II SA/Po 650/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego /-/ E. Podrazik W dniu [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał wskazane w rubrum zarządzenie pokontrolne, w którym zarządził (1) podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych powierzchni zanieczyszczonych do ziemi (do dnia [...] r.); (2) wnosić rzetelnie sporządzone zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów do Marszałka Województwa [...] (niezwłocznie w stosunku do zaległych za 2016 r.); przedkładać Marszałkowi Województwa [...] rzetelnie sporządzone wykazy zawierające zbiorcze zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat i terminowo wnosić opłaty za korzystanie ze środowiska na konto Marszałka Województwa [...] (w terminie ustawowym i niezwłocznie korekta za 2016 r.); (4) terminowo sporządzać i wprowadzać do Krajowej bazy raport o emisjach (termin ustawowy, niezwłocznie zaległy raport za 2016 r.). Pismem z dnia [...] r. B. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyżej opisane zarządzenie w części obejmującej punkty od 1 do 3, w petitum skargi wnosząc m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia w zaskarżonym zakresie, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że wykonanie zarządzenia w zaskarżonej części naraża skarżącego na szkodę znacznych rozmiarów, a nadto może powodować trudne do odwrócenia skutki. Samo już naliczanie i odprowadzanie opłat za dwa lata wstecz (do tego w wysokości pięciokrotnie wyższej w stosunku do stawki podstawowej) oraz na przyszłość za rzekome korzystanie ze środowiska w związku z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych znacznie obciąży budżet skarżącego. Nadto, uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego rodzi określone skutki prawne, w tym nakłada na skarżącego określone obowiązki i ograniczenia. Odmowa wstrzymania wykonania zarządzenia spowoduje, że do obiegu prawnego może trafić decyzja, do wydania której brak jest podstaw prawnych, zwłaszcza w zakresie wynikających z niej nakazów lub ograniczeń. Nadto, samo przygotowanie wniosku i jego załączników oraz realizowanie pozostałych obowiązków wynikających z błędnego zakwalifikowania wody opadowej i roztopowej jako ścieku oraz obornika jako odpadu również generuje koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego nie zasługiwał na uwzględnienie. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., II OSK 106/14 – wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., I GZ 211/13 i postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., II GZ 671/13). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – nie wykazał, że zaistniały okoliczności przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Tymczasem uprawdopodobnienie takich okoliczności spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Skarżący podniósł jedynie, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego narazi go na szkodę znacznych rozmiarów, gdyż samo już naliczanie i odprowadzanie opłat za dwa lata wstecz za rzekome korzystanie ze środowiska w związku z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych "znacznie obciąży jego budżet". Ponadto skarżący podniósł, że przygotowanie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego również generuje koszty. Niemniej jednak strona nie podała, jakie są jej przychody i koszty działalności (wysokość) oraz jaki będzie miało na nie wpływ wykonanie przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego. Skarżący nie wskazał również, jaki jest jego stan majątkowy (oszczędności, stan kont bankowych, nieruchomości). Zauważyć również należy, że na poparcie wniosku skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wnioskodawca formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw zaskarżonego aktu, powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04). W konsekwencji nieprzedstawienie przez stronę skarżącą swojej sytuacji majątkowej lub przybliżonego wpływu wykonania zaskarżonego aktu na jej sytuację majątkową, uniemożliwia ocenę przez Sąd wpływu wykonania zaskarżonego aktu na sytuację strony. Wobec tego w ocenie Sądu wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej nie został należycie umotywowany pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tej przyczyny nie może zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik