II SA/Po 691/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010r. sprawy ze skargi Z. C. na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2009 r. nr [...] i [...] w przedmiocie umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu; I. uchyla zaskarżoną czynność, II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 897,- (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona czynność nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ T.Świstak /-/ M.Kwiecińska Pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Z. C., powołując się na art. 73 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 89, poz. 1071 z zm., dalej: k.p.a.), zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB w K.) o umożliwienie mu sporządzenia przez niego samego lub przez organ, za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu organu, odpisu protokołu z czynności złożenia w dniu 28 lutego 2008 r. wyjaśnień przez świadka J. K. oraz wskazania czasu i miejsca, w którym strona będzie mogła zrealizować uprawnienie wynikające z powyższego przepisu. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. umożliwia się stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Wskazał jednocześnie, że przepisy nie przewidują obowiązku udostępnienia stronie urządzeń biurowych będących na wyposażeniu urzędu, ani wykonania kserokopii przez pracownika urzędu, czy też wydania akt celem wykonania kserokopii poza urzędem. Organ podkreślił, iż jedynie w sytuacji określonej w art. 73 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może uwierzytelnić odpisy lub wydać uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt sprawy. Jednocześnie PINB w K. podał godziny, w których strona może skorzystać z możliwości przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów, czy też dokonywać fotokopii przy użyciu własnego sprzętu w siedzibie organu. Pismem z dnia 16 stycznia 2009 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, to jest do umożliwienia sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w K. lub wydania postanowienia odmawiającego sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu w wyżej wymieniony sposób (postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a.). Odpowiadając na wezwanie PINB w K., pismem z dnia 11 lutego 2009 r., podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 14 stycznia 2009 r. i zauważył, iż strona nie składała żądania z art. 73 § 2 k.p.a., a jedynie w sytuacji określonej w tym przepisie organ administracji publicznej może uwierzytelnić sporządzone przez stronę odpisy lub wydać uwierzytelnione odpisy pobierając przy tym stosowną opłatę skarbową. Wskazując na treść art. 74 § 2 k.p.a. organ stwierdził, iż nie odmówił stronie możliwości przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, zatem nie ma podstaw do wydania postanowienia, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie. Z. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyjaśniając, iż jego skarga dotyczy zaskarżalnego aktu (czynności) z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia wynikającego z przepisów prawa - z art. 73 § 1 k.p.a. i odmowy wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a., odmawiającego sporządzenia przez organ odpisu protokołu z czynności, jaką było złożenie wyjaśnień przez wezwanego do stawiennictwa świadka J. K. w dniu 28 lutego 2008 r. Skarżący domagał się uznania przez Sąd jego uprawnienia do sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w K. i obowiązku wydania przez organ postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a., w razie odmowy sporządzenia odpisu protokołu w wyżej wymieniony sposób. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz niezbędnych kosztów postępowania w kwocie 457,- zł obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,- zł, kosztów sądowy (wpis) w wysokości 200,- zł oraz kosztów udzielonego pełnomocnictwa – opłata skarbowa w wysokości 17,- zł. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 21 października 2009 r. w sprawie II SA/Po 227/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. Sąd stwierdził, iż wyrażony w art. 73 § 1 k.p.a. obowiązek nie sięga tak daleko, by organ obowiązany był wykonywać odpisy dokumentu za stronę, w tym wypadku kserokopię dokumentu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu (urządzenia, które nie jest przeznaczone do użytku publicznego). W związku z powyższym Sąd uznał, iż w takiej sytuacji organ nie jest zobowiązany był do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 k.p.a. Organ w istocie odmówił udostępnienia określonego urządzenia – kserokopiarki, a nie udostępnienia stronie akt sprawy i umożliwienia sporządzenia odpisu. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Sąd wskazał, iż strona nie może żądać, aby odpisy (kserokopie) wykonał i dostarczył sam organ. Obowiązek udostępnienia przez organ akt sprawy i sporządzania z nich notatek oraz odpisów takich czynności nie obejmuje, a sporządzanie notatek i odpisów z akt sprawy ustawodawca pozostawił stronie niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Sąd stwierdził ponadto, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest bezczynność organu (brak wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 k.p.a.), a inna czynność polegająca na nieudostępnieniu przez organ kserokopiarki na potrzeby sporządzenia odpisu (kopii) dokumentu (czy to przez stronę, czy to przez organ. W ocenie Sądu przedmiotowa czynność (odmowa udostępnienia kserokopiarki) nie jest innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), to jest nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Żaden przepis nie daje stronie prawa do żądania wykonania odpisu lub notatki z akt sprawy za pomocą kserokopiarki stanowiącej wyposażenie urzędu, a tego w istocie domaga się skarżący. Podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące udostępnienia przez organ kserokopiarki do użytku publicznego mogłyby być przedmiotem skargi powszechnej z art. 221 k.p.a. i następne (Dział VIII k.p.a.). Z. C. złożył od powyższego postanowienia skargę kasacyjną uwzględnioną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 2043/09 uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem sądu II instancji sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki należy zaliczyć do pojęcia udostępnienia akt - art. 73 § 1 k.p.a. Przepis ten nie stwarza żadnych ograniczeń w wykonywaniu odpisów z akt sprawy. Skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia kopii tychże pism za pomocą kserokopiarki, jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji. Organ ma natomiast swobodę przy tworzeniu warunków sporządzania kserokopii, lecz odmowa ich wydania narusza art. 73 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że postanowienie o odmowie dostępu do akt (art. 74 § 2 k.p.a.) dotyczy wszystkich przypadków, nie tylko wymienionych w art. 74 § 1 k.p.a. Jeżeli więc zostanie złożony wniosek o wydanie odpisu (kserokopii) z akt sprawy, to w każdym przypadku odmowy należy wydać postanowienie odmowne, gdyż jedynie ono służy wyrażeniu stanowiska organu o bezpodstawności żądania. Zasadny jest więc zarzut niedostrzeżenia bezczynności organów przez sąd I instancji, jak również błędna jest ocena tego sądu, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego a może być przedmiotem jedynie skargi powszechnej z art. 221 k.p.a. Ponadto Sąd stosując art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego właśnie ten przepis stanowił podstawę odrzucenia skargi w niniejszej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu instancji zobowiązał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, a w szczególności podania, czy skargę złożono na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2009 r., czy też na bezczynność tego organu w załatwieniu wniosku strony. Skarżący pomimo to nie sprecyzował przedmiotu skargi. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 46/10 Sąd odrzucił skargę uznając, iż jest niedopuszczalna. Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnieść można na wyliczone enumeratywnie w powyższym przepisie akty i czynności z zakresu administracji publicznej, w szczególności decyzje, postanowienia i inne akty zawierające rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, a także na bezczynność organów administracji w sprawach wymagających wydania takich rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie skarga sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym wskazywała jednoznacznie, iż jej przedmiotem jest pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2009 r. w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 19 grudnia 2008 r. złożonym w trybie art. 73 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że żądanie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów art. 73 § 1 k.p.a. może być załatwione albo poprzez czynność materialno-techniczną w postaci udostępnienia stronie akt i umożliwienia jej sporządzenia odpisów, albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia akt z art. 74 § 2 kpa. Na postanowienie z art. 74 § 2 k.p.a. stronie służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego art 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu zaskarżone pismo organu z dnia 14 stycznia 2009 r. nie było postanowieniem odmownym z art. 74 § 2 k.p.a. Nie można tego pisma traktować również jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., prowadziłoby to bowiem do obejścia wymienionych wyżej regulacji zawartych w art. 73-74 kpa w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W opinii Sądu zaskarżone pismo prezentowało jedynie opinię organu co do możliwości wykorzystania przez skarżącego kserokopiarki, wyrażoną w toku załatwiania wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2008 r. Skoro natomiast pismo powyższe nie mieści się katalogu aktów z art. 3 § 2 p.p.s.a., to nie mogło być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi do sądu a więc wniesienie skargi było niedopuszczalne w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił także, iż brak podstaw do przyjęcia, że przedmiotem skargi była bezczynność organu w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2008 r. skoro profesjonalny pełnomocnik skarżącego w samej skardze wskazał, iż jej przedmiotem jest pismo organu traktowane jako czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, jak też pomimo wezwania przez Sąd do sprecyzowania żądania skargi nie zastosował się do tego wezwania. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Z. C. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1676/ uchylił orzeczenie sądu I instancji z dnia 9 czerwca 2010 r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji zwrócił uwagę na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu art. 190 p.p.s.a. polegające na całkowitym zignorowaniu stanowiska prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 2043/09, bowiem w tym samym stanie sprawy sąd I instancji nadal twierdzi, wbrew zajętemu wcześniej w sprawie stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, lecz strona może wnieść skargę na zasadzie art. 221 kpa. W rzeczywistości przedmiotem skargi jest stanowisko merytoryczne organu nadzoru budowlanego w kwestii dostępu strony do kserokopiarki w urzędzie organu w celu dokonania odpisu dokumentu zalegającego w aktach administracyjnych, a nie, jak to twierdzi Sąd pierwszej instancji - opinia organu co do możliwości wykorzystania kserokopiarki. Przedmiotowa sprawa podlega zatem kognicji sądów administracyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego problem sprowadzać się może do tego, czy kwestionowane pismo pomimo braku wskazania, iż stanowi postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku, w istocie jest takim postanowieniem czy też nie można go potraktować jako postanowienie np. z tej przyczyny, iż nie zostało podpisane przez organ, lub osobę działającą w imieniu organu. Jeżeli kwestionowane pismo nie mogłoby zostać uznane za postanowienie, wówczas brak rozstrzygnięcia wniosku strony przez organ byłby nacechowany bezczynnością organu, co powinien ocenić Sąd pierwszej instancji jako okoliczność podlegającą kontroli sądowo-administracyjnej. Po ponownym rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Na wstępie dalszych rozważań należy podkreślić, iż Sąd rozstrzygnął sprawę mając na uwadze, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 19 stycznia 2010 sygn. akt II OSK 2043/09 oraz z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1676/10. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie powyższego przepisu zatem podlegają akty i czynności inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 powołanej ustawy, a więc niemające charakteru decyzji lub postanowień. Taką czynnością była - zgodnie z wiążącym stanowiskiem orzekającego już w sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażona w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 stycznia 2009 r. odmowa udostępnienia akt sprawy w sposób przez stronę zawnioskowany. Stosownie bowiem do treści art. 73 § 1 i 2 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższa regulacja ma za zadanie umożliwić realizację zasady jawności postępowania wobec strony. Z kolei na tej zasadzie opiera się konstrukcja zasady czynnego udziału strony, co natomiast służy realizacji zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz wyrażonego w art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej prawa dostępu każdego do dotyczących go urzędowo dokumentów i zbiorów danych. W świetle wiążącego w niniejszej sprawie poglądu prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2010 sygn. akt II OSK 2043/09Z sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki zaliczyć należy do pojęcia udostępniania akt (art. 73 § 1 k.p.a.). Art. 73 § 1 k.p.a. nie przewiduje żadnych ograniczeń w wykonywaniu odpisów z akt sprawy. Skoro więc strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym nie ma podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki, jak i innych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2001 r. II SA 2580/00, publ. Lex nr 46359). Trzeba również zwrócić uwagę na wyrok z dnia z dnia 8 kwietnia 1998 r. I SA/Gd 1657/97 (publ. Lex nr 35920), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw prawnych do odmowy sporządzenia kopii tychże pism za pomocą kserokopiarki. Problem może jedynie sprowadzać się do ustalenia odpłatności za powyższe. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, iż prawo strony do sporządzania odpisów z akt sprawy może być realizowane również przez sporządzenie kserokopii pism zawartych w aktach. Przepisy postępowania administracyjnego pozostawiają organom swobodę przy tworzeniu warunków sporządzania kserokopii, lecz odmowa ich wydania stanowi naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. Należy zaznaczyć, iż kwestie techniki sporządzania kserokopii i jego kosztów wymagają organizacyjnego rozwiązania przez organ, lecz nie należą do istoty obowiązku organu wyrażonego w art. 73 § 1 k.p.a., a tym bardziej nie mogą organu z tego obowiązku zwalniać. W dalszej kolejności należy zauważyć, iż postanowienie o odmowie dostępu do akt, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a. dotyczy wszystkich przypadków, zatem nie tylko tych wymienionych w art. 74 § 1 k.p.a. (por. Komentarz do art. 74 Kpa M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Jeżeli więc ktokolwiek wystąpi do organu o wydanie odpisu (kserokopii) z akt sprawy, to w każdym przypadku odmowy należy wydać postanowienie odmowne, gdyż jedynie ono służy wyrażeniu stanowiska organu o bezpodstawności żądania. Wobec jednoznacznego brzmienia przywołanego powyżej art. 190 p.p.s.a. dla przedstawionej powyżej oceny prawnej bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym na przykład w wyroku z dnia 12 października 2010 r., sygn. II OSK 104/10 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyrażany był pogląd odmienny, zgodnie z którym odróżnić należy nakazaną prawem czynność organu udostępnienia stronie akt sprawy (art. 73 k.p.a.) od czynności udostępnienia akt sprawy we skazanej przez stronę formie, oraz że jedynie w p[pierwszym z wskazanych powyżej przypadków organ winien wydać postanowienie odmowne na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., zaś jeżeli organ nie odmawia stronie udostępnienia akt sprawy, lecz jedynie nie akceptuje żądanej przez stronę formy ich udostępnienia, to nie ma obowiązku wydania postanowienia , o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a. Zauważyć nadto w tym miejscu należy, iż organ błędnie utożsamia obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia kserokopii z obowiązkiem sporządzenia kserokopii przez organ i na jego koszt. W niniejszej sprawie strona domaga się umożliwienia samodzielnego sporządzenia kserokopii z akt względnie sporządzenia ich przez organ, a nadto pełnomocnik Z. C. w piśmie z dnia 16 stycznia 2008 r. oświadczył, że jego mandant jest gotowy ponieść koszty sporządzenia kserokopii. Rozpoznając sprawę ponownie organ w przypadku, gdy posiada techniczne możliwości sporządzenia kserokopii protokołu, powinien umożliwić skarżącemu jej wykonanie lub sporządzić kserokopię i wydać ją skarżącemu, w każdym przypadku za zwrotem związanych z tym kosztów. Natomiast wystąpienie jakiejkolwiek przyczyny uniemożliwiającej uwzględnienia wniosku Z. C. z dnia 19 grudnia 2008 r. winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w postanowieniu wydanym na podstawie art. 74 k.p.a. i zawierającym uzasadnienie tej odmowy. Z uwagi na powyższe Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349). Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot poniesionych przez niego kosztów sądowych w kwocie 400 zł (200 zł – wpis od skargi oraz 2 x 100 zł – wpisy od wniesionych skarg kasacyjnych) oraz kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przez sądem I instancji, 2 x 120 zł – wynagrodzenie pełnomocnika za dwukrotne sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, 17 zł – tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej za pełnomocnictwo). Zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowań kasacyjnych związanych ze skargami kasacyjnymi od postanowień o odrzuceniu skargi uzasadnione jest faktem, iż podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 7/07, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 552/05 - obydwa orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). O wykonalności zaskarżonej czynności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a w punkcie III sentencji wyroku. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ T. Świstak /-/ M. Kwiecińska