II SA/Po 663/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-12-18

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wymierzyć karę za użytkowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia zakończenia budowy, nawet jeśli inwestorzy nie ponoszą winy za niedopełnienie tego obowiązku?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wymierzyć karę za użytkowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia zakończenia budowy, nawet jeśli inwestorzy nie ponoszą winy za niedopełnienie tego obowiązku. Kara ta jest środkiem represyjnym za prawnie niepożądane zachowanie polegające na użytkowaniu obiektu z pominięciem przepisów prawa budowlanego. Dla nałożenia kary wystarczający jest sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary nałożonej na J. i J. K. za użytkowanie budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia zakończenia budowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył karę, wskazując na brak zgłoszenia pomimo zameldowania w budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając, że dla nałożenia kary nie ma znaczenia kwestia winy inwestorów ani fakt zameldowania. Skarżący podnosili, że niedopełnienie obowiązku było wynikiem zaniedbania kierownika budowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2009 r. nr (...), wymierzył J. i J. K. karę w wysokości (...) zł tytułem nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego położonego na posesji w miejscowości G. gm. C. Jako podstawe prawną postanowienia wskazano przepisy art. 59g i art. 59f ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu (...) listopada 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo T. K. informujące o użytkowaniu przez J. i J. K. budynku mieszkalnego bez stosowanego zawiadomienia. Przeprowadzona w dniu (...) listopada 2008 r. kontrola potwierdziła użytkowanie budynku mieszkalnego, co zostało potwierdzone przez samych inwestorów, którzy przedstawili dokument poświadczający zameldowanie, wystawiony przez Urząd Gminy C. w dniu (...) grudnia 2007 r. Jednocześnie podczas trwania kontroli nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Budowlany w C. wszczął postępowanie w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego bez zgłoszenia o zakończeniu budowy. W toku postępowania ustalono, że w budynek zlokalizowany w miejscowości G. nr (...) gm. C. został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia (...) grudnia 1999 r., wydanego przez Wójta Gminy C., a obecnie zameldowani w nim są J. i J. K., od dnia (...) grudnia 2007 r. oraz T. i A. K. – K. od dnia (...) grudnia 2007 r. wraz z synem J. K. od dnia (...) stycznia 2008 r. Tym samym, wobec przystąpienia od użytkowania obiektu budowlanego bez uprzedniego zgłoszenia, organ na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane orzekł o wymierzeniu przedmiotowej kary. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w dniu (...) stycznia 2009 r. J. K. podnosząc, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły z jego winy przesłanki zastosowania kary. Wskazano, że kierownikiem budowy był K. K., któremu powierzono obowiązki wynikające z ustawy oraz przeprowadzenie wszelkich czynności umożliwiających formalne i zgodne z prawem zamieszkanie w wybudowanym domu. Po zakończeniu robót budowlanych kierownik oświadczył, że wszelkie wymagane prawem czynności zostały dokonane, a dziennik budowy został zdany odpowiedniemu organowi nadzoru w celu umożliwienia zamieszkania w wybudowanym domu, co zdaniem inwestorów oznaczało, że spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające zamieszkanie. Tym samym, w opinii odwołującego, nie może on ponosić odpowiedzialności za uchybienia, których dopuścił się kierownik budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., postanowieniem z dnia (...) lipca 2009 r., nr (...), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia (...) stycznia 2009 r. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie niewątpliwe było, że inwestorzy – J. i J. K., przed przystąpieniem do użytkowania budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr (...) położonej w miejscowości G., zaniechali dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku. Tym samym konieczne było nałożenie na inwestorów przedmiotowej kary. Jednocześnie podkreślono, że dla jej zastosowania bez znaczenia pozostaje podnoszona w zażaleniu kwestia braku winy inwestorów oraz fakt dochowania obowiązku meldunkowego. Wskazano też, że zameldowanie nie jest jednoznaczne z zawiadomieniem o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, o jakim mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. i J. K., podtrzymując zarzuty przedstawione w treści zażalenia na postanowienie organu I instancji. Ponownie podnieśli, iż niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zakończenia robót budowlanych było rezultatem zaniedbania kierownika budowy, który dodatkowo zabrał całą dokumentację budowlaną. Podniesiono, że całe postępowanie administracyjne jest efektem sporu pomiędzy skarżącymi, a ich synem. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 18 grudnia 2009 r. skarżący J. K. wyjaśnił, że na dzień rozprawy wszystkie wymagane prawem zgłoszenia zostały uzupełnione oraz wskazał, że musiał ustanowić nowego kierownika budowy oraz odtworzyć od początku całą dokumentacje budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 3 §1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola aktów podjętych w postępowaniu administracyjnym polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, przy czym sąd kontroluje legalność aktów wydanych w obu instancjach. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegają postanowienia wydane przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego położonego na posesji w miejscowości G. nr (...), na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z treścią powyższego przepisu w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 prawa budowlanego właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowane, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Podkreślenia wymaga, że kara wymierzona na podstawie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego jest wyrazem administracyjnego represjonowania prawnie niepożądanych zachowań inwestorów, którzy z pominięciem przepisów prawa budowlanego przystępują do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę (Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego wyd. C.H.Beck 2006 r. str. 564). Wobec powyższego, zgodnie z intencją ustawodawcy, aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 787/05; wyr. WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2008 r., VII SA/Wa 145/08). W powyższym świetle dla nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie jest konieczne przypisanie inwestorom winy w niedochowaniu wynikających z ustawy obowiązków. Z tych przyczyn podnoszona w skardze okoliczność nierzetelności osoby, która w przypadku przedmiotowego obiektu była kierownikiem budowy, nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej interpretacji obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia (...) grudnia 1999 r., wydanego przez Wójta Gminy C.. Przeprowadzona w dniu (...) listopada 2008 r. kontrola, w trakcie której sporządzono obszerną dokumentację fotograficzną, wykazała użytkowanie budynku mieszkalnego, co zostało następnie potwierdzone przez samych inwestorów, którzy przedstawili dokument poświadczający zameldowanie wystawiony przez Urząd Gminy C. w dniu (...) grudnia 2007 r. Tym samym okoliczność przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez uprzedniego zgłoszenia tego faktu, pozostaje w niniejszej sprawie poza sporem. W tym miejscu konieczne jest podkreślenie, że fakt zameldowania w budynku nie przesądza o tym, że został on zgłoszony do użytkowania. Organ meldunkowy nie stanowi bowiem właściwego organu budowlanego i nie jest uprawniony do dokonywania odbioru technicznego wybudowanego budynku. Tym samym podnoszona przez skarżących okoliczność, jakoby zameldowanie oznaczało zgłoszenie budynku do użytkowania, jest chybiona. Także wymierzona kwota kary jest zgodna z powołanym wyżej art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Organy orzekające prawidłowo ustaliły powierzchnię i kubaturę budynku, trafnie zakwalifikowały obiekt do odpowiedniej kategorii określonej w załączniku do Prawa budowlanego, właściwie ustaliły, że dla kategorii obiektu współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu, w konsekwencji prawidłowo obliczyły, że kara ta jako iloczyn dziesięciokrotności stawki opłaty 500 zł, współczynnika kategorii obiektu - 2 oraz współczynnika wielkości obiektu - 1 i wynosi (...) zł. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że organy obu instancji prawidłowo orzekły, iż wobec przystąpienia od użytkowania obiektu budowlanego bez uprzedniego zgłoszenia, konieczne było, na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, orzeczenie o wymierzeniu przedmiotowej kary. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono. /-/E. Podrazik /-/D. Rzyminiak – Owczarczak /-/A. Łaskarzewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło