II SA/Po 639/23

WyrokWSA w Poznaniu2024-04-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Podrazik, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Asesor WSA Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, jest zobowiązany do poszukiwania dowodów na inicjatywę własną, czy też ciężar dowodu spoczywa w całości na wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej prawidłowo odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż jej zmarły ojciec spełniał przesłanki określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. dotyczące działalności antykomunistycznej lub represji politycznych w latach 1956-1989. Sąd podkreślił, że choć organ ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego, nie jest zobowiązany do nieograniczonego poszukiwania dowodów na korzyść strony, a ciężar przedstawienia dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek spoczywa w dużej mierze na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych dla swojego zmarłego ojca, K.W. Organ odmówił nadania statusu, wskazując na brak dowodów potwierdzających działalność opozycyjną lub represje polityczne w latach 1956-1989. Skarżąca przedstawiła dowody na represjonowanie ojca przez III Rzeszę Niemiecką, co organ uznał za nieistotne dla sprawy. Po postępowaniu odwoławczym, organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i czynnego udziału strony, a także naruszenie przepisów ustawy o statusie działacza opozycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: sekr. sąd. Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga B. M. (zwanej dalej "wnioskodawczynią" lub "skarżącą") na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwanego dalej "Szefem USKOR" lub organem") z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr [...]. W decyzji tej organ utrzymał decyzję własną z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr [...], w której odmówił skarżącej nadania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych dla jej ojca – K.W. . Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny. Dnia 19 października 2022 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek skarżącej o potwierdzenie statutu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wniosek ten został złożony przez członka rodziny osoby zmarłej, a dotyczył on K.W. (zm. w dniu [...] 2022 r.). Wnioskodawczyni jest córką ww. zmarłego. Zgodnie z uzasadnieniem wniosku, K. W. był zatrudniony do noszenia wody i opału do kuchni oraz do niwelowania placu po nalotach. Do wniosku dołączono kopię decyzji Szefa USKOR z dnia 1 grudnia 1997 r., w której przyznano K. W. uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie za pobyt w obozie pracy na terenie III Rzeszy. Dołączono także kopię postanowienia weryfikacyjnego z dnia 18 marca 1992 r. Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką, w którym przyjęto K.W. w poczet członków tegoż stowarzyszenia. Dnia 28 października 2022 r. urzędnik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zadzwonił do wnioskodawczyni z informacją, że jej wniosek nie przystaje do regulacji ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1255 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą"). Wnioskodawczyni wspomniała, że zapozna się z przepisami ustawy i ewentualnie wycofa swój wniosek. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r., nr [...], Szef USKOR zawiesił postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie i jednocześnie wezwał wnioskodawczynię do wystąpienia przez nią w terminie 21 dni od dnia otrzymania postanowienia do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwanego dalej "Prezesem IPN") z wnioskiem o wydanie decyzji, w której stwierdzone będzie, że K. W. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r., nr [...], Szef USKOR podjął zawieszone postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskodawczyni nie przedłożyła decyzji Prezesa IPN, ani nawet potwierdzenia, że złożyła ona stosowny wniosek o wydanie takiej decyzji. Dnia 14 marca 2023 r. Szef USKOR powiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego i wezwał ją do zapoznania się z aktami sprawy. Na podstawie art. 79a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."), Szef USKOR powiadomił wnioskodawczynię, że nie spełniła ona wymagań dla wydania decyzji pozytywnej. Do czasu wydania decyzji administracyjnej kończącej niniejsze postępowanie, wnioskodawczyni miała jeszcze czas na przedstawienie Szefowi USKOR decyzji Prezesa IPN, albo zaświadczenia o nadaniu jej ojcu Krzyża Wolności i Solidarności. Z tego też względu, Szef USKOR wskazał, że swoją decyzję wyda dopiero po upływie 14 dni od momentu zakończenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy, aby skarżąca mogła jeszcze zdążyć z nadesłaniem dokumentów. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr [...], Szef USKOR odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych dla K.W. . W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował cały powyższy stan faktyczny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, Szef USKOR potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w oparciu o decyzję Prezesa IPN, w której potwierdza się, że osoba ubiegająca się o taki status, spełnia warunki z art. 4 ustawy. W niniejszej sprawie, wnioskodawczyni nie wykazała żadnego zainteresowania współpracą z Szefem USKOR, ani Prezesem IPN. Wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby w jakikolwiek sposób doprowadzić do konstatacji, że K. W. był opozycjonistą antykomunistycznym albo osobą represjonowaną z przyczyn politycznych. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, domagając się uchylenia decyzji organu. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca podniosła, że złożyła wniosek do Prezesa IPN o wydanie żądanej decyzji. Wcześniej wnioskodawczyni poszukiwała informacji w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, czy jej ojciec został kawalerem Krzyża Wolności i Solidarności. Okazało się, że takiego odznaczenia nie otrzymał. Do wniosku dołączono kopię wniosku do Prezesa IPN o wydanie decyzji, o której mowa w art. 4 ustawy. Wniosek ten był datowany na dzień 6 marca 2023 r. Postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r., nr [...], Szef USKO zawiesił postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu postanowienia organ wezwał wnioskodawczynię, aby przedstawiła jemu, najpóźniej w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia tegoż postanowienia decyzji administracyjnej Prezesa IPN. Pismem z dnia 25 maja 2023 r. wnioskodawczyni przedłożyła decyzję Prezesa IPN z dnia 5 maja 2023 r., nr [...] Do wniosku dołączono jednak nowy wniosek inicjujący postępowanie przed Szefem USKOR. Pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. Szef USKOR powiadomił wnioskodawczynię, że nie przesłała ona decyzji Prezesa IPN, tak jak to deklarowała w poprzednim piśmie. Wnioskodawczyni w reakcji na to pismo, nadesłała kopię właściwej decyzji, tj. decyzji nr [...] Prezesa IPN z dnia 5 maja 2023 r., znak: [...], w której stwierdzono, że K. W. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i, że w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Szef USKOR zwrócił się do Prezesa IPN o nadesłanie dokumentów dotyczących K.W. . Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r., nr [...], Szef USKOR podjął zawieszone postępowanie administracyjne. Prezes IPN powiadomił Szefa USKOR, że w jego zasobach nie ma żadnych informacji o K. W., które spełniałyby wymagania z art. 2 lub art. 3 ustawy. Pismem z dnia 12 lipca 2023 r. Szef USKOR zwrócił się do wnioskodawczyni z prośbą o nadesłanie dowodów świadczących o opozycyjnej działalności jej zmarłego ojca. Skarżąca ponownie przedstawiła dowody na to, że jej ojciec był represjonowany przez III Rzeszę Niemiecką. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr [...], Szef USKOR utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że K. W. nie spełniał przesłanek z art. 2 lub art. 3 ustawy. Skarżąca nigdy nie udowodniła tego, że jej ojciec był opozycjonistą antykomunistycznym albo osobą represjonowaną z przyczyn politycznych. Organ, pomimo wielokrotnych wezwań, nie miał możliwości ustalenia tego, czy ojciec wnioskodawczyni był opozycjonistą. Skarżąca nie nadesłała żadnych dokumentów oprócz tych, które nie dotyczyły sprawy, bowiem potwierdzały one fakt represjonowania przez władze III Rzeszy Niemieckiej. Szef USKOR nie ma swobody w podjęciu rozstrzygnięcia spraw zawisłych przed nim. Jest on zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ustalenia nie doprowadziły do wyjaśnienia, czy K. W. był opozycjonistą albo osobą represjonowaną z przyczyn politycznych. Organ wskazał, że chociaż to na nim spoczywał obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a.), to jednak organ nie ma obowiązku poszukiwania do skutku takich dowodów, aby wydać koniecznie decyzję pozytywną. Organ angażował wnioskodawczynię, jednakże ta nie przedstawiła żadnych dokumentów, poza decyzją Prezesa IPN. Skarżąca, działając samodzielnie, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję Szefa USKOR. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że należało utrzymać w mocy decyzję własną; 2) art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego; 3) art. 7 i art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie brania czynnego udziału w sprawie; 4) art. 5 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy poprzez odmówienie potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W oparciu o ww. zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że cały ciężar przeprowadzenia postępowania dowodowego został w zasadzie przeniesiony na nią, a przecież to rolą organu jest prowadzenie postępowania, aby wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy. Skarżąca uważa, że nie zapewniono jej udziału w postępowaniu w sposób należyty, ponieważ wszystkie wezwania były dla niej niezrozumiałe i sformułowane w sposób nieczytelny. Skarżąca w zasadzie nie wiedziała, jakie dokumenty ma nadesłać, a Szef USKOR powinien ją o tym informować. Zdaniem skarżącej, w konsekwencji powyższych uchybień, została wydana błędna decyzja. Przedłożone przez nią dokumenty powinny doprowadzić do przyznania jej zmarłemu ojcu statusu opozycjonisty antykomunistycznego albo osoby represjonowanej z powodów politycznych. W odpowiedzi na skargę Szef USKOR wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko, jakie zawarł w zaskarżonej decyzji. Na rozprawę w dniu 5 kwietnia 2024 r. nie stawił się nikt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."]). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do uwzględnienia wszelkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej, chociażby nie były podniesione przez stronę skarżącą w treści skargi. Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji Szefa USKOR, w której organ ten utrzymał w mocy swoją własną decyzję w przedmiocie odmowy nadania zmarłemu ojcu skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej albo osoby represjonowanej z przyczyn politycznych. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania o tym, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji. Na wstępie należy zaznaczyć to, co Szef USKOR starał się wytłumaczyć skarżącej niemal od samego początku postępowania. Istnieje zasadnicza różnica pomiędzy reżimami totalitarnymi III Rzeszy Niemieckiej a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich i państw będącymi pod wpływem władzy komunistycznej, w tym również Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Ta zasadnicza różnica znajduje chociażby swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy, będącej podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Już w preambule do ustawy, ustawodawca zawarł jasny komunikat, do kogo skierowana jest wspomniana ustawa. "Uznając szczególne zasługi dla Polski tych jej obywateli, którzy w latach 1956-1989 z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych angażowali się w działalność antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości Ojczyzny lub byli z tych powodów represjonowani, uchwala się, co następuje:". Preambuła ustawy jasno wskazuje zatem, że potencjalny kandydat do nadania zaszczytnego statusu działacza opozycji antykomunistycznej albo osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, powinien wykazać swoją aktywność w latach 1956-1989. K. W. był osobą represjonowaną przez reżim III Rzeszy Niemieckiej, która zakończyła swoje istnienie w 1945 r. To zaś oznacza, że nikt kto był represjonowany przez władze hitlerowskich Niemiec, nie może automatycznie być uznany za działacza opozycji antykomunistycznej albo osobę represjonowaną z powodów politycznych. W art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy definiuje się odpowiednio działacza opozycji antykomunistycznej oraz osobę represjonowaną z przyczyn politycznych. W obydwóch przypadkach ustawodawca zastrzegł, że taka osoba powinna wykazać się postawą na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości po dniu 1 stycznia 1956 r. Tylko zdarzenia w życiu człowieka, jakie zaistniały z przyczyn politycznych po tej dacie mogą być przesłanką do rozpatrywania nadania omawianego statusu, żadne inne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 179/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu należy uczynić wyraźnie zastrzeżenie. Czym innym jest status działacza opozycji antykomunistycznej albo osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, a czym innym jest bycie taką osobą. Taki status może być nadany tylko wówczas, gdy zostanie dowiedzione, że kandydat spełnia wymagania z art. 2 ust. 1 lub art. 3 ustawy. Wymagania te z kolei potwierdzone przez Prezesa IPN pozwalają na wydanie przez Szefa USKOR decyzji administracyjnej potwierdzającej posiadanie tego statusu. Należy zatem zauważyć, że Szef USKOR nie nadaje tego statusu, a tylko go potwierdza. Gdyby poprzestać wyłącznie na wykładni samego przepisu art. 4 ust. 1 ustawy, doszłoby do paradoksu, ponieważ większość obywateli Narodu Polskiego mogłoby ubiegać się o taki status, nawet osoby nieletnie. Byłaby to niedorzeczność, ponieważ należy wykazać, że represje ze strony władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej były spowodowane aktywnością opozycyjną. Warto dla przykładu powołać pogląd tut. Sądu wyrażony w innej sprawie. Mianowicie, sama przynależność do NSZZ "Solidarność" nie może być podstawą do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 742/21, dostępny w CBOSA). Podsumowując tę część rozważań, aby uzyskać status, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, trzeba najpierw wykazać, że w latach 1956-1989/1990 było się działaczem opozycji antykomunistycznej (art. 2 ust. 1 ustawy) albo osobą represjonowaną z przyczyn politycznych (art. 3 ustawy). Następnie, po uzyskaniu decyzji Prezesa IPN, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy, taki status może być potwierdzony. Wydanie samej decyzji przez Prezesa IPN, w której potwierdza się brak związków z aparatem władz komunistycznych, to za mało, aby status mógł zostać potwierdzony. Status działacza opozycji antykomunistycznej przysługuje wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 powołanej ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość. Przechodząc do zarzutów skargi, Sąd stwierdza oczywistą niezasadność każdego z nich. Nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany przez Szefa USKOR. Co więcej, Szef USKOR podjął własne starania, aby uzyskać jakiekolwiek dowody w celu wykazania, że K. W. był działaczem opozycji antykomunistycznej albo osobą represjonowaną z przyczyn politycznych. Organ wystąpił przecież do Prezesa IPN w celu znalezienia jakiegokolwiek dowodu. Niemożliwym jest, aby Szef USKOR poszukiwał na własną rękę dowodów, ponieważ musiałby zwrócić się niemalże do każdego sądu karnego w Polsce z zapytanie, czy K. W. był kiedyś skazany za działalność antykomunistyczną. To samo dotyczyłoby poszukiwania potencjalnych pracodawców ojca skarżącej dla wykazania, że być może został on kiedyś zwolniony za swoją działalność. Z tego właśnie względu ustawodawca w art. 5 ust. 3 ustawy przenosi na wnioskodawczynię obowiązek przedłożenia jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby spełnienie przez jej ojca wymagań z art. 2 lub art. 3 ustawy. Jak zasadnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy: "Organ administracji jest wprawdzie zobowiązany do przeprowadzenia z własnej inicjatywy postępowania dowodowego w celu zbadania istotnych okoliczności w sprawie, nie oznacza to jednak, że organ jest zobowiązany do nieograniczonego poszukiwania wszelkich okoliczności, które mogłyby skutkować rozstrzygnięciem korzystnym dla strony postępowania. W przypadku kiedy stronie wiadome są szczegółowe okoliczności istotne dla strony, winna je przedstawić organowi tak, aby organ mógł je zweryfikować przeprowadzając stosowne dowody. Nie jest takim wskazaniem ogólnikowe twierdzenie na podstawie którego nie można ustalić ani kiedy ani gdzie miało miejsce zdarzenie istotne dla sprawy." (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 828/22, zob. także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1027/22 dostępny w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela zacytowany pogląd. Niezrozumiałym dla Sądu jest zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 7 i art. 10 k.p.a. Szef USKOR zapewnił skarżącej udział w postępowaniu administracyjnym. Zawiadamiał skarżącą o tym, że nie ma przesłanek do wydania pozytywnej decyzji, nawet ryzykując postawieniem zarzutu bezczynności lub przewlekłości postępowania. Szef USKOR pozostawił skarżącej dłuższy czas na nadesłanie wymaganych dokumentów. Widząc, że skarżąca przesyła dokumenty, które nie mają żadnego znaczenia dla sprawy (dowody represjonowania K.W. przez reżim III Rzeszy Niemieckiej), organ postanowił wydać decyzję bez wzywania skarżącej do zapoznania się z aktami sprawy, bowiem postawa skarżącej dowodziła temu, że nie ma podstaw do oczekiwania na doręczenie stosownych dokumentów. Sąd zapoznał się z aktami sprawy i nie jest w stanie stwierdzić, że pouczenia skarżącej były niezrozumiałe. Organ wprost wskazywał jaki rodzaj dokumentów ma zostać przedstawiony w toku postępowania. Pracownik USKOR nawet dzwonił do skarżącej i wskazywał, że nadesłane przez nią dokumenty nie mają żadnego znaczenia w sprawie, że wymagane są dokumenty, które wskazywałyby na działalność opozycyjną lub podleganie represjom z uwagi na aktywność polityczną K.W. w czasach komunistycznych w Polsce. Skarżąca, zdaje się, nie dostrzegać różnicy pomiędzy reżimami III Rzeszy Niemieckiej i systemu komunistycznego. Ustawa jasno wskazuje, kto i za jaki okres może ubiegać się o oczekiwany status. Nie doszło do naruszenia art. 5 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy. Skarżąca nigdy nie wykazała, że jej ojciec podejmował działalność antykomunistyczną lub, że był represjonowany z powodów politycznych. Pomimo licznych wezwań i poszukiwań dokumentów przez Szefa USKOR na własną rękę, nie udało się ustalić żadnej okoliczności dla wydania pozytywnej decyzji. Skarżąca nie może się dziwić temu, że to na niej spoczywał główny ciężar udowodnienia bohaterskiej postawy swojego ojca. Szef USKOR musiałby dotrzeć do niezliczonej ilości instytucji Rzeczypospolitej Polskiej, aby ustalić, czy dana osoba może mieć jakiekolwiek związku z opozycją antykomunistyczną. Żadne z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie wykazują związku z niniejszą sprawą. Sama preambuła do ustawy wskazuje, za jaki okres działalności można uzyskać status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych. Skarżąca pozostała niewzruszona na sygnalizację Szefa USKOR, że te dokumenty nie mogą mieć żadnego wpływu na tą sprawę. W konsekwencji niezasadności powyższych zarzutów, niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Szef USKOR nie ma swobody w podejmowaniu decyzji administracyjnej. Nie udało się dotrzeć do żadnej informacji, która mogłaby chociaż stworzyć wrażenie, że ojciec skarżącej był opozycjonistą w czasach komunistycznych albo osobą represjonowaną z przyczyn politycznych. Wydanie decyzji pozytywnej naraziłoby organ na poważny zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym. Szef USKOR podjął właściwe rozstrzygnięcie w sprawie. Zasadnie utrzymał w mocy swoją własną decyzję. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych podstaw, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło