II SA/Po 608/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-11
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej (stacji bazowej telefonii komórkowej), a jedynie w jej sąsiedztwie, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę, kwestionując brak przyznania mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący, który nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, nie posiadał interesu prawnego do zaskarżenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Interes prawny w tym kontekście ograniczał się do możliwości weryfikacji przez sąd stanowiska organu co do braku przymiotu strony. Ponieważ sąd nie dopatrzył się ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego wynikających z planowanej inwestycji, zgodnie z definicją obszaru oddziaływania obiektu zawartą w Prawie budowlanym, skarżący nie miał legitymacji skargowej, a jego skarga podlegała oddaleniu.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Starosty odmawiającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej i zatwierdził projekt budowlany. Organ odwoławczy uznał, że nieruchomości należące do H. D. i innych osób nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, w związku z czym utracili oni przymiot strony. H. D. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez nieprzyznanie mu statusu strony. Skarżący podnosił, że jego nieruchomość znajduje się w bliskiej odległości od planowanej inwestycji i kwestionował sposób ustalenia obszaru oddziaływania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi H. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...] (znak: [...]) odmówiono P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. Spółka z o.o. nr [...] na działce nr [...] obręb ewidencyjny D., G. K. z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz art. 46 specustawy telekomunikacyjnej.
W decyzji jako strony postępowania wskazano inwestora oraz W. N., K. K., E. C., W. i E. B., H. i M. D., R. i K. K., B. i E. D., G. K. oraz Spółkę dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi D., którym to podmiotom doręczono decyzję organu I instancji. Starosta [...] w uzasadnieniu swojej decyzji nie wyjaśnił przesłanek jakimi kierował się ustalając kro podmiotów będących w jego ocenie stronami postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. Sp. z o.o. z siedziba w W..
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda dokonał analizy kręgu stron postępowania i ocenił, że nieruchomości należące do K. K., E. C., W. B., E. B., H. D., M. D., B. D. i E. D. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
W związku z powyższym pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. poinformowano ich o utracie przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. WE piśmie tym Wojewoda wyjaśnił adresatom przesłanki ustalenia, iż nie przysługuje im przymiot bycia strona przedmiotowego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Pismo to doręczone zostało adresatom [...] kwietnia 2021 r. i nie wywołało jakiejkolwiek reakcji z ich strony.
Decyzją Wojewody z [...] czerwca 2021 r., Nr [...] po rozpoznaniu odwołania inwestora uchylono w całości decyzję Starosty z [...] lutego 2021 r. i orzeczono o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla P. Sp. z o.o, obejmującą budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. Sp. z o.o. nr [...] na dz. o nr. ewid.[...], ark. 1, obr. 0001 D., jedn. ewid. [...] K..
Decyzja powyższa doręczona została pełnomocnikowi inwestora oraz W. N., R. K., K. K. i reprezentującemu Spółkę dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi D. S. K..
Wszystkie doręczenia dokonane zostały [...] czerwca 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że nieruchomości należące do K. K., E. C., W. B., E. B., H. D., M. D., B. D. i E. D. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z projektem budowlanym przedmiotowa stacja składać się będzie z wolnostojącej wieży stalowej typu [...] o wysokości całkowitej 52,30 m (wysokość z uwzględnieniem cokołu i iglicy odgromowej), drogami kablowymi oraz instalacją szaf technologicznych do obsługi 9 anten sektorowych skierowanych po trzy na azymut 10°, 120° i 260° oraz 7 anten radioliniowych i 12 modułów RRU (str. 10-12 projektu budowlanego). Projektowana wieża posadowiona będzie na 93.70 mn.p.t. Teren inwestycyjny nie jest objęty żadną formą ochrony konserwatorskiej, natomiast leży na terenie [...] - obszary ptasie Dolina [...] [...] oraz w granicach złóż węgla brunatnego "D." [...]
Organ II instancji wskazał, że działka inwestycyjna objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w obrębach D. oraz [...], przyjętego na mocy uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r., opublikowanego w dniu [...] marca 2020 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa (poz. 2394).
W celu dokonania oceny planowanej inwestycji pod kątem środowiskowym, Wojewoda wskazał, że na wieży stalowej zainstalowanych zostanie 9 anten sektorowych (po 3 na azymut 10°. 120° i 260°), które umieszczone zostaną na wysokości 49,00 m n.p.t. W ramach systemu nadawczego zaprojektowano:
- po jednej antenie typu AS25_J na azymut; które pracować będą w paśmie 900 MHz o maksymalnej równoważnej (zastępczej, efektywnej) mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) wynoszącej dla pojedynczej anteny 1011 W,
- po jednej antenie typu AS26_2 na azymut, które pracować będą w paśmie [...] MHz o maksymalnej równoważnej (zastępczej, efektywnej) mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) wynoszącej dla pojedynczej anteny 735 W (wartość sumy pasm 800 MHz i 1800 MHz),
- po jednej antenie typu AS26__2 na azymut, które pracować będą w paśmie 800 MHz o maksymalnej równoważnej (zastępczej, efektywnej) mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) wynoszącej dla pojedynczej anteny 233 W.
Wszystkie anteny sektorowe będą miały możliwość nachylenia wiązek promieniowania anten (tilt) w zakresie 0° - 12° (str. 12, 23a, 23b, 23c, 28, 30, 31 projektu budowlanego, str. 4, rys. 3a kwalifikacji przedsięwzięcia dołączonej na etapie odwoławczym). Z uwagi na fakt, iż anteny paraboliczne takie jak anteny radioliniowe nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie podlegają one ocenie środowiskowej.
Organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym kwalifikacji przedsięwzięcia (rys. 2 i 3a), wynika, iż wzdłuż głównych osi promieniowania wiązek anten sektorowych nie ma żadnej zabudowy. Ponadto zwraca się uwagę, że dla anteny typu AS25_1, przy najmniej korzystnej konfiguracji anten, uwzględniających maksymalne pochylenie wiązki wynoszące 12° oraz ukształtowanie terenu, w odległości 70 m od środka elektrycznego, oś głównej wiązki promieniowania anteny zniżać się będzie do wysokości 34,1 m n.p.t. tj. znajdować się będzie na wysokości 32,1 m powyżej miejsc dostępnych dla ludności. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z2020 r. poz, 1219 z późn, zm.) - dalej: "prawo ochrony środowiska" miejsca dostępne dla ludności są to wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, który ustalany jest według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Z kolei anteny sektorowe typu AS25_2 pracujące w paśmie 800 MHz, uwzględniając tilt 12° w odległości 40 m od środka elektrycznego, oś głównej wiązki promieniowania anteny zniżać się będzie do wysokości 40,5 m n.p.t. tj. znajdować się będzie na wysokości 38,5 m powyżej miejsc dostępnych dla ludności, natomiast oś główna wiązki promieniowania anteny sektorowej typu AS25_2 pracującej w paśmie [...] MHz w odległości 20 m od środka elektrycznego, zniżać się będzie do wysokości 44,8 m n.p.t. tj. znajdować się będzie na wysokości 42.8 m powyżej miejsc dostępnych dla ludności. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Analizując rozkład pionowy ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego przy uwzględnieniu wysokości zawieszenia anten oraz sposobu zagospodarowania terenu w otoczeniu stacji bazowej (brak zabudowy) Wojewoda stwierdził, że nie wystąpi ekspozycja ludności na ponadnormatywne pole elektromagnetyczne wytwarzane przez anteny, gdyż ponadnormatywne promieniowanie elektromagnetyczne występować będzie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności w odległości 4,2 m od anteny uwzględniającej tilt 12° na wysokości 48,1 m n.p.t. tj. 46,1 m powyżej miejsc dostępnych dla ludności. Biorąc pod uwagę minimalne możliwości nachylenia osi wiązki anteny tj. tilt 0°, ponadnormatywne promieniowanie elektromagnetyczne znajdować się będzie w odległości 4,2 m od anteny w miejscach niedostępnych dla ludności na wysokości 46,8 m tj. na wysokości 48,8 m n.p.t. Uwzględniając powyższe, stwierdzono, że przyjęte w przedmiotowej inwestycji parametry pracy anten sektorowych nie spowodują ograniczeń w zabudowie działek znajdujących się w obszarze oddziaływania.
Wojewoda rozważył czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar [...] i ocenił, że planowana budowa stacji bazowej nie wpłynie na zasady ochrony ww. obszaru [...], dlatego dla inwestycji nie będzie wymagana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...].
Reasumując organ stwierdził, iż dokumentacja projektowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor wypełnił wymogi określone w art. 33 ust. 2 oraz z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, wobec czego, spełnione zostały warunki wydania pozwolenia na budowę określone w art. 34 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy. W takiej sytuacji zdaniem organu II instancji zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty [...] nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] lutego 2021 r. i wydanie pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł H. D. wnosząc o jej zmianę ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skargę nadano w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2021 r. W dniu [...] lipca 2021 skarżący bez wezwania uiścił na rachunek Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. wpis od skargi w kwocie [...]zł.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1) naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez nie przyznanie statusu strony skarżącemu tj. H. D., będącego właścicielem nieruchomości oznaczonej nr [...] poprzez błędne przyjęcie, że nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji.
2) naruszeniu art.77 § 1 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, polegające na braku oceny zebranych w sprawie dowodów w sposób wyczerpujący,
3) naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, polegające na zaniechaniu zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy
4) zaniechanie ustaleń w zakresie wpływu ustalenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na Naturę 2000 co narusza przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko tj. art. 96 tej ustawy.
5) naruszenie ustawy z dnia art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych ( Dz. 2021 poz. 777 z zm.) poprzez wydanie pozwolenia na budowę z pominięciem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w obrębach D. oraz [...] w zakresie lokalizacji urządzenia sieci telekomunikacyjnej przyjętego uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...].02.2020 r.
6) naruszeniu art. 35 ust.1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 Prawo Budowlane polegające na niezgodności wydanego pozwolenia na budowę z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowaniu przestrzennego dla wybranych terenów w obrębach D. oraz [...] przyjętego uchwałą Rady G. K. nr [...] z dnia [...].02.2020 r.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z: opinii J. G. opracowanej na zlecenie wójta gminy K. ; opinii mgr inż. A. W. oraz z ekspertyzy przyrodniczej Pana M. N., kopie których do dokumentów dołączył do skargi.
Skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr ewid.[...] obręb D., która jest usytuowana od planowanego przedsięwzięcia w odległości ok. 10 m, co wynika z załączonej mapy lokalizacyjnej. Skarżący wraz z innymi mieszkańcami i właścicielami sąsiednich działek zostali pominięci w przedmiotowym postępowaniu zgodnie z pismem Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r. załączonym w aktach sprawy. Zdaniem skarżącego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia w rozumieniu art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można utożsamiać z zasięgiem dotyczącym kwalifikacji przedsięwzięcia do przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko dokonywanym na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Fakt, iż w odległości do 70 m wzdłuż głównych wiązek promieniowania od środka elektrycznego instalacji radiokomunikacyjnej emitującej pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03MHz do 300 000 MHz, w której równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi mniej niż 1000W nie występują miejsca dostępne dla ludności, nie oznacza, iż w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji nie nastąpi wzrost promieniowania elektromagnetycznego. W bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, już od ok. 30 m przy planowanej wieży znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne. Na wieży mają być umieszczone nie pojedyncze anteny, ale po 4 w każdym sektorze. Istotne dla obszaru oddziaływania inwestycji powinny być sumaryczne, skumulowane oddziaływanie wszystkich anten.
Skarżący wskazał, iż określając oddziaływanie planowanej inwestycji, należy uwzględnić nie tylko oddziaływanie ponadnormatywne lub w inny sposób wykraczające poza obowiązujące normy, lecz każdego typu wpływ planowanego zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomości położone wokół miejsca jego planowanej realizacji - każde promieniowanie elektromagnetyczne przewyższające istniejące tło elektromagnetyczne. W ocenie Skarżącego stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest każdy podmiot, którego nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Oprócz wnioskodawcy stronami postępowania są właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Na ustalenie kręgu stron nie ma wpływu fakt, czy oddziaływanie będące wynikiem planowanej eksploatacji instalacji spowoduje uciążliwości dla właściciela takiej nieruchomości. Nieistotne jest także to, czy realizacja tego przedsięwzięcia spowoduje naruszenie standardów środowiskowych. Pojęcia "oddziaływanie" nie można bowiem zawężać jedynie do oddziaływania ponadnormatywnego, przekroczenia standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska. Zdaniem Skarżącego o interesie prawnym świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Przy ustalaniu zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia należy uwzględniać także takie oddziaływania, co do których nie ustanowiono żadnych administracyjnych standardów emisyjnych.
Pismem z [...] lipca 2021 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda ponownie podkreślił, iż nieruchomość H. D. stanowiąca działkę nr [...] obręb D. nie znajduje się w obszarze oddziałania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, odwolu8jąc się w tym zakresie do argumentacji przedstawionej w piśmie z [...] kwietnia 2021 r. skierowanym między innymi do skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie odnieść się należy do kwestii dopuszczalności wywiedzenia w niniejszej sprawie skargi przez H. D., który był uznawany za stronę postępowania jedynie przez organ I instancji (między innymi jemu organ ten doręczył swoją decyzję). Natomiast organ odwoławczy ocenił, że nieruchomość należąca do H. D. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w związku z czym Wojewoda uznał, że H. D. nie przysługuje w sprawie przymiot bycia stroną postępowania administracyjnego i co za tym idzie nie doręczył mu swojej decyzji, będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stwierdzenie braku którejś z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony podmiot, co oznacza, iż jej wniesienie przez podmiot nieuprawniony stanowić będzie co do zasady przesłankę odrzucenia skargi o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę przejawia się tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96). Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd podmiot nie mający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie ma legitymacji skargowej podlega odrzuceniu.
Interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. może być oparty tak na przepisach prawa materialnego, jak i może wynikać z przepisów prawa procesowego, a nawet prawa ustrojowego (W. Chróścielewski, Glosa do wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2004 r., sygn akt III SA 1617/02, OSP 2005/11/128).
Oznacza to, że skarżącym, a więc podmiotem, który ma interes prawny we wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, może być nie tylko ten podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" – a więc strona postępowania administracyjnego, ale także ten, którego interes prawny wywodzony z przepisów prawa procesowego. Adresat decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu opartego na przepisach prawa materialnego, czy też wyłącznie takiego, który wynika z faktu błędnego uznania go przez organ prowadzący postępowanie za stronę postępowania administracyjnego, ma interes prawny w zakwestionowaniu tej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego.
Interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego może być bowiem traktowany jako interes w doprowadzeniu do weryfikacji decyzji administracyjnej lub innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, będącego przedmiotem skargi, przez ten sąd.
Dokonując oceny czy H. D. służył mimo nie doręczenia mu decyzji organu odwoławczego interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie sposób także pominąć art. 145 § 1 P.p.s.a. wskazującego jakiego rodzaju rozstrzygnięcia może podjąć sąd administracyjny uwzględniając skargę, stanowiący w pkt 1 lit. b między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie między innymi, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Z sytuacją wypełniającą hipotezę przywołanego wyżej przepisu mielibyśmy natomiast do czynienia w przypadku ustalenia, że dana osoba została niesłusznie pominięta jako strona postępowania przez organ odwoławczy.
W świetle powyższych regulacji uznać należy, iż odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy nie ma wątpliwości, że skarga została wniesiona przez podmiot, który w sposób oczywisty nie ma interesu prawnego w sprawie, a więc podmiot który, a limine nie może mieć legitymacji skargowej. W sytuacji natomiast gdy podmiot wnoszący skargę kwestionuje między innymi brak uznania go za stronę postępowania przez organ administracji, a zweryfikowanie tej okoliczności wymaga przeprowadzenia przez sąd postępowania dowodowego na okoliczność, czy wnoszący skargę legitymuje się interesem prawnym, koniecznym jest przyjęcie skargi do rozpoznania (o ile nie zachodzą inne przesłanki do jej odrzucenia niż objęte hipotezą art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. – co w niniejszej sprawie nie zachodzi albowiem H. D. wywiódł skargę w terminie wynikającym z doręczenia decyzji organu odwoławczego podmiotom uznawanym przez ten organ za strony), natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powodować będzie w Rakiej sytuacji procesowej oddalenie skargi, nie zaś jej odrzucenie (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 195/11 i per analogiam uchwała NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 62).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż skoro H. D. jest właścicielem nieruchomości położonej w pobliżu terenu inwestycji i był uznawany za stronę postępowania przez organ I instancji, której to oceny nie podzielił organ odwoławczy eliminując go od udziału w postępowaniu, to posiadał on interes prawny o jakim mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a. w zaskarżeniu decyzji organu II instancji, aczkolwiek interes ten ograniczał się jedynie do zweryfikowania przez Sąd stanowiska tegoż organu co do braku po stronie H. D. przymiotu strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.
W przypadku bowiem ustalenia przez Sąd, iż H. D. był stroną postępowania administracyjnego niesłusznie pominiętą przez organ II instancji zaistniałaby bowiem przesłanka uchylenia decyzji tegoż organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., zaś stwierdzenie, iż H. D. nie spełniał kryteriów dla uznania go za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę spornej stacji bazowej, przesadzałoby o konieczności oddalenia skargi.
Powyższe przesądza jednocześnie o zakresie badania kontrolowanej sprawy przez Sąd administracyjny, który ogranicza się jedynie do zweryfikowania kwestii ewentualnego posiadania przymiotu strony postępowania administracyjnego przez H. D.. W przypadku bowiem negatywnej odpowiedzi na pytanie o przysługiwanie skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym brak byłoby bowiem przesłanek do weryfikowania w następstwie jego skargi zgodności z prawem zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Co za tym idzie orzekający w niniejszej sprawie Sąd ograniczył się jedynie do zbadania podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 28 K.p.a. poprzez nie przyznanie statusu strony skarżącemu tj. H. D., będącego właścicielem nieruchomości oznaczonej nr [...] poprzez błędne przyjęcie, że nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a przedmiotem swoich rozważań nie czynił pozostałych zgłaszanych w skardze zarzutów o charakterze materialnoprawnym i procesowym.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań Sąd zauważa w tym miejscu z urzędu, iż w kontrolowanej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis szczególny art. 86g ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 247 ze zm.), albowiem kontrolowana decyzja, choć niewątpliwie stanowiąca decyzję o zezwoleniu na inwestycję w rozumieniu tego przepisu, to jednak nie była poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwego braku uznania skarżącego jako właściciela działki oznaczonej nr. ewid.[...] obręb D. zauważyć należy, iż kontrolowana decyzja dotyczyła udzielenia pozwolenia na budowę. W tego rodzaju postępowaniach stosuje się nie tylko art. 28 K.p.a., lecz także art. 28 ust. Pr. Bud.
Regulacja zawarta w art. 28 ust. 2 Pr. bud. stanowi wyjątek od ogólnej zasady wyrażonej w art. 28 K.p.a. (stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), jednak nie powoduje to całkowitego wyłączenia jego stosowania w zakresie ustalania stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wzajemna relacja pomiędzy obiema regulacjami jest tego rodzaju, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 K.p.a., zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud. w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Co za tym idzie przymiotem strony postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej będą poza inwestorem jedynie właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a nie właściciele wszelkich nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie czy pobliżu planowanej inwestycji.
Definicję legalną pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" zawiera zaś art. 3 pkt 20 Pr. Bud., zgodnie z którym obszar ten rozumieć należy jako teren wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Dla oceny przysługiwania H. D. przymiotu strony nie jest przy tym istotne, czy inwestycja będzie naruszała jego prawo lub interes prawny, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać w sposób wskazany w art. 3 pkt 20 Pr. Bud., na nieruchomość skarżącego - a wiec poprzez ograniczenie możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącego.
W skardze nie wykazano by planowana inwestycja w tego rodzaju sposób oddziaływała na działkę skarżącego, w tym w szczególności by wzniesienie planowanego obiektu telekomunikacyjnego w sposób choćby potencjalny ograniczało możliwości tak wykorzystywania nieruchomości skarżącego w dotychczasowy sposób, jak też ograniczało możliwości zmiany sposobu zagospodarowania tej działki w przyszłości poprzez wzniesienie na niej nowych obiektów, rozbudowę istniejących, względnie zmianę sposobu wykorzystywania nieruchomości.
Wprowadzenia tego rodzaju choćby potencjalnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżącego przez planowaną stację bazową telefonii komórkowej nie dopatrzył się także z urzędu orzekający w sprawie Sąd.
Pamiętać bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny "w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (...)".
Z kolei § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowi, że "budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych".
Mając na względzie powyższe regulacje stwierdzić należy, że jeżeli inwestor zamierza zrealizować budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o parametrach przekraczających dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019, poz. 2448 ), to jeśli strefy tych pól wykraczać będą – choćby w przestrzeni ponad działkami sąsiednimi - poza granicę działki inwestora, to właściciele tych działek sąsiednich doznają "ograniczenia w zagospodarowaniu [własnego] terenu". Nie będą oni bowiem mogli, zgodnie z powołanym wyżej § 314 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., zrealizować na tym terenie budynków, jeżeli te miałyby być wzniesione w obszarach stref, w których występuje pole elektromagnetyczne o gęstości mocy większej dopuszczalna. W takiej sytuacji niewątpliwie przysługiwać im będzie przymiot stron postępowania.
Jak wynika ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, którego przydatności strona skarżąca skutecznie nie zakwestionowała wszystkie obszary o przekroczonej dopuszczalnej normatywnie wartości pól elektromagnetycznych znajdują się najdalej w odległości 4,2 metra od planowanego zespołu anten i na wysokości powyżej 46,1 metra (k.14a, 14b i 14c oraz projekt zagospodarowania terenu k. 16 projektu) i co szczególnie istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy – żaden tego rodzaju obszar nie będzie występował nad działką skarżącego, ani w granicy z tą działką, a wszystkie zamkną się w granicach działki objętej pozwoleniem na budowę.
Odnosząc się w tym zakresie do argumentacji skargi w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż kontrolowane postępowanie nie dotyczyło ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy też warunków zabudowy lecz udzielenia pozwolenia na budowę, co oznacza, iż nie znajdowały w nim zastosowania przywoływane w skardze przepisy art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też wywody skarżącego dotyczące kręgu stron postępowania administracyjnego dotyczącego lokalizacji inwestycji, czy też ustalenia warunków zabudowy określanego wyłącznie w oparciu o art. 28 K.p.a.. Jak wskazano już bowiem powyżej w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę generalna zasada określania kręgu stron postępowania określona wart. 28 K.p.a. modyfikowana jest z woli ustawodawcy przez art. 28 ust. 2 Pr. bud., który wprost wskazuje, iż w tym zakresie chodzi nie o jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na inne nieruchomości, lecz jedynie o takie, które wprowadza ograniczenia w sposobie zagospodarowania tych nieruchomości.
Stąd na gruncie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż ustalając krąg stron tego postępowania należy uwzględnić nie tylko oddziaływanie ponadnormatywne lub w inny sposób wykraczające poza obowiązujące normy, lecz każdego typu wpływ planowanego zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomości położone wokół miejsca jego planowanej realizacji - każde promieniowanie elektromagnetyczne przewyższające istniejące tło elektromagnetyczne.
Przyjęcie tego rodzaju poglądu stałoby bowiem w oczywistej sprzeczności z jednoznaczną treścią art. 28 ust. 2 w zw. z art. 30 pkt 20 Pr. bud. i de facto wyłączałoby stosowanie tej regulacji w sprawach dotyczących pozwolenie na budowę inwestycji emitujących promieniowanie elektromagnetyczne.
W praktyce zastosowanie tego rozumowania prowadziłoby także do nadmiernego rozszerzenia kręgu stron w postępowania dotyczących budowy elementów infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym stacji bazowych telefonii komórkowych, albowiem przyznawałoby status stron takiego postępowania właścicielom nieruchomości położnych nawet w znacznej odległości od danej stacji bazowej, w sytuacji gdy dana nieruchomość byłaby położona w zasięgu łączności tej stacji.
W skardze nie wykazano wreszcie by każde promieniowanie elektromagnetyczne przewyższające istniejące tło elektromagnetyczne, w tym nieprzekraczające jakichkolwiek norm, zakłócało prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego.
Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i odniesienia się do całości argumentacji przywołanej na poparcie zarzutu oznaczonego w skardze nr [...]., wskazać nadto należy, iż orzekający w sprawie Sąd podziela pogląd, że odrębną od ustalenia kręgu stron postępowania kwestią, jest zagadnienie kwalifikacji konkretnego przedsięwzięcia jako "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko". Spełnienie kryteriów kwalifikacji konkretnego przedsięwzięcia jako "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko", pozwala bowiem odpowiedzieć na pytanie, czy dla danej inwestycji jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, nie ma natomiast jakiegokolwiek znaczenia dla określenia kręgu stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę danej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Należy bowiem wyjaśnić, iż parametr w postaci odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny nie ma zasadniczego znaczenia dla ustalania obszaru oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej według kryterium (rzeczywistej) gęstości mocy pola elektromagnetycznego. Obrazuje on jedynie odległość od środka elektrycznego anten potencjalnych miejsc dostępnych dla ludzi na potrzeby kwalifikowania inwestycji w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) i nie jest źródłem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (szerzej na ten temat zob. J. Szuma, Stacje bazowe telefonii komórkowej jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, "Przegląd Prawa Ochrony Środowiska" 2011, nr [...], s. 54).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej skargi zauważyć jednakże należy, iż przesądzają one o nieprzydatności dołączonej do skargi opinii biegłego J. G. dla potrzeb ustalenia, czy nieruchomości skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, albowiem opinia ta nie dotyczy zagadnień związanych z potencjalnym występowaniem ponadnormatywnych parametrów pola elektromagnetycznego generowanego przez planowaną stację bazową, lecz jedynie prawidłowości dokonanej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Wobec ustalenia, iż Wojewoda prawidłowo ocenił, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, Sąd nie rozstrzygał w zakresie pozostałych podniesionych w skardze zarzutów dotyczących zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznając, iż stanowiłoby to rozpoznanie sprawy w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone interesem prawnym skarżącego.
Stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło