II SA/Po 651/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] II. zasądza od organu orzekającego na rzecz skarżącego kwotę 795,- zł (siedemset dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. /-/ E. Brychcy /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. S. dokonanie na działce nr [...] w P. rozbiórki dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 10,65 x 3,05 m i wysokości ok. 7,70 m i wybudowanego od strony działki [...] obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 8,80 x 3,90 m i wysokości ok. 7,70 m oraz wykonanych pomiędzy tymi obiektami połączonych elementów architektoniczno-konstrukcyjnych stanowiących wjazd na posesję, bez wymaganego przepisami ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę. Uzasadniając decyzję wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne w sprawie wszczęto na skutek pisma Komendy Powiatowej Policji z dnia [...]r. w sprawie budowy domu mieszkalnego, bez wymaganego pozwolenia. W oparciu o przeprowadzoną kontrolę robót budowlanych ustalono, że na przedmiotowej działce wykonano obiekty, których rozbiórkę nakazano decyzją z dnia [...]r. oraz stwierdzono prowadzenie robót remontowych w istniejącym budynku mieszkalnym i budynku obory, które objęto odrębnym postępowaniem administracyjnym. S. S. co do opisu stanu faktycznego nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Oświadczył, że na roboty budowlane nie posiadał pozwolenia, natomiast na złożone zgłoszenie, Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...]r. wniósł sprzeciw. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 48 Prawa budowlanego. W ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji żądając jej uchylenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Uzasadniając decyzję wskazał, iż inwestor zgłosił zamiar budowy budynku gospodarczego na działce [...] w P. Decyzją z dnia [...]r. organ administracji zgłosił sprzeciw i zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę. S. S. nie dopełnił nałożonego obowiązku ale rozpoczął roboty budowlane. Tym samym naruszył przepis art. 28 Prawa budowlanego. Sankcją za naruszenie tej normy jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki art. 48 Prawa budowlanego, a więc organ pierwszej instancji słusznie orzekł o rozbiórce. S. S. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy wbrew przepisowi art. 10 § 1 kpa, prowadził postępowanie bez jego udziału. Ponadto wskazał, że jesienią [...]r. postawił mury, na które nie potrzebował pozwolenia na budowę, a następnie dobudował do nich w [...]r. pomieszczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że dobudowa do istniejącego obiektu mieszkalnego, objęta zgłoszeniem nie należy do obiektów wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego. Poza tym decyzją z dnia [...]r., tj. przed rozpoczęciem robót przez skarżącego, organ administracji zgłosił sprzeciw, w konsekwencji czego prowadzenie robót budowlanych przez skarżącego uznać należało za samowolne, co stanowi naruszenie przepisu art. 28 Prawa budowlanego. Powyższe okoliczności uzasadniały zatem nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto zdaniem Sądu naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 kpa poprzez niepoinformowanie S. S. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący nie wykazał aby między brakiem zawiadomienia a treścią zaskarżonej decyzji zachodził związek przyczynowy. Sąd wziął również pod uwagę, że organ odwoławczy nie prowadził żadnego postępowania dowodowego, poza ustaleniem czy skarżący jest jedynym właścicielem nieruchomości. Dlatego brak było podstaw do przyjęcia, że gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych to zapadłaby decyzja o innej treści. W skardze kasacyjnej S. S. zarzucił naruszenie art. 28 i 29 oraz art. 30 Prawa budowlanego, naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w związku z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, naruszenie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, w szczególności art. 106 § 3 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) poprzez brak rozważenia sprawy poza zarzutami zgłoszonymi w skardze. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1052/05, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że oddalenie skargi w sytuacji, gdy sąd nie wyjaśnił kiedy dokonane został zgłoszenie oraz czy sprzeciw wniesiony został w ustawowym terminie stanowi naruszenie art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego, a także art. 7 i 8 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – obowiązującym w dacie orzekania - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W niniejszej sprawie organy obu instancji bezpodstawnie ustaliły, że S. S. dopuścił się samowoli budowlanej. Stwierdzono, że w wyniku zgłoszenia robót budowlanych Starosta decyzją z dnia [...]r. skutecznie wniósł sprzeciw, którym nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu organy - przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki – zobowiązane były ustalić, czy zgłoszenia sprzeciwu przez Starostę dokonano w ustawowym 30-dniowym terminie (art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego). W przypadku bowiem niewniesienia w tym terminie sprzeciwu inwestor uprawniony był do podjęcia robót budowlanych. Wyłączałoby to możliwość uznania, że roboty prowadzono w warunkach samowoli budowlanej (wyrok NSA z 28 kwietnia 2004r. OSK 108/04 ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 26). Zauważyć też należy, iż organ o ile zamierza wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, winien nie tylko podjąć decyzję ale w tym samym terminie (30 dni) doręczyć ją inwestorowi (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 383/04, niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 555/04, niepubl.). Jak wynika z akt sprawy (k. 104 i 109 akt sądowych) skarżący dokonał dwu zgłoszeń: [...]r. i [...]r., do których decyzją z dnia [...]r. zgłoszono sprzeciw. Zgłaszając sprzeciw organ orzekający, nie ustalił daty zgłoszenia, od której należałoby liczyć skuteczność sprzeciwu. Organ nie odpowiedział również na pytanie czy zgłoszenia z [...]r. i [...]r. odnoszą się do tego samego zamierzenia inwestycyjnego, czy też dotyczą zgłoszenia innych planów inwestora oraz kiedy doręczono mu decyzje o zgłoszeniu sprzeciwu (z akt sądowych – k. 103 wynika, że 23.06.2001r.). Dopiero takie ustalenia pozwoliłyby organowi orzekającemu na stwierdzenie, czy inwestor działał zgodnie z prawem, czy też dopuścił się samowoli budowlanej. Pominięcie tych okoliczności stanowi zarówno naruszenie prawa materialnego (art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego), jak i przepisów postępowania (art. 7 i 8 kpa oraz art. 77 kpa). Sąd nie podziela zarzutu skargi o naruszeniu art. 10 §1 kpa. Jak słusznie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2005r. skarżący nie uzasadnił w jaki sposób brak zawiadomienia go przez organ odwoławczy o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym mógł wpłynąć na treść decyzji. Na etapie postępowania I-instancyjnego skarżącego zawiadomiono o możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie. Nie zgłosił on żadnych uwag. Należy wziąć pod uwagę, iż postępowanie dowodowe przed organem odwoławczym uzupełniono jedynie o ustalenie, czy S. S. jest jedynym właścicielem nieruchomości. Skarżący był o powyższym powiadomiony. Dlatego nie można uznać, iż naruszenie art. 10 § 1 kpa miało wpływ na rozstrzygnięcie organu II instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Brychcy /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka