II SA/Po 662/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-11-19
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Arkadiusz Skomra, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uznając operaty szacunkowe za niewystarczające do ustalenia odszkodowania?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od takiej decyzji, badał wyłącznie zasadność jej wydania. W ocenie sądu, argumentacja Wojewody dotycząca niewystarczalności operatów szacunkowych, w tym kwestionowanie współczynnika obniżenia wartości nieruchomości, nie była wystarczająca do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie może wkraczać w zakres wiadomości specjalnych biegłego, a jedynie oceniać operat pod kątem jego logiczności, kompletności i uzasadnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z przebudową linii elektroenergetycznej. Po wydaniu decyzji przez Starostę ustalającej odszkodowanie, Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uznając operaty szacunkowe za niewystarczające. E. sp. z o.o. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Skarżąca podniosła, że Wojewoda nie miał podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy, a także błędnie interpretował wcześniejszy wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2025 r. i zasądza od Wojewody na rzecz wnoszącego sprzeciw kwotę 597,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Sędzia WSA Robert Talaga Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze sprzeciwu E. sp. z o.o. z siedzibą w P. od decyzji Wojewody z dnia 31 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz wnoszącego sprzeciw kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ II instancji") decyzją z 31 lipca 2025 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), uchylił decyzję Starosty [...] (dalej jako: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia 31 marca 2024 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Starosta decyzją z 30 sierpnia 2019 r., znak: [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...] i [...], obręb P., KW nr [...], działka nr [...], obręb R., KW nr [...], działki nr [...] i [...], obręb R., KW nr [...], działki nr [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] i [...], obręb R., KW nr [...], działki nr [...], obręb R., KW nr [...] (dalej wspólnie jako "nieruchomości"), poprzez udzielenie zezwolenia E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na realizację inwestycji, polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.
Decyzją z 21 lutego 2023 r., nr [...] Starosta ustalił odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości - Gminy [...] oraz dzierżawców za zmniejszenie wartości ww. nieruchomości, które nastąpiło w związku z przebudową istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 30 sierpnia 2019 r., znak: [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Organ zobowiązał przedsiębiorcę przesyłowego E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. do zapłaty odszkodowań określonych w pkt 1-20 niniejszej decyzji na rzecz podmiotów wskazanych w pkt 21-31, jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W pozostałej części postępowanie umorzono.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli E. sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz M. W..
Decyzją z 31 lipca 2023 r. znak: [...], Wojewoda uchylił decyzję Starosty z 21 lutego 2023 r. w części co do pkt 21-32 i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy oraz w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Wyrokiem z 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 678/23, WSA w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody z 31 lipca 2023 r. w zaskarżonej części oraz zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z 22 marca 2024 r., znak: [...], Wojewoda uchylił decyzję Starosty z 21 lutego 2023 r. w części, tj. w pkt 1-20 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, m.in. z uwagi na nieaktualne operaty szacunkowe i konieczność sporządzenia nowych.
Decyzją z 31 marca 2025 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r., znak: [...], Starosta orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Gminy [...] - właściciela nieruchomości, które nastąpiło w związku z przebudową istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 30 sierpnia 2019 r., znak: [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości.
Od ww. z decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy [...] (dalej: "Burmistrz"), zaskarżając ją w całości. Jednocześnie Burmistrz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Uzasadniając powołaną na wstępie decyzję Wojewoda wskazał, że operaty szacunkowe z 10 lutego 2025 r. nie mogą zostać uznane za dowody w sprawie i na ich podstawie nie należy ustalać odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz szkód powstałych wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
W ocenie organu II instancji zarzuty Burmistrza Gminy [...] dotyczące niewłaściwego współczynnika obniżenia wartości nieruchomości należało uznać za zasadne.
Wojewoda wyjaśnił, że WSA w Poznaniu w wyroku z 16 listopada 2023 r. zaakceptował wartość współczynnika obniżenia wartości nieruchomości w pasie ograniczonego sposobu korzystania na skutek budowy urządzenia Sz na poziomie 0,5, natomiast biegła zaniżyła go w swojej opinii, co spowodowało drastyczne zmniejszenie wysokości należnych odszkodowań. Organ II instancji podkreślił, że biegła była związana postanowieniami Sądu, zwartym w ww. wyroku.
Jednocześnie Wojewoda podzielił pogląd zawarty w orzecznictwie sądów administracyjnych, że organy administracji nie mogą wchodzić w zakres wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego, to zarazem nie mogą też bezkrytycznie przyjmować poczynionych przez niego ustaleń. Ponadto biegły powinien precyzyjnie wyjaśniać przyjęte stanowisko.
Organ II instancji wskazał także na konieczność aktualizacji danych dotyczących ksiąg wieczystych, w których zapisane są działki, na które przysługuje odszkodowanie.
Z uwagi na powyższe Wojewoda wyjaśnił, że ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę, Starosta zleci sporządzenie nowych operatów szacunkowych, określających wartość zmniejszenia wartości nieruchomości oraz szkód powstałych wskutek ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości, które to operaty będą zgodne z ustaleniami, o których mowa w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16 listopada 2023 r. oraz ustali odszkodowanie na rzecz Gminy [...].
E. Sp. z o.o. w P. (dalej: "Skarżąca") pismem z 11 sierpnia 2025 r. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody z 31 lipca 2025 r. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, t.j. art. 138 § 2 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji Starosty z 31 marca 2025 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w sytuacji braku przesłanek wynikających z tego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez Wojewodę a w konsekwencji nieuzasadnionego uchylenia się przez organ odwoławczy od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy.
Mając na względzie powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz zasądzenie od organu II instancji na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wskazała m.in. na brak podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto wskazała, że organ II instancji powinien wykazać, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Skarżącej organ II instancji błędnie interpretował wyrok WSA w Poznaniu z 16 listopada 2023 r., ponieważ Sąd nie zaakceptował z góry, że wartość współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości ustalona w wysokości 0,5 jest prawidłowa i taki współczynnik powinien być zastosowany przez rzeczoznawcę majątkowego w nowo sporządzonych operatach szacunkowych. W ocenie Skarżącej Sąd nie mógł tego zrobić, albowiem wszedłby w kompetencje rzeczoznawców majątkowych. Skarżąca podniosła, że WSA w Poznaniu wskazał, jedynie, że nie jest możliwa jego samodzielna weryfikacja przez organ w ramach oceny wartości dowodowej operatu. Spółka podkreśliła, że organ nie może tego dokonać, ponieważ określenie wysokości tego współczynnika stanowi wiedzą specjalistyczną z zakresu szacowania nieruchomości, której organ nie posiada, dlatego też może ocenić operat szacunkowy jako dowód w sprawie, jedynie mając na uwadze przepisy prawa oraz to, czy treść operatu jest logiczna i kompletna, a także czy sporządzona wycena została należycie uzasadniona. Natomiast w przypadku kwestionowania wysokości powyższego współczynnika należy skorzystać z możliwości oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych zgodnie z art. 157 u.g.n.
W odpowiedzi na sprzeciw organ II instancji wniósł o jego oddalenie, wskazując, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia sprzeciwu.
Postanowieniem z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II SA/Po 662/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zakreślając kwestie, będące przedmiotem badania przez sąd administracyjny, w razie wniesienia sprzeciwu, prawodawca dwukrotnie - zmieniając ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) także ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wskazał, że przedmiotem kontroli jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (dodane art. 64e oraz 151a § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 – dalej: "P.p.s.a."). Przy rozumowaniu a contrario, wyłączono tym samym na danym etapie możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie § 2a art. 138 K.p.a. Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że - w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd - jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 P.p.s.a.).
Względy wykładni językowo-logicznej, celowościowej i systemowej, przemawiają za uznaniem, że przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu, któremu z woli prawodawcy nadano wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ skonstatował, że sprawa wymaga przykazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów, zakreślonych w art. 138 § 2 K.p.a. W takiej sytuacji organ administracji, orzekający w przyszłości w sprawie (jak i sąd, badający w legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w tym zakresie, że - wobec określonych ocen organu, co do materialnoprawnych uwarunkowań sprawy - zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania w I instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego charakter niejako wyłącznie procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Cytowany przepis stanowi odstępstwo od statuowanej w art. 138 § 1 K.p.a. zasady wydawania w postępowaniu odwoławczym decyzji rozstrzygających sprawę merytorycznie. Organ odwoławczy, wybierając to odstępstwo, nie może więc ograniczyć się do ogólnikowego stwierdzenia, że w danej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 138 § 2 K.p.a., ale winien też przekonująco wyjaśnić, dlaczego w okolicznościach tej sprawy nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego (na podstawie art. 138 § 1 K.p.a.) przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz – ewentualnie – z wykorzystaniem przewidzianej w art. 136 § 1 K.p.a. możliwości uzupełnienia tego materiału. Organ odwoławczy podejmując decyzję o zastosowaniu art. 138 § 2 K.p.a. powinien brać pod uwagę nie tylko ogólną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.), ale i inne zasady oraz przepisy tego postępowania, w tym wynikającą z art. 8 K.p.a. zasadę budzenia zaufania obywateli do organów państwa oraz statuowaną w art. 12 K.p.a. zasadę szybkości postępowania (por. wyrok WSA z 13 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1136/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). Niewątpliwie art. 138 § 2 K.p.a. winien być wykładany łącznie z art. 136 K.p.a., a zwłaszcza z jego § 1, zgodnie z którym: "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję". W konsekwencji wydanie w danej sprawie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uzasadnione jest tylko wówczas, gdy do rozstrzygnięcia tej sprawy nie jest wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 § 1 K.p.a.
Jak z powyższego wynika, dopuszczalność uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia warunkowane jest ustaleniem, że doszło do łącznego ziszczenia się dwóch przesłanek, a mianowicie, że (i) decyzja zaskarżona odwołaniem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto, że (ii) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Użyty w art. 138 § 2 K.p.a. zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" jest zwrotem ocennym. Należy jednak przyjąć, że zasadniczo jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.). Albowiem w takim przypadku, by naprawić błąd organu pierwszej instancji, organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, do czego nie jest uprawniony w świetle art. 136 § 1 K.p.a. Należy jednak raz jeszcze podkreślić, że ten rodzaj decyzji organu odwoławczego – decyzja kasacyjna – jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA: z 30 czerwca 2016 r., II OSK 2653/14; z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2846/12; z 24 sierpnia 2016 r., II OSK 2958/14 – CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 7 grudnia 2017 r. o sygn. akt II OSK 3011/17 i II OSK 3012/17 (CBOSA) wyjaśnił, że celem ustanowienia instytucji sprzeciwu od decyzji, uregulowanej w przepisach rozdziału 3a działu III P.p.s.a., jest zmniejszenie liczby pochopnie wydawanych przez organy odwoławcze decyzji kasacyjnych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., pomimo istniejącej obiektywnie możliwości załatwienia sprawy merytorycznie i wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 K.p.a. Sprzeciw od decyzji kasacyjnej powinien mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego, rozpatrzenia sprawy.
Uwzględniając powyżej wskazane kryteria rozpoznania sprawy Sąd uznał, że wywiedziony sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawową przesłanką do wydania decyzji kasatoryjnej przez Wojewodę stanowiło w zastosowanie w operacie szacunkowym współczynnika obniżenia wartości nieruchomości w pasie ograniczonego sposobu korzystania na skutek budowy urządzenia Sz na poziomie innym niż 0,5, a co za tym idzie zignorowanie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.
Z tych też względów w tym miejscu przytoczyć należy mający znaczenie dla oceny wydanej decyzji fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. w wyroku z 16 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 678/23
W wyroku tym Sąd nie podzielił argumentów skargi ukierunkowanych na podważenie prawidłowości zastosowanego przez biegłą współczynnika obniżenia wartości nieruchomości w pasie ograniczonego sposobu korzystania na skutek budowy urządzenia (Sz).
Sąd odwołując się do wyroku NSA z 3 grudnia 2019 r., I OSK 307/18 zaznaczył, iż poza zakresem badania przez organ, a następnie przez Sąd pozostają zastosowane przez biegłą współczynniki ograniczenia korzystania z nieruchomości. Weryfikacja operatu szacunkowego w tym zakresie może nastąpić w trybie art. 157 ust. 1 u.g.n. Weryfikacja taka może zostać poprzedzona zgłoszeniem wątpliwości autorowi opinii, który może naprawić drobne uchybienia w drodze uzupełnienia opinii, bądź też przedstawić pisemne stanowisko uzasadniające przyjęte pierwotnie stanowisko.
Sąd zaznaczył, iż biegła w swych wyjaśnieniach przekonywująco wyjaśniła, że współczynnik Sz odzwierciedla współkorzystanie nieruchomości przez właściciela infrastruktury, które nie jest faktem jednorazowym, lecz wyraża również ciągłą gotowość właściciela nieruchomości do udostępnienia gruntu w celu dokonania napraw, remontów, przeglądów czy konserwacji. Trafnie zwrócono również uwagę na to, że istnienie przebudowanej linii nie było dotychczas uregulowane prawnie.
Co najistotniejsze Sąd podkreślił, iż nie sposób uznać, aby ustalenie współczynnika obniżenia wartości nieruchomości w wysokości 0,5 świadczyć mogło o wadliwości operatu szacunkowego możliwej do samodzielnego zidentyfikowania przez organ w ramach oceny wartości dowodowej operatu dokonywanej na podstawie art. 80 k.p.a.
Mając na uwadze ograniczone możliwości kontroli decyzji kasatoryjnej, bez przesądzania prawidłowości przyjętego współczynnika ograniczenia korzystania z nieruchomości, wskazać należy, iż z powyższego fragmentu uzasadnienia wynika jedynie, że organ nie mógł kwestionować operatu w zakresie przyjętego współczynnika obniżenia wartości nieruchomości gdyż biegła swoje stanowisko uzasadniła, a ponadto powyższe wkracza w zakres wiadomości specjalnych.
Zatem wbrew ocenie organu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził, iż jedyną słuszną i prawidłową wielkością współczynnika obniżenia wartości nieruchomości w pasie ograniczonego sposobu korzystania na skutek budowy urządzenia jest 0,5. Tym samym Sąd nie przesądził o prawidłowości czy też nie określenia omawianego współczynnika, a jedynie wskazał, że przyjęcie takiego współczynnika nie mogło świadczyć o wadliwości operatu szacunkowego.
Odnosząc się zaś do drugiego argumentu Wojewody, iż po zmianie art. 175 ust. 1 u.g.n., na mocy ustawy z dnia 8 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1561) standardy zawodowe nie są wiążące dla rzeczoznawców wskazać należy, iż powyższe samo w sobie nie może stanowić o wadliwości sporządzonych operatów.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu do powyższej ustawy (Sejm IX kadencji, nr druku 1266) "Standardy zawodowe jako reguły postępowania przy wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy majątkowego stanowią dopełnienie obwiązujących przepisów w zakresie wyceny nieruchomości. Materia standardów zawodowych dotyczy praktyki, tzw. warsztatu wyceny nieruchomości, w tym szczegółowych rozwiązań metodycznych. Tego rodzaju normy mają zatem stricte techniczny i warsztatowy charakter. Na tle obowiązującej regulacji wyłania się szereg wątpliwości. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że obwieszczenie nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa. Ustalenie standardów zawodowych w formie obwieszczenia nie powoduje zatem, że stają się one przepisem bezwzględnie obowiązującym, a co za tym idzie niemożliwe jest egzekwowanie ich stosowania przez właściwego ministra. Zastosowana w obowiązującym art. 175 ust. 6 ustawy konstrukcja prawna podważa zatem ratio legis wprowadzonego w 2017 r. rozwiązania w obszarze ustalania standardów zawodowych, którego celem było opracowanie jednolitych norm zawodowych obowiązujących całe środowisko zawodowe.".
W uzasadnieniu projektu zwrócono również uwagę, że "system norm prawnych nie jest miejscem na regulowanie warsztatu wykonywania zawodu przez rzeczoznawców majątkowych. Ze swojej istoty są to normy branżowe i specjalistyczne, które w żadnym razie nie powinny być narzucane przez ustawodawcę. Nie ulega wątpliwości, że wszelkie kwestie, które wymagają normatywnego uregulowania powinny być regulowane na poziomie ustawowym lub w akcie wykonawczym. Natomiast standardy zawodowe mają niewątpliwie charakter warsztatowy i pomocniczy i jako takie nie powinny być co do zasady objęte zakresem stanowionego przez ustawodawcę prawa.".
Zwrócono również uwagę, iż "w większości krajów europejskich standardy zawodowe nie mają rangi powszechnie obowiązującego prawa, a raczej mają charakter dobrych praktyk wypracowanych przez środowisko zawodowe, zalecanych do stosowania, jednak niewiążących.".
Co najistotniejsze w projekcie tym czytamy, iż "zmiana art. 175 ust. 1 wynika z faktu, że zgodnie z obowiązującym brzmieniem tego przepisu rzeczoznawca majątkowy zobowiązany jest do wykonywania czynności zawodowych m.in. zgodnie ze standardami zawodowymi, a jednocześnie nieprzestrzeganie obowiązków wnikających z tej regulacji stanowi podstawę odpowiedzialności zawodowej wobec rzeczoznawcy majątkowego. Mając na uwadze, że proponuje się pozostawienie ustalania norm warsztatowych środowisku zawodowemu, jak również uwzględniając fakt, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych niestosowanie standardu zawodowego niestanowiącego powszechnie obowiązującego prawa (a właśnie taki status będą posiadały standardy opracowane przez środowisko zawodowe), nie może stanowić przesłanki odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego, zrezygnowano z obligowania rzeczoznawców majątkowych do wykonywania czynności zawodowych zgodnie ze standardami zawodowymi. Ponadto już dzisiaj powszechna jest praktyka korzystania przez rzeczoznawców majątkowych, w procesie wyceny nieruchomości, z norm określonych przez samo środowisko zawodowe."
Mając na uwadze powyższe uznać zatem należy, iż samo odwołanie się przez rzeczoznawcę majątkowego do standardów zawodowych nie może świadczyć o wadliwości operatu szacunkowego.
Sąd przy tym w żadnym stopniu nie przesądza, iż zarówno przyjęty obecnie współczynnik jak i jego uzasadnienie jest prawidłowe. Powyższe wykraczałoby poza granice sprawy wywołanej sprzeciwem. Sąd jedynie wskazuje, iż argumentacja jaką posłużył się Wojewoda, w świetle powyższych wywodów, nie jest wystarczająca do uznania, że ziściły się przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a.
Tym samym uznać należy, iż wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda co najmniej przedwcześnie uznał, że w sprawie spełniły się przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. (pkt I wyroku).
Rozpoznając sprawę ponownie obowiązkiem organu będzie ponowna ocena sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego przy uwzględnieniu, że ocena ta nie może wkraczać w zakres wiadomości specjalnych.
Na zasądzone, na podstawie art. art. 64b § 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., koszty przysługujące Skarżącemu (pkt II wyroku) złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł ustalone na podstawie 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu od sprzeciwu oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa -17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło