II SA/Po 690/16

Dnia 31 grudnia 2018 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika prawnego w sprawie ze skargi A. S., I.K., T. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy T. S. /-/ R. Talaga Pismem z dnia 30 października 2018 roku skarżący T.S., ponownie przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (k. 1326 akt sądowych). We wniosku o prawo pomocy T. S. podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Uzyskuje dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani akcji, udziałów i obligacji, ani żadnego wartościowych ruchomości. Dochód miesięczny w całości przeznacza na wydatki, a dodatkowo jest obciążony kredytem. Wnioskodawca zadeklarował, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz grunt rolny o powierzchni [...] ha, a także ciągnik [...] (wartość szacunkowa [...] zł) oraz samochód osobowy (wartość szacunkowa [...] zł). W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, aby możliwa była zmiana wcześniejszego postanowienia ma podstawie art. 165 P.p.s.a. Natomiast z konstrukcji przepisu art. 246 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 roku, poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.", wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy, pomimo wcześniejszej negatywnej oceny zasadności wniosku. Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien zatem wskazać nowe okoliczności, bądź podać fakty prowadzące do ocen odmiennych niż dotychczasowe (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. I OZ 1227/13; postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. II FZ 286/16). W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań T. S., którymi domagał się przyznania prawa pomocy. W tej kwestii wypowiadał się referendarz sądowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy wnioskodawca nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych, mimo że był on o to wzywany. W okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych, a mimo to nie dokłada należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. W myśl art. 249a P.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten należy interpretować w sposób rozszerzający tzn. obejmujący również takie sytuacje, w których zbędność rozpoznania wniosku zachodziła już w momencie jego złożenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 990). Jeżeli żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści staje się zbędne (postanowienie z dnia 9 czerwca 2016 roku II GZ 569/16). Wobec powyższego na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga