II SA/Po 67/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-05-31
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak–Owczarczak, Jakub Zieliński, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej nowotworu nerki jest zgodna z prawem, gdy nowotwór ten nie jest wymieniony w obowiązującym wykazie chorób zawodowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest, aby jednostka chorobowa była wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Ponieważ nowotwór nerki rozpoznany u skarżącego nie figuruje w wykazie chorób zawodowych obowiązującym w czasie wydania decyzji, organ prawidłowo odmówił stwierdzenia choroby zawodowej. W związku z tym zarzuty dotyczące wadliwości postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. K., zatrudniony w latach 1978-2007 jako ślusarz-spawacz, zgłosił podejrzenie choroby zawodowej nowotworu nerki. Organy inspekcji sanitarnej, po przeprowadzeniu badań i analizie warunków pracy, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, że nowotwór nerki nie jest wymieniony w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Skarżący kwestionował prawidłowość badań i ocenę warunków pracy oraz wnosił o przesłuchanie świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak–Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. /-/ T. Świstak /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Zieliński
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r., nr (...) wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. K. choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działań czynników występujących w środowisku pracy, uznawanych za rakotwórcze dla ludzi - choroby wymienionej w poz. 17 wykazu zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że skarżący został skierowany do Centrum Medycyny Pracy z podejrzeniem raka nerki jako choroby związanej z charakterem wykonywanej pracy. J. K. był zatrudniony w "A" w latach 1978-2007 r. w charakterze ślusarza-spawacza. Skarżący wykonywał prace spawalnicze metodą elektryczną oraz gazową, co wiązało się z narażeniem na pyły i dymy spawalnicze. Orzeczeniem Centrum Medycyny Pracy z dnia (...) sierpnia 2007 r. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Również wydanie w trybie odwoławczym orzeczenie lekarskie wystawione przez Naczelnego Konsultanta Dyrektora ds. Patologii Zawodowej w Instytucie Medycyny Pracy z dnia (...) sierpnia 2008 r. wskazało na braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Przeprowadzone w zakładzie pracy pomiary środowiskowe na stanowisku spawacza wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm jedynie dla związków niklu, natomiast stężenie pozostałych badanych związków chemicznych nie przekraczało normatywów higienicznych. Tym samym organ uznał, iż w sprawie brak było podstaw do uznania u skarżącego choroby zawodowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że rozpoznając sprawę organy błędnie przyjęły, iż wykonywał on w pierwszej kolejności prace ślusarskie, a nadto spawalnicze. W ocenie zainteresowanego fakt ten ma istotne znaczenie oceny środowiska pracy. Dodatkowo podniesiono, iż skarżący wykonywał pracę wykonywał przez okres 30 lat, zaś wykonywane w zakładzie badania środowiska pracy nie odzwierciedlały rzeczywistych warunków w jakich on pracował.
Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) grudnia 2008 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w myśl § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo związanych ze sposobem wykonywania pracy. Wyniki badań lekarskich wykonywanych w jednostkach upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz rozpoznane zmiany chorobowe nie wykazały u skarżącego klinicznych cech choroby zawodowej. Rozpoznanie stwierdzone u skarżącego nie spełnia wymogów określonych przez zawarty w rozporządzeniu wykaz chorób zawodowych. Zdaniem jednostek orzeczniczych - Centrum Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy - w rozpoznawanej sprawie nie można ustalić związku przyczynowo-skutkowego między stwierdzonym rakiem nerki a warunkami pracy. Podkreślono, że przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych wskazują, iż nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Natomiast z analizy dokumentacji przebiegu zatrudnienia wynika, ze skarżący nie był eksponowany na działanie czynników rakotwórczych, z wyjątkiem związków niklu, które nie są czynnikami rakotwórczymi dla układu moczowego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. podtrzymując, że badania przeprowadzane w zakładzie pracy były fałszowane, co przesądza, iż dane brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nie są miarodajne. Skarżący wskazał, że w okresie zatrudnienia był również narażony na działanie azbestu i czynników rakotwórczych obecnych w substancjach ropopochodnych, a zmiana warunków pracy nie pozwala na właściwą ocenę narażenia zawodowego. W dalszej kolejności skarżący podniósł, że na etapie postępowania odwoławczego żądał przesłuchania świadków na okoliczność sposobu przeprowadzania badań kontrolnych. W skardze wskazano nazwiska i dane adresowe trzech osób i wniesiono o przesłuchanie ich w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt II SA/Po 129/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) sierpnia 2008 r. U podstaw powyższego rozstrzygnięcia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P 23/07, stwierdzające niekonstytucyjność rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Po zwrocie akt administracyjnych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) września 2010 r. nr (...), na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponownie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. K. choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działań czynników występujących w środowisku pracy, uznawanych za rakotwórcze dla ludzi - choroby wymienionej w poz. 17 wykazu zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 969).
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że wyniki przeprowadzonych badań lekarskich wykonane w jednostkach upoważnionych do rozpoznania chorób zawodowych oraz rozpoznane zmiany chorobowe nie wykazały klinicznych cech choroby zawodowej – nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, opisanych w poz. 17 wykazu chorób zawodowych. Jak wskazał organ, wykazana w orzeczeniu lekarskim Centrum Medycyny Pracy z dnia (...) sierpnia 2007 r. jednostka chorobowa "stan po leczeniu operacyjnym raka nerki; niedosłuch obustronny odbiorczy niewielkiego stopnia, skrzywienie przegrody nosowej; przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej nosa, gardła i krtani" oraz podana w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy z dnia (...) sierpnia 2008 r. jednostka chorobowa "rak nerki (histologicznie rak jasnokórkowy)" nie została wymieniona w zamkniętym katalogu chorób zawodowych wymienionych w pkt 17 (nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze dla ludzi) rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, co przesądza, iż nie może być ona traktowana jako podstawa do stwierdzenia choroby zawodowej. Dodatkowo podniesiono, że zgodnie z wymienionymi powyżej orzeczeniami lekarskimi nie można ustalić związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy stwierdzonym u skarżącego nowotworem a warunkami pracy, zaś w świetle zgromadzonej dokumentacji w samym miejscu pracy skarżący nie był narażony na działanie czynników rakotwórczych. Tym samym nie zaszła żadna z ustawowych przesłanek uznania u skarżącego wystąpienia choroby zawodowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. podtrzymując, iż błędnie ustalono, że w środowisku pracy nie był narażony na działanie czynników rakotwórczych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych w odwołaniu świadków na okoliczność wykazania, że przede wszystkim wykonywał pracę spawacza, jak również wykonywania przez lata pracy w warunkach narażenia na działanie substancji rakotwórczych, w tym azbestu. Dodatkowo skarżący podniósł zarzut lakoniczności opinii lekarskich stanowiących podstawę wydania decyzji oraz nierzetelności przeprowadzonych badań lekarskich, co skutkowało nie wykryciem u niego guzków na płucach. Podniósł, iż zdaniem prowadzących go lekarzy guzki na płucach musiały ujawnić się wcześniej, czego lekarze orzecznicy nie wykryli. Skarżący podniósł, że jego sprawa została zapoczątkowana w 2007 r. i dotyczy okresu, w którym jednostka chorobowa, którą u niego wykryto, była ujęta w wykazie chorób zawodowych. Tym samym nie powinien on ponosić ujemnych konsekwencji opieszałości działań organów administracji.
Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) grudnia 2010 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyczerpująco powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazał, iż jak prawidłowo orzekł organ I instancji, schorzenie rozpoznane u skarżącego – rak jasnokomórkowy nerki – nie zostało ujęte w obecnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Organ podkreślił, iż warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, który to warunek nie został w przedmiotowej sprawie spełniony. Stąd też, w opinii organu II instancji, za bezprzedmiotowe uznać należało rozważanie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznanym u skarżącego schorzeniem a warunkami pracy, czy też sposobem jej wykonywania.
J. K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji z dnia (...) września 2010 r. Podkreślił, że w środowisku pracy był narażony na występowanie substancji mogących spowodować powstanie nowotworu. Ponadto skarżący wniósł o uwzględnienie, iż w ramach toczącego się postępowania wykryto niego raka płuc. Do skargi załączył kserokopie dokumentacji medycznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie wskazując dodatkowo, iż fakt wykrycia u skarżącego raka płuc nie może być uwzględniony, gdyż przedmiotowe postępowanie było prowadzone w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej – nowotworu nerki typu C.
W piśmie procesowym z dnia (...) maja 2011 r. skarżący ponownie zakwestionował ustalenia wywiadu epidemiologicznego i wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka - W. S., specjalisty ds. BHP w zakładzie "A" w K. na okoliczność charakterystyki stanowiska pracy, rodzaju wykonywanej pracy oraz opisu procesów technologicznych w Zakładzie. Podniósł, iż w jego przypadku nowotwór płuc mógł wywołać nowotwór nerki oraz, że nie ma pewności co do czasu wystąpienia tych nowotworów. Do pisma załączył wystawione przez Urząd Dozoru Technicznego na jego nazwisko świadectwo zdanego egzaminu spawacza Nr (...) oraz dokumentację medyczną w liczbie 49 kart.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 31 maja 2011 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że postępowanie dowodowe było niepełne i przeprowadzone zostało wadliwie, podniósł także, że służby BHP nie reprezentowały interesu pracowników, lecz pracodawcy.
Zgłoszony przez skarżącego wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie oddalił, działając na mocy art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zaskarżoną decyzją odmówiono stwierdzenia u J. K. choroby zawodowej. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący J. K. w latach 1979 – 2007 był zatrudniony w Zakładzie Naprawczym Silników "A" z siedzibą w K. Zgłoszenie choroby zawodowej miało miejsce w związku z zdiagnozowanym u skarżącego nowotworem nerki, co znalazło potwierdzenie w treści orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych z zakresu medycyny pracy, uzyskanych w ramach przeprowadzonego postępowania (orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy z dnia (...) sierpnia 2008 r. karta nr 39 akt administracyjnych oraz Centrum Medycyny Pracy z dnia (...) sierpnia 2007 r. – karta nr 41).
Zgodnie z przepisem art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 99 poz. 825), a obowiązującym od dnia 03 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Użyte w treści powyższego artykułu wyrażenie "choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych" musi być interpretowane z uwzględnieniem wydanego na podstawie art. 237 Kodeksu pracy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wymieniającego w załączniku wykaz chorób zawodowych. Tym samym dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie u danej osoby jednostki chorobowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., o ile, w wyniku dokonanej przez właściwy organ administracji oceny warunków pracy, można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, zgodnie z § 5 powyższego rozporządzenia, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź to w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu, lub też w jednostce orzeczniczej II stopnia określonej w ust. 3 § 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu (...) stycznia 2007 r. w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W tym miejscu przypomnienia wymaga, że wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy w zakresie, w jakim przepisy te nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a także wydane na ich podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych – są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powyższe przepisy tracą moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wyrok Trybunału opublikowany został w dniu 02 lipca 2008 r., tym samym z dniem 3 lipca 2009 r. przedmiotowe przepisy utraciły moc obowiązującą.
W badanym przypadku wydanie zaskarżonych decyzji obu instancji miało miejsce po dniu 3 lipca 2009 r., w oparciu o wyżej powołane nowe przepisy.
W przedmiotowej sprawie organy inspekcji sanitarnej w sentencjach wydanych decyzji powołały przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r., zgodnie z którym do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się jego przepisy, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z tym przepisem ponownie rozpatrując sprawę organy inspekcji sanitarnej uwzględniły treść orzeczeń jednostek orzeczniczych z zakresu medycyny pracy, w których jak wyżej wskazano, potwierdzono diagnozę wskazywaną przez skarżącego w związku z przeprowadzoną wcześniej operacją.
Wskazać należy, iż jednostki chorobowe wymienione w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. oraz jednostki chorobowe określone w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. nie są identyczne. Medyczne jednostki orzecznicze z zakresu medycyny pracy rozpoznały u skarżącego nowotwór złośliwy nerki (histopatologicznie rak jasnokomórkowy). Schorzenie to nie zostało umieszczone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w oparciu o którego przepisy przedmiotową sprawę rozpatrzono. Zauważyć należy, iż w punkcie 17 przedmiotowego wykazu chorób zawodowych normodawca wymienił wprawdzie nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, jednakże zaliczył do nich jedynie: rak płuca, rak oskrzela, międzybłoniak opłucnej albo otrzewnej, nowotwór układu krwiotwórczego, nowotwór skóry, nowotwór pęcherza moczowego, nowotwór wątroby, rak krtani, nowotwór nosa i zatok przynosowych oraz nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10 %. Wobec nieumieszczenia nowotworu nerki w wykazie chorób zawodowych, co jest bezwzględną przesłanką do uznania konkretnej choroby za chorobę zawodową, rozpatrujące sprawę organy inspekcji sanitarnej prawidłowo orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego J. K. choroby zawodowej. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż o tym, jakie schorzenie wywołane pracą w warunkach zagrażających zdrowiu pracowników uznaje się za chorobę zawodową, decyduje ustawodawca, uwzględniając aktualny stan wiedzy medycznej. Organy rozpatrujące sprawy o ustalenie, czy w danym przypadku choroba ma zawodową etiologię, są ściśle związane ustanowionym wykazem chorób zawodowych. W sytuacji, gdy zdiagnozowana choroba nie jest objęta takim wykazem, organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do wypowiadania się co do związku tych stwierdzonych chorób z warunkami pracy (por. wyrok Sądu najwyższego z 08 grudnia 1976 r. sygn. III PR 177/76 Lex nr 14349).
Ponieważ o negatywnym dla skarżącego wyniku sprawy przesądziło nieumieszczenie nowotworu nerki w omawianym wykazie, zbędne stało się rozważanie związku przyczynowego choroby ze środowiskiem pracy skarżącego, czy też sposobem jej wykonywania. W świetle powyższego uznać należało, iż zarzuty skargi dotyczące wadliwości postępowania przeprowadzonego w związku ze zgłoszeniem choroby zawodowej nie mają znaczenia dla wyniku sprawy. Podstawowe znaczenie ma bowiem stwierdzenie, iż zgłoszenie choroby zawodowej miało miejsce w związku z przeprowadzoną u skarżącego operacją i zdiagnozowanym wówczas schorzeniem – nowotworem nerki prawej typu C, potwierdzonym przez jednostki orzecznicze z zakresu medycyny pracy dwóch instancji. W konsekwencji przedmiotowe postępowanie było prowadzone w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej – nowotworu nerki typu C. Natomiast w związku z dokumentowaną w skardze nową diagnozą, skarżący może złożyć kolejny wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej - do Powiatowej Inspekcji Sanitarnej.
Zarzuty skargi wymagają także odniesienia się przez Sąd do kwestii naruszenia zakazu pogorszenia sytuacji strony w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy inspekcji sanitarnej w oparciu o przepisy obowiązujące od dnia 3 lipca 2009 r., które definiują chorobę zawodową z uwzględnieniem wykazu chorób zawodowych, w którym nie zamieszczono jednostki chorobowej zdiagnozowanej u skarżącego. Wskazać należy, iż powołane przepisy obowiązywały w dacie orzekania w sprawie przez organy inspekcji sanitarnej, po uprzednim uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji wydanych w oparciu o przepisy uznane za niekonstytucyjne. Przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie, która to okoliczność została uwzględniona na etapie kontroli wcześniejszych decyzji wydanych w rozpatrzeniu wniosku skarżącego o stwierdzenie choroby zawodowej. W takiej sytuacji obowiązkiem organów administracji było oparcie wydanych w sprawie decyzji o przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania (art. 6 kpa).
Z tych względów na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło