II SA/Po 646/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółka jawna o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A spółka jawna na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] przedmiocie nakazów z zakresu nadzoru sanitarnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. /-/ J. Zieliński Wyrokiem z 18 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A spółki jawnej na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], przedmiocie nakazów z zakresu nadzoru sanitarnego. Pismem datowanym na 4 marca 2005r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wskazano, iż pełnomocnik - [...] J. M. w dniach 25-27 lutego 2015r. odbył pilną, nieplanowaną podróż służbową do jednego z klientów do Szwajcarii. W związku z zaistniałą sytuacją pełnomocnik nie miał możliwości złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku WSA w Poznaniu z 18 lutego 2015r. wraz z jego uzasadnieniem. Nie miał również możliwości udzielenia stosownego pełnomocnictwa innemu radcy prawnemu w jego kancelarii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nazywanej dalej: "p.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia sentencji wyroku. Natomiast przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do postanowień art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywrócenia wnioskodawcy terminu do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. komentarz do art. 87 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. dr hab. R. Hausera i prof. zw. dr hab. M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2011, Wydanie 1.). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Wobec tego, zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1090/11, Lex nr 1070480). Powyższe oznacza, że strona musi uprawdopodobnić, iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, zaś powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Ponadto obowiązana jest wykazać, że zachowała termin do złożenia przedmiotowego wniosku, w konsekwencji zatem wskazać czas ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin 7 dni do wniesienia pisma liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak na to wprost wskazuje art. 87 § 1 p.p.s.a., a nie od czasu dowiedzenia się o tym przez stronę czy odpowiednio pełnomocnika z wyboru (w stosunku do pełnomocnika z urzędu wyznaczonego w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej w orzecznictwie prezentowane jest inne stanowisko – por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 183/04, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić również należy, że przesłanka, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia wszelkiej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd, oceniając te przesłanki, powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2006). W postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08 (LEX nr 479292) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (orzecznictwo przywołane w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GZ 352/11 dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (np. choroba), skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wniosła za pośrednictwem swojego pełnomocnika o przywrócenie terminu wskazując, iż stan uniemożliwiający dochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ustał z dniem 25 lutego 2015r. czyli od momentu zakończenia podróży służbowej pełnomocnika. Wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, albowiem wniosek o przywrócenie terminu złożono 5 marca 2015r. (data nadania przesyłki pocztowej). Stwierdzając powyższe Sąd wykluczył jednak aby w przedmiotowej sprawie spełniona została druga z przesłanek przywrócenia terminu wskazana w art. 86 § 1 p.p.s.a. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). Taka okoliczność w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Na stronie zaś ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika, który – jeśli zgodził się reprezentować stronę – ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. W takiej sytuacji bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym (21 stycznia 2010, sygn. akt I OZ 25/10, publ. na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe obowiązkiem pełnomocnika w przedmiotowej sprawie było zapewnienie właściwej organizacji pracy w ramach swojej kancelarii, zapewniającej możliwość wywiązania się ze zobowiązania prowadzenia sprawy swego mandanta w taki sposób aby nie narazić go na konsekwencje niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik będący radcą prawnym winien zdawać sobie sprawę , iż w pewnych sytuacjach wywiązanie się ze zobowiązań wobec więcej niż jednego klientów może spowodować sytuacje kolizyjne utrudniające wypełnienie tych zobowiązań. Taka sytuacja jest typową dla praktyki wykonywanej przez adwokata czy też radcę prawnego i nie mogła być zaskoczeniem dla profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Zatem sytuacja w której w przedmiotowej sprawie doszło do niezłożenia w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku była zawiniona przez pełnomocnika. Abstrahując od powyższego wniosku złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną, ani pracochłonną. Pełnomocnik skarżącej spółki w żaden sposób nie uzasadnił, iżby wobec nawet niespodziewanego wyjazdu za granicę nie mógł takiego wniosku złożyć w placówce pocztowej lub w siedzibie Sądu, (zważywszy, iż siedziba radcy prawnego znajduje się w tej samej miejscowości co Wojewódzki Sąd Administracyjny). Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w części rozstrzygającej postanowienia. /-/ J. Zieliński