II SA/Po 690/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-12-18
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została uznana za prawidłową w wyroku oddalającym skargę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności decyzji, która została już prawomocnie oceniona przez sąd administracyjny w wyroku oddalającym skargę. Wyrok sądu, na mocy art. 153 PPSA, wiąże sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, że organ nie może kwestionować prawidłowości decyzji, która została już uznana za zgodną z prawem przez sąd.Stan faktyczny
Spółka "A" zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza nakazującej usunięcie odpadów z działki, twierdząc, że nie jest wytwórcą odpadów. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując, że decyzja Burmistrza była już przedmiotem kontroli sądowej, która ją utrzymała w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w P/ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska
Wnioskiem z dnia (...) lutego 2009 r. "A" Sp. z. o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez radcę prawnego P. J., zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r. sygn. akt (...), którą orzeczono o obowiązku usunięcia odpadów z działki nr (...) położonej w W. Zdaniem wnioskodawców decyzja powyższa została wydana z rażącym naruszeniem prawa przez przyjęcie, że jej adresat – "A" Sp. z. o.o., jest wytwórcą odpadów, gdy tymczasem ich właścicielem jest poprzedni użytkownik wieczysty nieruchomości. Podkreślono, że organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia, jaki podmiot jest rzeczywiście obowiązany do usunięcia odpadów, czym naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego. Wskazano, że nałożenie przedmiotowego obowiązku na wnioskodawców narusza zasady sprawiedliwości oraz konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Wreszcie podniesiono, że sama ustawa o odpadach przewiduje, że obowiązek wywozu odpadów spoczywa na posiadaczu odpadów, nawet w przypadku gdy wstrzymał on swoją działalność. Tym samym nie może on zwolnić się od odpowiedzialności na nim spoczywającym poprzez sprzedaż nieruchomości wraz z odpadami osobie trzeciej gdy działa w złej wierze.
Decyzją z dnia (...) maja 2009 r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że kwestionowana decyzja z dnia (...) maja 2008 r. była przedmiotem postępowania odwoławczego. Decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza J. w części dotyczącej terminu usunięcia odpadów, określając termin wykonania decyzji na dzień (...) października 2008 r., a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza stwierdzając, że jest ona zgodna z przepisami ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Rozstrzygnięcie powyższe zostało następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 05 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Po 932/08, skargę oddalił. W dalszej kolejności organ, w powołaniu na art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych wskazał, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Tym samym sąd bada rozstrzygnięcia jakie zapadają w postępowaniu administracyjnym pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarżącego. Kontrola sądowa uwzględnia z urzędu wszelkie naruszenia prawa, co znaczy, że sąd może uchylić decyzję również z innych przyczyn, niż wskazane w skardze. Skoro więc skarga "A" Sp. z.o.o. została oddalona, to brak jest podstaw do zarzucenia decyzji Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r. nie tylko wadliwości kwalifikowanej określonej w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), ale i jakiejkolwiek innej wadliwości.
Pismem z dnia (...) czerwca 2009 r. "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku z dnia (...) lutego 2009 r. argumentując, że zaskarżona decyzja Burmistrza J. objęta była trybem odwoławczym jedynie w zakresie terminu wyznaczonego przez organ do wykonania nałożonych na skarżącą spółkę obowiązków, natomiast w pozostałym zakresie decyzja uprawomocniła się i pozostawała poza kognicją sądu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...) maja 2009 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kolegium z dnia 16 lipca 2008 r., podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o odpadach. Za nietrafny tym samym należało uznać zarzut, jakoby Sąd nie objął kontrolą całości rozstrzygnięć administracyjnych. W dalszej kolejności podtrzymano stanowisko, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu miał w sprawie moc wiążącą i powodował niemożność zarzucenia zarówno decyzji Burmistrza J. jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium jakiejkolwiek wadliwości.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" Sp. z .o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez radcę prawego P. J. Skarżąca podniosła zarzuty zaprezentowane w treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Istotą toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r. nakazująca skarżącej usunięcie odpadów z działki nr (...) położonej w W., ark. mapy (...). .
Jak wynika z akt sprawy kwestionowana decyzja Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r. była przedmiotem postępowania odwoławczego, w ramach którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. uchyliło decyzję Burmistrza J. w części dotyczącej terminu usunięcia odpadów, określając termin wykonania decyzji na dzień (...) października 2008 r. a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza, stwierdzając, że jest ona zgodna z przepisami ustawy o odpadach. Rozstrzygnięcie powyższe zostało następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 05 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Po 932/08, skargę oddalił.
W tym miejscu konieczne jest podkreślenie, że w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak powszechnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych moc prawna orzeczenia oddalającego skargę na decyzję organu administracji publicznej powoduje zamknięcie organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VII SA/Wa 722/08, LEX 505404). Skoro bowiem wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje, że sąd, z mocy dyspozycji art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązany jest do dokonania wszechstronnej oceny kwestionowanego aktu, nie będąc jednocześnie związanym zarzutami strony, orzeczenie, w którym sąd oddala skargę przesądza, że dany akt jest aktem prawidłowym, pozbawionym wad. Jak bowiem trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 01 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 311/07 LEX 468742, sentencja wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną zawiera wiążącą ocenę prawną braku podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Tym samym mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego nie może podważyć organ administracji publicznej prowadząc, po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W powyższym świetle próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd stanowią w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 327/07, LEX 491407).
Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, iż za nietrafne uznać należy podnoszone przez skarżącą argumenty, jakoby orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 05 lutego 2009 r., było ograniczone jedynie do części kwestionowanej decyzji. Jak bowiem wyżej wskazano, kontrola sądowa zapoczątkowana wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2008 r. objęła swoim zakresem również prawidłowość kwestionowanej przez skarżącą decyzji Burmistrza J. z dnia (...) maja 2008 r. Tym samym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 05 lutego 2009 r. przesądził o prawidłowości przytoczonej powyżej decyzji Burmistrza J.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.
/-/ E. Podrazik /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło