II SA/Po 611/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Pismem z dnia 1 stycznia 2018 roku A. K. wniósł do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia N. o udzielenie pomocy finansowej na zwrot opłaty za energię elektryczną w kwocie [...]zł, za opłatę na gaz w wysokości [...] zł, na zakup żywności w kwocie [...]zł , środków czystości w kwocie [...]zł, leków w kwocie [...]zł oraz butów w kwocie [...]zł. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2018 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 36 § 1 i § 2 w związku z art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257) zawiadomił A. K., iż jego sprawa dotycząca udzielenia pomocy finansowej nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie do 3 lutego 2017 roku oraz ustalił nowy termin załatwienia sprawy do dnia 3 marca 2018 roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania w celu zweryfikowania informacji dotyczących dochodu A. K. wysłano do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zapytanie o charakter i wysokość obciążeń alimentacyjnych, które są niezbędne do wydania decyzji rozstrzygającej przedmiotową sprawę. Z uwagi na oczekiwanie na odpowiedź we wskazanym zakresie organ ustalił nowy termin załatwienia sprawy. Jednocześnie Prezydent Miasta [...] pouczył wnioskodawcę, iż na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu załatwienia sprawy nie przysługuje zażalenie. Pismem z dnia 9 lutego 2018 roku A. K. zaskarżył powyższe postanowienie, a organowi zarzucił niezasadne przedłużanie rozstrzygnięcia sprawy i wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 3, art. 134, art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257) stwierdziło niedopuszczalność złożonego zażalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu załatwienia sprawy nie przysługuje stronie postępowania zażalenie w świetle art. 36 w zw. z art. 141 kodeksu postępowania administracyjnego. Zażalenie A. K. zostało zatem uznane za sprzeczne z prawem ponieważ kodeks postępowania administracyjnego nie przewidywał złożenia zażalenia na postanowienie przedłużające termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia 7 czerwca 2018 roku A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Kolegium Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2018 roku stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia 2 lutego 2018 roku. W uzasadnieniu skargi A. K. powołał się na swoje niezadowolenie z przedłużenia terminu do załatwienia sprawy. W konsekwencji zarzucił organowi niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz pominięcie materiału dowodowego z akt sprawy uznając, że postanowienie i ustalenia są błędne, niezgodne z prawdą oraz nienależycie sformułowane. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Poznaniu, zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W rozpoznawanym przypadku skarżący zaskarżył postanowienie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, ze zm.; w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257) o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W rozpoznawanej sprawie Prezydenta Miasta [...] termin załatwienia wniosku A. K. z dnia 1 stycznia 2018 roku o przyznanie pomocy finansowej został przedłużony do dnia 3 marca 2018 roku. Pomimo stosownego pouczenia A. K. złożył w dniu 9 lutego 2018 roku zażalenie na postanowienie Nr [...] z dnia 2 lutego 21018 roku. A. K. wskazał w zażaleniu, iż organ niezasadnie przedłużył termin załatwienia sprawy podejmując nie potrzebne czynności (sprawdzenie dochodu oraz jego obciążeń). Pomimo przedłużenia terminu załatwienia sprawy o miesiąc przed jego upływem organ rozpoznała wniosek, decyzją z dnia 22 lutego 2018 roku Nr [...] W okolicznościach rozpoznawanej sprawy obowiązkiem organu odwoławczego było przeprowadzenie rozważań co do ustalenia dopuszczalności środka zaskarżenia, zarówno pod względem podmiotowym (legitymacja procesowa do wniesienia odwołania lub zażalenia), jak i przedmiotowym (zastosowanie zażalenia jest możliwe jeśli na stanowisko organu przysługuje zażalenie). Wyniki poczynionych przez organ ustaleń mogą przysporzyć różnych rozwiązań prawnych rzutując na dopuszczalność wniesienia zażalenia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 roku, sygn. akt II OSK 418/10, LEX nr 746899 ; wyrok WSA w Warszawie z 13 z dnia 28 maja 2013 roku, sygn. akt II SA/Wa 598, LEX nr 1368972). W sytuacji, gdy strona postępowania - pomimo prawidłowego pouczenia – składa zażalenie na postanowienie przedłużające termin załatwienia sprawy istnieje obowiązek stwierdzenia jego niedopuszczalności (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 października 2009 roku, sygn. akt II SA/Rz 414/09, LEX nr 573849). W rozpoznawanym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem Nr SKO . [...] z dnia 18 kwietnia 2018 roku zasadnie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 lutego 2018 roku. Organ odwoławczy trafnie wyjaśnił, iż na postanowienie wydane w toku postępowania przysługuje stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast w przypadku postanowienia o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy a więc postanowienia nie kończącego postępowania administracyjnego, nie przysługuje zażalenie. Takiego rozwiązania nie przewiduje bowiem art. 141 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma wątpliwości, że zawiadomienie strony o przekroczeniu terminu załatwienia sprawy ma charakter czynności procesowej, która wpływa na uprawnienia procesowe strony i powinna ona mieć formę postanowienia, które nie będzie zaskarżalne zażaleniem (por. J. Borkowski [w:] B Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 20111, 235.). Skoro zatem na postanowienie przedłużające termin załatwienia sprawy kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje złożenia zażalenia, to trafnie organ administracji przyjął, że jego złożenie przez Stronę postępowania było sprzeczne z treścią art. 36 w związku z art. 141 kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo wydał postanowienie o niedopuszczalności złożonego zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 lutego 2018 roku, nr [...], co jednocześnie pozbawia podstaw prawnych skargę wniesioną w tym przedmiocie do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało w całości oddalić.