Wyłączenie stosowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza zatem, że wszelkie zasady z niej wynikające nie mają zastosowania do spraw z zakresu dotyczącego dróg publicznych. Takie rozumienie przepisów art. 10 ustawy o szczególnych zasadach /.../ znajduje również potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 czerwca 2006r., sygn. akt K 23/05. Dlatego też zastosowania nie znajduje przepis art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Zważyć jednak należy, iż ustalenie lokalizacji drogi publicznej na podstawie "spec" ustawy ma charakter wnioskowy. Ustawodawca nie narzucił żadnym przepisem obligatoryjności ustalania lokalizacji drogi publicznej wyłącznie w tym trybie. Pozostawił więc wnioskodawcy możliwość wyboru trybu postępowania prowadzącego do realizacji inwestycji drogowej. Reasumując zdaniem organu odwoławczego fakt obowiązywania na określonym terenie planu miejscowego oznacza, że uzyskanie pozwolenia na budowę nastąpić może bezpośrednio na podstawie ustaleń tego planu, jednakże jego uchwalenie nie przesądza o braku możliwości wydania decyzji o lokalizacji drogi publicznej na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [..], na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 12 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 104 kpa, ustalił na wniosek ZDM w P. lokalizację drogi gminnej klasy KD dla inwestycji polegającej na budowie ulicy K. w P. i zatwierdził projekt podziału nieruchomości zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część tej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że obwieszczeniem wywieszonym na tablicy informacyjnej w Urzędzie Miasta P. i opublikowanym w dniu 29 stycznia 2008r. w Gazecie Wyborczej, strony postępowania zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania. W związku powyższym zawiadomieniem nie wpłynęły żadne uwagi ani zastrzeżenia stron. Ponadto przedmiotowa inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez Zarząd Województwa i Prezydenta Miasta P. W tej sytuacji należało ustalić lokalizację dla przedmiotowej drogi.
Od decyzji organu I instancji odwołanie z dnia 3.04.2008r. wnieśli E. i P. W. Podnieśli, iż jako właściciele działki nr [..] położonej przy ul. I. w P. nie zostali poinformowani o toczącym się postępowaniu, a w konsekwencji o wywłaszczeniu z części posiadanej nieruchomości. Zarzucili organom Miasta P., iż nie wystąpiły do nich jako właścicieli nieruchomości z propozycją przeprowadzenia rokowań o jej nabycie w drodze umowy, w trybie art. 114 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego zdaniem odwołujących wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem procedury poprzedzającej wywłaszczenie jest bezprawne i niedopuszczalne.
Odwołanie z dnia 7.04.2008r. wnieśli również W. M., I. i K. P., L. M. oraz E. i P. W.. Podnieśli, iż zgodnie z treścią art. 1 ustawy o szczególnych zasadach /.../ ustawa ta określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Jak wynika zaś z treści art. 1 ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczana do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Art. 2 wymienionej ustawy wśród dróg publicznych wymienia m.in. drogi gminne, do których to kategorii zgodnie z zaskarżoną decyzją została zaliczona ulica K.. Wskazać jednak trzeba, że stosownie do przepisu art. 7 ustawy o drogach publicznych, do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, nie zaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. W myśl zaś art. 8 ust. 1 w/w ustawy drogami wewnętrznymi są drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych. Co istotne przyjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej, budowa, utrzymanie, ochrona i oznakowanie tej drogi i finansowanie tych zadań uzależnione są od zgody lub woli właścicieli terenu, przez który projektowana droga ma przebiegać. Zdaniem odwołujących zaskarżona decyzja dotyczy lokalizacji drogi o charakterze drogi wewnętrznej. Stanowić ma ona bowiem wyłącznie dojazd do budynku mieszkalnego przy ul. S. oraz działki niezabudowanej nr geod. [..] ark. [..] obręb G. Odwołującym nieznana jest przy tym uchwała Rady Miasta P. o zaliczeniu ul. K. do kategorii dróg gminnych. O tym, że planowana droga ma charakter wewnętrzny świadczą również jej parametry techniczne, tj. szerokość, brak przelotowości i możliwości nawracania, a także brak chodnika. Tym samym brak zgody właścicieli nieruchomości na wybudowanie drogi powoduje brak możliwości zastosowania przepisów ustawy o szczególnych zasadach /.../. Lokalizacja tejże drogi winna przebiegać w sposób uzgodniony pomiędzy zainteresowanymi dojazdem właścicielami nieruchomości, a właścicielami nieruchomości, kosztem których ma ona przebiegać, a w przypadku braku porozumienia, w drodze cywilnego postępowania sądowego w sprawie ustalenia służebności drogi koniecznej.
Wojewoda decyzją z dnia [..] na podstawie art. 138 § 1 kpa i art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach /.../ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że podstawę prawna wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 12 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wniosek złożony przez ZDM w P. zawierał wszystkie elementy wskazane w art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, w tym, na etapie ponownego rozpoznania sprawy, wyjaśniony został przedmiot postępowania w zakresie kategorii planowanej drogi. Organ I instancji zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy zawiadomił w drodze obwieszczenia i w prasie lokalnej o wszczęciu niniejszego postępowania. Nadto zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymogi wynikające z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy organ doręczył decyzję wnioskodawcy, zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczenia i w prasie lokalnej oraz wysłał stosowne zawiadomienie dotychczasowym właścicielom nieruchomości na adresy określone w ewidencji gruntów.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zawartych w odwołaniach. Zarzut Państwa W. o braku zawiadomienia ich o wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającym ją postępowaniu jest bezzasadny, gdyż Prezydent Miasta P. spełnił wymagania regulujące sposób zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji zawarte w art. 5 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy. Co istotne zawiadomienia o wydaniu decyzji zostały wysłane na adresy określone w znajdującym się w aktach sprawy wypisie z rejestru gruntów z dnia 11 marca 2008r., a więc dnia wydania przedmiotowej decyzji. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) to właściciele są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Ponadto ustawodawca wskazał w art. 7 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach /.../ na obowiązek wysłania przez organy orzekające zawiadomienia o wydaniu decyzji, a nie na obowiązek jego doręczenia. W związku z tym należy przyjmować, że skutki procesowe dla złożenia odwołania wywołuje publiczne ogłoszenie o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji w sprawie.
W ocenie Wojewody nie znajduje również formalnego uzasadnienia zarzut nieprzeprowadzenia procedury wywłaszczania nieruchomości, wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawa o szczególnych zasadach /.../ jako lex specialis wyłącza stosowanie przepisów ogólnych, w tym m.in. ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulując w odmienny sposób przygotowanie i realizację inwestycji drogowych, w tym także warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel. Zasady nabywania nieruchomości pod drogi określone zostały w rozdziale 3 ustawy o szczególnych zasadach /.../, a art. 23 tej ustawy stanowi, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się wyłącznie w sprawach nieuregulowanych w w/w rozdziale.
Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska jakoby przedmiotowa droga była drogą wewnętrzną, bowiem wniosek ZDM w P. dotyczy budowy drogi publicznej, co oznacza, że art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Ponadto Wojewoda wskazał, że wymagania dotyczące parametrów technicznych planowanej drogi nie zostały określone – wbrew twierdzeniom odwołujących - w ustawie o drogach publicznych, lecz w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), które są przepisami wykonawczymi do prawa budowlanego. Przepisy tego rozporządzenia stosuje się m.in. przy projektowaniu i wykonywaniu dróg publicznych, a ocena zgodności z nimi projektowanej drogi leży w kompetencji organu architektoniczno-budowlanej, na etapie złożenia przez inwestora projektu budowlanego we wniosku o uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zdaniem Wojewody, planowanie przebiegu drogi publicznej, w tym gminnej, w ramach ustalenia jej lokalizacji w drodze decyzji, nie ma bezpośredniego związku z procedurą zaliczania istniejących dróg do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, wynikającą z przepisów ustawy o drogach publicznych. W szczególności z treści art. 10 ust. 5 tej ustawy wynika, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Oznacza to, że zaliczenie nowego odcinka drogi do odpowiedniej kategorii drogi następuje po jego wybudowaniu z chwilą włączenia go do eksploatacji. Regulacja ta nie stoi na przeszkodzie wcześniejszemu uwzględnieniu projektowanego przebiegu drogi w decyzji o ustaleniu jej lokalizacji. Taka interpretacja znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok z 5 czerwca 2006r. WSA w Warszawie I SA/Wa 2210/05).
Odnosząc się do zarzutu jakoby projektowana ulica naruszała wyłącznie własność odwołujących się, pozostawiając w sposób nienaruszony teren innych nieruchomości, organ odwoławczy wyjaśnił, iż ustalenie lokalizacji drogi publicznej w trybie i na zasadach przewidzianych ustawą o szczególnych zasadach /.../ ma charakter wnioskowy, a organ orzekający zobowiązany jest jedynie do oceny zgodności złożonego przez inwestora wniosku z obowiązującymi przepisami prawnymi, nie posiadając kompetencji do dokonywania w nim dowolnych zmian bez zgody inwestora.
W. M., I. i K. P. oraz L. M. wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 1 ustawy o szczególnych zasadach /.../ oraz art. 1, 2, 7 i 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Skarżący w pierwszej kolejności zaznaczyli, że ponad 30 lat temu udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego bez dojazdu do drogi publicznej. Błąd ten od ponad 10 lat starają się naprawić właściciele zamieszkałego domu, jak i organy administracji publicznej. Skarżący wielokrotnie wskazywali, iż istnieje możliwość ustanowienia dojazdu do wspomnianej nieruchomości poprzez ustanowienia służebności drogi koniecznej.
Co istotne zdaniem skarżących, starania Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ działającego w imieniu Miasta P., a zmierzające do podziału nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu umożliwienia realizacji ulicy K., zakończyły się postanowieniem SKO w P. z dnia [..] uchylającym postanowienie Dyrektora ZGiKM GEOPOZ w P. z dnia [..] Uzasadnienie zawarte w powołanym postanowieniu Kolegium, utwierdziło skarżących w przekonaniu, że ostatecznie zamknięta została droga postępowania administracyjnego zmierzająca do realizacji dojazdu do ul. S. Kolegium uznało bowiem, że projektowana droga stanowi drogę wewnętrzną, której realizacja nie może być przygotowywana i realizowana na podstawie decyzji administracyjnych. Tymczasem zdaniem skarżących Miasto P. kontynuuje działania administracyjne zmierzające do realizacji drogi, jednocześnie nie zawiadamiając o toczącym się postępowaniu osób będących właścicielami nieruchomości, poprzez które dojazd ten miałby przebiegać. Skarżący wskazują, iż niezrozumiałe jest zastosowanie ustawy powstałej w celu umożliwieniu Państwu sprawnego realizowania dróg publicznych, których budowa stanowi jeden z priorytetów działań rządowych, do realizacji drogi wewnętrznej.
Zdaniem skarżących nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż badanie czy projektowana droga stanowi drogę publiczną następuje w dalszym etapie postępowania administracyjnego, tj. po złożeniu wniosku o pozwolenie na budowę. Decyzja o lokalizacji drogi publicznej wydana na podstawie przepisów ustawy o szczególnych zasadach /.../ powoduje bowiem nieodwracalne skutki prawne polegające na tym, że po uprawomocnieniu się decyzji, nieruchomości przeznaczone pod budowę drogi, stanowiące dotychczas własność skarżących, stają się z mocy prawa własnością Miasta P.. Badanie więc, czy projektowana droga jest w rzeczywistości drogą publiczną, a nie wewnętrzną, dopiero na etapie rozpatrywania wniosku o pozwolenie na jej budowę jest spóźnione. Musi ono nastąpić przed ustaleniem lokalizacji drogi.
Ponadto skarżący wskazali, iż niezrozumiała jest część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Wojewoda mówi o odcinku drogi zastąpionym nowo wybudowanym odcinkiem drogi. W rzeczywistości bowiem projektowana droga jest drogą nową, a nie drogą zastępującą drogę dotychczasową.
Reasumując, skarżący stwierdzili, iż w ich ocenie planowana drogą jest drogą wewnętrzną, co prowadzi do wniosku, iż prowadzone postępowanie w oparciu o przepisy ustawy o szczególnych zasadach projektowania i realizacji dróg publicznych było niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzupełnieniu skargi skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargi I. i K. P. oraz L. M. z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie wpisu od skargi.
Następnie postanowieniem z dnia 23 października 2008r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga W. M. okazała się bezzasadna, zwłaszcza jej główny zarzut naruszenia przepisu art. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Zdaniem skarżącej przepisy powołanej ustawy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie bowiem planowana droga nie ma charakteru drogi publicznej, a jedynie drogi wewnętrznej.
Przypomnieć należy, iż stosownie do ust. 1 powołanego przepisu ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel, oraz budowy tych dróg, a także organy właściwe w tych sprawach. Z powołanego przepisu, jak również z pozostałych przepisów ustawy wynika, że celem ustawodawcy było stworzenie szczególnych procedur dla przygotowania i realizacji inwestycji o charakterze drogowym, tak by uprościć postępowanie administracyjne w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestora na cele budowlane.
Jak trafnie podniosła skarżąca ustawa ta odnosi się wyłącznie do inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (dalej: udp). Zgodnie z art. 1 udp drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. I tak w art. 2 ust. 1 udp drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej zostały podzielone na drogi krajowe, wojewódzki, powiatowe i gminne.
We wniosku o ustalenie lokalizacji drogi - ulicy K., Zarząd Dróg Miejskich w P. jako inwestor, a jednocześnie zarządca dróg gminnych wskazał, że planowana droga ma mieć charakter drogi gminnej klasy KD (k. 4 akt adm. I instancji). Przepis art. 7 ust. 1 udp wskazuje, że do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg, służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Co istotne zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (ust. 2).
Z powyższych przepisów ustawy o drogach publicznych wynika, że droga staje się drogą publiczną dopiero do zaliczeniu jej do odpowiedniej kategorii; w przypadku dróg gminnych - z chwilą podjęcia przez radę gminy stosownej uchwały o zaliczeniu drogi do tej kategorii.
Rodzi się zatem pytanie, jakie znaczenie dla stosowania przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma kwestia zaliczenia drogi zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych do odpowiedniej kategorii dróg publicznych?
Stwierdzić należy, iż zaliczenie drogi do odpowiedniej kategorii drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych nie następuje na etapie planowania jej budowy, lecz dopiero po jej wybudowaniu z chwilą włączenia do eksploatacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006r., sygn. akt I SA/Wa 2210/05, Lex nr 219231). Oznacza to, że zarówno nie ma przeszkód do wcześniejszego uwzględnienia projektowanego przebiegu drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i wcześniejszego wydania decyzji o lokalizacji drogi w oparciu o przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Innymi słowy zaliczenie drogi do jednej z kategorii dróg publicznych nie ma wpływu na postępowanie zmierzające do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach /.../. Gdyby bowiem podzielić stanowisko skarżącej, że przepisy powołanej ustawy znajdują zastosowanie jedynie do dróg, które zostały już zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych to, zważywszy, iż zaliczenie drogi do odpowiedniej kategorii następuje po jej wybudowaniu, z chwilą włączenia do eksploatacji, niemożliwe byłoby w rzeczywistości zastosowanie przepisów ustawy o szczególnych zasadach /.../. Doszłoby bowiem do sytuacji, że w pierwszej kolejności należałoby wybudować drogę i zaliczyć ją do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, by dopiero wówczas móc zastosować przepisy służące przygotowaniu i realizacji dróg publicznych. Taka interpretacja przepisów ustawy służącej przyspieszeniu procesu realizacji sieci drogowej jest całkowicie sprzeczna z jej celami i nie może zdobyć uznania Sądu.
Nie można również podzielić stanowiska skarżącej jakoby przedmiotowa planowana ulica K. miała charakter drogi wewnętrznej ze względu na jej parametry techniczne, co skutkowałoby tym, iż do jej lokalizacji nie miały zastosowania przepisy ustawy o szczególnych zasadach /.../. Rację miał w tym względzie organ odwoławczy wskazując, iż kwestie parametrów technicznych dróg uregulowane w powołanym wcześniej rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, są przedmiotem analizy dopiero w postępowaniu o pozwoleniu na budowę drogi. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach /.../ ... starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydaje decyzję o pozwoleniu na budowę drogi na zasadach i w trybie przepisów Prawa budowlanego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozdziału. Zaś Ilekroć w przepisach Prawa budowlanego jest mowa o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, rozumie się przez to także decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi.(ust. 2). Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wyraźnie wskazują, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych. Tym samym organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, chcąc dokonać oceny, czy planowana ul. K. spełnia wymogi techniczne odpowiadające drogom publicznym, wszedłby w kompetencje organu architektoniczno-budowlanego. Reasumując stwierdzić należy, iż zbadanie, czy planowana droga spełnia wymogi techniczne określone dla dróg gminnych jest możliwe dopiero na etapie konkretnego projektu budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, bo dopiero na tym etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2007r., II OSK 1552/06, Lex nr 327513). Na marginesie można wskazać, że zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, ulica klasy D w strefie zamieszkania może nie mieć wyodrębnionej jezdni i chodnika, a szerokość pasa ruchu na terenie zabudowy może wynosić 2,50-2,25m.(§ 15 i 43), W tej sytuacji nie można podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 1, art. 2, art. 7 i art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
W ocenie Sądu nie można też zgodzić się z twierdzeniem, iż organ I instancji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu osób będących właścicielami nieruchomości, poprzez które miałaby biec ulica K. Wspomnieć należy, iż przepis art. 5 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach /../ nakłada na organ obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania w drodze obwieszczenia w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Wymóg ten został w niniejszej sprawie dochowany. Z akt sprawy wynika, że organ wydał stosowne obwieszczenie, które zostało wywieszone w Urzędzie Miasta P. w dniach od 22 stycznia do 4 lutego 2008r. (k. 66 akt adm. I instancji). Ponadto w dniu 29 stycznia 2008r. w Gazecie Wyborczej ukazało się obwieszczenie informujące o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie (k. 65 akt adm. I instancji). Organ I instancji również w sposób prawidłowy zawiadomił strony o wydaniu decyzji. Przepis art. 7 ust. ustawy o szczególnych zasadach /.../ obowiązujący w dacie wydania decyzji, zobowiązywał starostę do doręczenia decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wnioskodawcy oraz zawiadomienia o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej, a ponadto zobowiązywał do wysłania zawiadomienia o wydaniu decyzji dotychczasowym właścicielom na adres określony w ewidencji gruntów. Prezydent Miasta P. zarówno doręczył decyzję wnioskodawcy (k. 68 akt adm. I instancji), wywiesił obwieszczenie o wydaniu decyzji w swej siedzibie na okres ok. 12 do 25 marca 2008r. (k.90, 91, 93 akt adm. I instancji), w dniu 18 marca 2008r. wydał ogłoszenie prasowe (k. 98 akt adm. I instancji), a także wysłał zawiadomienie o wydaniu decyzji dotychczasowym właścicielom nieruchomości, przez które miałaby przebiegać przedmiotowa droga (k. 100-108 akt adm. I instancji). W szczególności odnosząc się do zawiadomienia skarżącej o wydaniu decyzji przez organ I instancji stwierdzić należy, iż wprawdzie zawiadomienie o jej wydaniu zostało zaadresowane jedynie na jej męża H. M., to skarżąca dowiedziała się o treści decyzji, bowiem własnoręcznie potwierdziła odbiór przesyłki zawierającej zawiadomienie (k. 100 akt adm. I instancji).
Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Stąd w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.
/-/B. Drzazga /-/A. Zieliński /-/M. Kwiecińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło