II SA/Po 652/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Włodzimierz Zygmont Protokolant: sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi Spółdzielni "A" na akt Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty w zakresie obrotu napojami alkoholowymi o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T.M. Geremek K.P. Spółdzielnia "A" wniosła skargę na akt naliczenia przez Prezydenta Miasta P. (Wydział Działalności Gospodarczej) opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ( sygn. akt. [...] ). Skarżąca Spółdzielnia zarzuciła temu organowi naruszenie prawa przez niewłaściwą interpretację art. 11 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. Nr 35, poz. 820 z późn. zm.). W związku z powyższym skarżąca Spółdzielnia wniosła o: 1) uchylenie aktów naliczenia za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 2) stwierdzenie na podstawie art. 23 ustawy o NSA, że skarżąca ma obowiązek obliczenia wartości sprzedaży napojów alkoholowych bez uwzględnienia podatku od towarów i usług należnego od tej sprzedaży. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia "A" podała, że w wykonaniu obowiązku określonego w cyt. ustawie złożyła w Urzędzie Miejskim w P. 54 oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w 2001r. w sklepach wskazanych w tym piśmie z wyszczególnieniem wartości brutto i netto. Pismem z dnia [...] Urząd Miasta powiadomił Spółdzielnię, że podstawa naliczania opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 11 ust. 3 cyt. Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi- stanowi wartość sprzedaży napojów alkoholowych wg cen brutto z uwzględnieniem podatku VAT. Tak obliczona opłata w wysokości [...] została przez Spółdzielnię wniesiona, jednak uznaje ona, że opłata ta wyliczona została przez Urząd Miejski nieprawidłowo, ponieważ powinna być wyliczona bez uwzględnienia podatku od towarów i usług tj. w wysokości netto w kwocie [...]. Stosownie do treści art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym- pismem z dnia 15.02.2002r.- Spółdzielnia wezwała organ administracji do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wyliczeniu opłaty od wartości brutto sprzedaży, podczas gdy zdaniem skarżącej opłata ta winna być naliczona od wartości sprzedaży netto. Zdaniem Spółdzielni między stronami sporne jest zatem brzmienie art. 11 ust. 3 ustawy i dokonane przez organ administracji wyliczenie przedmiotowej opłaty. Pismem z dnia [...] Urząd Miasta P. zawiadomił Spółdzielnię, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...]. Spółdzielnia uważa natomiast, że organ administracji dokonał niewłaściwej interpretacji art. 11 ust. 3 cyt. ustawy, ponieważ wartość sprzedaży jest równoznaczna z wysokością obrotu napojami alkoholowymi. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera definicji wartości sprzedaży na użytek ustawy, w związku z czym zdaniem skarżącej należy posiłkować się i odwołać do innych aktów normatywnych, a w szczególności do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, która w art. 15 ust. 1 określa, iż podstawą opodatkowania jest obrót, natomiast obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę należnego podatku. Dodatkowym argumentem wg Spółdzielni jest art. 20 ust. 3 ustawy o podatku VAT, z którego wynika, że przy ustalaniu wartości sprzedaży określonej w tych przepisach nie uwzględnia się kwot podatku od towarów i usług. Ponadto art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach ( Dz.U. Nr 97 z 2001r., poz. 1050) określa, że cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący obowiązany jest zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług. Zdaniem skarżącej z powyższej definicji wynika, że pojęcie "cena" jest pojęciem szerszym niż wartość, co w konsekwencji oznacza, że podatek VAT jest składnikiem ceny a nie wartości. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu tego stanowiska podniesiono m. in., że definicja obrotu z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, na którą powołuje się skarżąca Spółdzielnia została skonstruowana na potrzeby tej ustawy jako podstawa naliczania przedmiotowego podatku. Z uwagi na tą szczególną funkcję definicja ta nie może służyć do określenia pojęcia "wartości sprzedaży napojów alkoholowych", którą posługuje się ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z podobnych względów nie może w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem Prezydenta Miasta P. nie jest również trafne powoływanie się przez skarżącego na przepis art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o cenach, bowiem cena jest wartością wyrażoną w jednostkach pieniężnych i nie każda wartość jest ceną. W piśmie uzupełniającym z dnia [...] Spółdzielnia sprecyzowała wniosek skargi w ten sposób, że wniosło o uchylenie 12 aktów naliczenia przedmiotowej opłaty a ponadto wniosła o przesłuchanie wskazanych w tym piśmie świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270)) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m. in. inne, niż decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy skarga Spółdzielni w P. dotyczy aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Poza sporem jest, że ustalanie opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest czynnością materialno -techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa dokonywaną przez organ lub w drodze samoobliczenia, a zatem wydanie w tej sprawie decyzji naruszałoby prawo ( por. uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 23.06.1997 r. w sprawie OPK1/97 ONSA 1997/4/149). Z niespornych również okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżąca Spółdzielnia w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 4 cyt. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi złożyła w Urzędzie Miejskim w P. 54 oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w 2001r. z wyszczególnieniem wartości brutto i netto, a zatem dokonała samoobliczenia przedmiotowej opłaty, bowiem opłata ta została istotnie wniesiona w kwocie 112. 799, 90 zł z uwzględnieniem podatku od towarów i usług tj. od wartości brutto. W skardze podniesiono, że sporne miedzy stronami jest brzmienie art. 11 ust. 3 ustawy, w którym mowa jest o wartości sprzedaży napojów alkoholowych od której należna jest przedmiotowa opłata, a zatem wykładnia tego przepisu. Również na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółdzielni wyjaśniła, że problemem spornym jest interpretacja art. 11 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dotyczącym wartości sprzedaży napojów alkoholowych, co potwierdza także w odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. W tej sytuacji należałoby uznać, że przedmiotem skargi byłaby w istocie wykładnia powołanego przepisu, co nie jest objęte kognicją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem nie został zaskarżony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ponieważ przesłanki takiej nie spełnia akt naliczenia opłaty skoro faktycznie opłatę wniosła Spółdzielnia samodzielnie ją obliczając. Skarga w tym zakresie podlegałaby zatem odrzuceniu w myśl art. 58 § 1 pkt. powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże Sąd ma na uwadze stanowisko organu administracji zajęte w piśmie z dnia [...] w którym organ ten wypowiedział się co do spornej kwestii, a mianowicie, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych odnosi się do cen brutto a więc z uwzględnieniem podatku VAT. W tej sytuacji skoro czynność ta ma dla strony znaczenie merytoryczne z zakresu objętego ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, należy również rozważyć czy znajduje ona uzasadnienie w przepisach prawa. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skargi, brak jest podstaw do przyjęcia, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych, o której mowa w art. 11 ust. 1 cyt. ustawy dotyczy wartości netto z powodów podniesionych w skardze. W szczególności podstawy do przyjęcia takiej oceny nie może stanowić art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem jak słusznie podnosi Prezydent Miasta P. definicja obrotu tam zamieszczona została "skonstruowana" na potrzeby tej ustawy jako podstawa opodatkowania przedmiotowym podatkiem. Podobnie nieprzydatny w wyjaśnieniu kwestii wartości sprzedaży jest art. 20 ust. 3 ustawy o VAT. Wobec powyższego pozostaje zatem przyjęcie pojęcia wartości sprzedaży takie, jakie funkcjonuje w handlu i powszechnej świadomości a więc, że wartością sprzedaży jest jej cena z uwzględnieniem również podatku VAT. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że należy założyć, iż ustawodawca, gdyby zamierzał wyłączyć z wartości sprzedaży napojów alkoholowych podatek VAT, to zamieściłby stosowny zapis w tej sprawie. Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T. Geremek K.P.