II SA/Po 686/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki na poczet odszkodowania postanawia: odrzucić skargę /-/ J. Szuma Decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] Starosta [...] (dalej zwany "Starostą"), działając na podstawie art. 11a, art. 11c, art. 11f ust. 1, art. 11i i art. 12 ust., 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm., obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1474, dalej "u.sz.z.p."), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Burmistrzowi Miasta zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w [...] obejmującej budowę odcinka drogi klasy "[...]" łączącego ul. [...] z ul. [...] oraz ul. [...] z ul. [...] i przebudowę ul. [...] (od ul. [...] do [...]) oraz [...] (od [...] do ul. [...]) w zakresie wydzielenia ścieżki rowerowej. Inwestycję przewidziano na kilkudziesięciu działkach szczegółowo wymienionych w rubrum decyzji. Następnie, na skutek odwołania grupy osób Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w zakresie poszczególnych punktów, lecz w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, modyfikując w ten sposób udzielone zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Decyzją z dnia [...] 2017 r., [...] Starosta, na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f i 5 oraz art. 18 ust. 1e u.sz.z.p., ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów obręb [...], gm. [...], ark mapy [...], działka [...] na rzecz D. B. (w wysokości [...] zł). Od decyzji odszkodowawczej odwołali się Gmina J. oraz D. B.. Pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. D. B. wystąpiła o wypłatę na jej rzecz zaliczki w wysokości 70 % odszkodowania ustalonego decyzją z dnia [...] 2017 r. Powołała się na art. 12 ust. 5a u.sz.z.p. Pismem z dnia 24 stycznia 2018 r., [...] Burmistrz Miasta (zwany dalej "Burmistrzem") odmówił wypłaty zaliczki wskazując, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej posiadała co prawda rygor natychmiastowej wykonalności, ale została wydana [...] 2016 r. Oznacza to, że decyzja odszkodowawcza (z dnia [...] 2017 r.) została wydana po upływie okresu 60 dni, o którym mowa w art. 12 ust. 4g u.sz.z.p. Pismo to D. B. odebrała 25 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 23 kwietnia 2018 r. D. B. skierowała pod adresem Burmistrza wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podkreślając, że dla zastosowania art. 12 ust. 5a w zw. z art. 4g u.sz.z.p. istotne jest jedynie to, że nieostatecznej decyzji odszkodowawczej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. Burmistrz odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdzając, że w jego ocenie nie naruszył prawa. W międzyczasie, po rozpoznaniu wskazanych wyżej odwołań Burmistrza i D. B., Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2017 r., [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. D. B. złożyła skargę na czynność Burmistrza Miasta obejmującą odmowę wypłaty zaliczki w wysokości 70 % odszkodowania ustalonego w decyzji z dnia [...] 2017 r., [...] Jako podstawę skargi wskazała art. 52 § 1, art. 53 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Skarga D. B. dotyczy czynności odmowy wypłaty zaliczki w wysokości 70 % odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, ustalonego decyzją Starosty z dnia [...] 2017 r., [...], która to czynność została podjęta na podstawie art. 12 ust. 5a u.sz.z.p. Czynność ta miała postać pisma Burmistrza Miasta z dnia 24 stycznia 2018 r., [...], które doręczono bezpośrednio D. B. 25 stycznia 2018 r. Powyższą czynność należy kwalifikować jako mieszczącą się w kategorii "inne [...] akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jest to więc czynność zaskarżalna (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2017 r., I OSK 3091/15, jak i postanowienie tegoż Sądu z dnia 13 października 2017 r., I OSK 1454/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy jednak pamiętać, że zakwalifikowanie czynności jako podpadającej pod art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. implikuje określone zasady jej zaskarżania. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. § 2 tego samego artykułu stanowi natomiast, że, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Powyższe oznacza, że w przypadku czynności Burmistrza z dnia 24 stycznia 2018 r., [...] (doręczonej, jak wskazano, następnego dnia) skargę należało wnieść do dnia 17 lutego 2018 r. (ostatni dzień 30 dniowego terminu przypadał na sobotę – zob. art. 83 § 2 P.p.s.a.). D. B. skargę wniosła dopiero w lipcu 2018 r., stąd stwierdzić należy, że wniesiono ją po terminie określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. (Sąd zaznacza, że co prawda z akt nie wynika, czy skarga została nadana za pośrednictwem poczty czy złożona bezpośrednio w siedzibie organu, jednakże nie ulega wątpliwości, że nastąpiło to nie wcześniej niż 6 lipca 2018 r., gdyż taką datą jest opatrzona sama skarga). Uzupełniająco Sąd zwraca uwagę, że na bieg terminu do wniesienia skargi nie ma znaczenia fakt, iż D. B. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie takiego wezwania w stanie prawnym obowiązującym przez 1 czerwca 2017 r. było warunkiem wniesienia skargi, a zarazem dopiero doręczenie odpowiedzi na nie otwierało bieg trzydziestodniowego terminu do jej złożenia. W obecnym stanie prawnym – a pod jego rządami Burmistrz podjął zaskarżoną czynność z dnia 24 stycznia 2018 r. – art. 53 § 3 P.p.s.a. nie przewiduje już obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji z odpowiedzią na takie wezwanie (jeżeli zainteresowana osoba zdecyduje się skierować wezwanie pod adresem organu) nie wiąże się już początek biegu terminu do wniesienia skargi. Niezależnie Sąd zaznacza, że nie znalazł podstaw, aby stwierdzić, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej (zob. art. 53 § 2 zd. 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Art. 58 § 3 P.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Końcowo i zupełnie na marginesie sprawy Sąd wyjaśnia, że mając na uwadze fakt, iż Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r., [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, można mniemać, że zostanie wydana (nie wynika to z akt) nowa decyzja odszkodowawcza. Po jej otrzymaniu D. B. będzie mogła ponownie ubiegać się o wypłatę zaliczki na podstawie art. 12 ust. 5a u.sz.z.p., a Burmistrz obowiązany stosownie zareagować na jej wniosek. Na wypadek odpowiedzi odmownej, skarżąca ponownie będzie uprawniona do wniesienia skargi. /-/ J. Szuma