II SA/Po 699/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-10-19
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca na stanowisku "[...] zmianowego transportu" w dziale logistyki Spółki S.A. spełnia kryteria pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, uzasadniające umieszczenie pracownika w odpowiedniej ewidencji?Ratio decidendi
Praca na stanowisku "[...] zmianowego transportu" w dziale logistyki Spółki S.A. nie spełnia kryteriów pracy o szczególnym charakterze określonych w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz w załączniku nr 2 do tej ustawy. Nawet jeśli pracownik wykonuje czynności nadzorcze nad pracami manewrowymi, nie jest tożsame z bezpośrednim kierowaniem ruchem pociągów lub pojazdów kolejowych, co jest kluczowe dla zakwalifikowania pracy jako o szczególnym charakterze. Ponadto, praca ta jest wykonywana w ramach transportu zakładowego na bocznicy o ograniczonym ruchu, a nie na stacji kolejowej, co dodatkowo wyklucza jej zakwalifikowanie.Stan faktyczny
Z. M. wniósł o umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ze względu na zatrudnienie na stanowisku "[...] zmianowego transportu". Organy Inspekcji Pracy dwukrotnie umorzyły postępowanie, uznając brak podstaw do spełnienia kryteriów. Po uchyleniu tych decyzji przez WSA, organy ponownie rozpoznały sprawę merytorycznie i odmówiły nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji. Z. M. zaskarżył ostateczną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niewykonanie wcześniejszych wyroków sądu. Skarżący podniósł, że jego praca jest tożsama z pracą dyżurnego ruchu i wiąże się z bezpieczeństwem publicznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oddala skargę
Skargą złożoną w Okręgowym Inspektoracie Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Poznaniu w dniu [...] lutego 2010 r. Z. M. wniósł o umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w związku z zatrudnieniem na stanowisku [...] zmianowego transportu w dziale logistyki Spółki S.A.
Decyzją z dnia [...] 2010r., nr [...], Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Oddział w K. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) umorzył postępowanie w sprawie. Organ I instancji stwierdził, że zakres obowiązków na zajmowanym stanowisku [...] zmianowego nie spełnia kryteriów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U nr 237.poz. 1656), a określonych bliżej w załączniku nr 2 do ustawy, stąd brak jest podstaw do nakazania umieszczenia wnoszącego skargę w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Od powyższej decyzji Z. M. wniósł odwołanie do Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu, domagając się umieszczenia go w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze.
Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2010r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2010 r. Organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, w przypadku nie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy (dalej PIP). Zdaniem organu, legitymowanym do zainicjowania wszczęcia postępowania przez PIP jest pracownik, któremu odmówiono wpisania do ewidencji pracowników wykonywujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Nie jest nim pracownik, który domaga się ujęcia jego stanowiska pracy w ewidencji stanowisk pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ II instancji stwierdził, że praca, którą wykonuje odwołujący, nie spełnia przesłanek uznania jej za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a także, że inspektor pracy nie jest uprawniony do badania, czy pracodawca prawidłowo ustalił wykaz stanowisk pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a więc postępowanie Inspektora Pracy w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe i prawidłowo orzeczono, na podstawie art. 105 § 1 kpa o umorzeniu postępowania.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. M..
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 421/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił powyższe decyzje, uznając, że nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wpisu do ewidencji wymagało merytorycznej oceny, czy praca wykonywana przez konkretnego pracownika, zatrudnionego u pracodawcy prowadzącego taką ewidencję, ma charakter pracy o szczególnym charakterze. Sąd uznał, że w razie uznania bezzasadności żądania pracownika umieszczenia w tej ewidencji, inspektor pracy winien wydać decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Zdaniem Sądu z przepisów ustawy z dnia 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. nr 89, poz. 589 ze zm.) wynika, że organy PIP w obu instancjach były uprawnione do rozstrzygania sprawy wpisu stanowiska pracy skarżącego do prowadzonej przez jego pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Sąd wskazał, iż przy rozpoznaniu sprawy skarżącego Z. M. rzeczą organów będzie merytoryczna ocena jego pracy na stanowisku [...] zmianowego transportu pod kątem oceny, czy jest to praca spełniająca wymogi z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych definiującego prace o szczególnym charakterze oraz przepisów załącznika nr 2 do tej ustawy, określającego wykaz prac o szczególnym charakterze. Organy winny też rozważyć, czy z racji specjalistycznego charakteru zagadnień, które muszą być przedmiotem ich rozważań i oceny, nie będzie celowym zwrócenie się do biegłego o wydanie stosownej opinii. Dopiero w następstwie takich rozważań i przeprowadzonego postępowania Inspektor Pracy wyda decyzję o odmowie albo o nakazaniu pracodawcy umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Rozpatrując ponownie sprawę w następstwie wskazanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr rej.: [...] odmówił nakazania umieszczenia pracownika Z. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656).
Przytaczając ocenę prawną i zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego, organ I instancji przedstawił czynności jakie podjął i dowody na których się oparł w celu wykonania zaleceń Sądu i dokonania oceny w jakich warunkach jest realizowana praca [...] zmianowego transportu kolejowego A Spółki S.A. (dalej: A S.A.). W wyniku dokonanych ustaleń organ I instancji stwierdził, że zakres odpowiedzialności i wykonywanych czynności na stanowisku [...] zmianowego nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych i wymienionych w załączniku Nr 2 do ustawy i brak w związku z tym podstaw do nakazania umieszczenia Z. M. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
Od powyższej decyzji Z. M. wniósł odwołanie pismem z dnia 15 lipca 2011 r., zarzucając iż praca na stanowisku [...] zmianowego transportu kolejowego z uwagi na całokształt obowiązków i odpowiedzialności na tym stanowisku winna być zaliczana do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu, na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania Z. M. od decyzji inspektora pracy Nr rej.: [...] działającego w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku postępowania prowadzonego przez inspektora pracy, w związku z oceną, czy pracodawca prawidłowo ustalił wykaz pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jako strona postępowania występuje jedynie pracodawca, gdyż on jedynie posiada interes prawny. Adresatem nakazów z art. 11 pkt 1-7 i art. 11a ustawy o PIP jest bowiem wyłącznie pracodawca, na którego nakładany jest określony obowiązek (np. umieszczenia pracownika w ewidencji, wykreślenia pracownika z ewidencji). Zdaniem organu konstrukcja nakazu z art.11a w znaczeniu podmiotowym nie różni się od tych z art. 11 ustawy o PIP. Adresatem obowiązków jest tylko i wyłącznie pracodawca, natomiast pracownik jest osobą zainteresowaną wynikiem postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania pracodawcy nakazu. Organ wskazał, że przepisy prawa materialnego nie dają podstaw do uznania pracownika za stronę w postępowaniu w sprawie ewidencji pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownika.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. M. zarzucając, że posiada on przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa.
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1223/11 tut. Sąd skargę uwzględnił i uchylił zaskarżone postanowienie przyjmując, iż odwołanie podmiotu uznanego przez organy administracji za stronę winno być rozpoznane merytorycznie i organ II instancji, po rozpoznaniu odwołania, winien wydać jedną z decyzji określonych w art. 138 kpa. Sąd uznał ponadto, że odmawiając Z. M. przymiotu strony w postępowaniu o umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, organ odwoławczy naruszył przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Sąd wskazał, iż w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 października 2010 r. sygn. IV SA/Po 657/10 uznał pracownika za podmiot posiadający uprawnienia strony w prowadzonym postępowaniu w sprawie wpisu zajmowanego przez niego stanowiska do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze. Sąd uznał również, iż kompetencje do rozstrzygania wniosku pracownika w sprawie wpisu stanowiska pracy do ewidencji, w świetle art.11a i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), posiadają właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy. Stwierdził również, że rozstrzygnięcie sprawy wpisu do ewidencji wymaga merytorycznej oceny, czy praca wykonywana przez konkretnego pracownika zatrudnionego u pracodawcy zobowiązanego do prowadzenia ewidencji, ma charakter pracy o szczególnym charakterze.
Rozpoznając ponownie odwołanie Z. M. od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2011 r. Nr rej.: [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Przedmiot sprawy organ określił jako wpis do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 3 ust. 3, zał. Nr 2 pkt 24 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowań zainicjowanych skargą Z. M. z dnia 19 lutego 2010 r. o umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wskazano, że wnoszący skargę powołał się na wykonywanie czynności dyżurnego ruchu transportu kolejowego, tj. prace spełniające kryteria wskazane w pkt 6 zał. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Następnie organ przedstawił ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji. Podano, że w wyniku skargi ustalono, że Z. M. zatrudniony jest na stanowisku [...] zmianowego transportu w dziale logistyki A S.A. Zakres jego obowiązków związanych z tym stanowiskiem określa dokument "Zakres czynności [...] zmianowego" i w "Taryfikatorze kwalifikacyjnym pracowników [...] [A S.A.]". Z zapisów w tych dokumentach wynika, że [...] zmianowy organizuje i nadzoruje prace na zmianach w zakresie:
- terminowego podstawiania wagonów,
- terminowego obrotu wagonami próżnymi i ładowanymi między A S.A. ([...]) a stacją PKP,
- prawidłowej eksploatacji taboru szynowego trakcyjnego, jego konserwacji i przeglądów
- bieżącej konserwacji torów i rozjazdów,
- utrzymania w sprawności technicznej eksploatowanego taboru kolejowego.
W zakresie wymagań kwalifikacyjnych wskazano na wymaganą znajomość przepisów regulujących przewozy przesyłek towarowych przez PKP oraz prawa przewozowego i regulaminu transportu kolejowego na bocznicy A S.A., nie nałożono jednak na [...] zmianowego obowiązku posiadania specjalnych kwalifikacji kolejowych, w tym przewidzianych dla dyżurnego ruchu i stacji, w rozumieniu § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16.08.2004r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio wiązanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe (Dz. U. nr 212, poz. 2152 ze zm. oraz z 2007r. Dz. U. nr 170, poz. 1204).
Organ ustalił, że wewnętrzny transport kolejowy związany jest z funkcjonowaniem w A S.A. bocznicy kolejowej obejmującej niewielką sieć kolei wąskotorowej (technologicznej) oraz sieć normalnotorową stanowiącą odgałęzienie torowe od stacji PKP [...]. Bocznica kolejowa A S.A. przeznaczona jest na własne potrzeby przewozowe, a jej eksploatacja odbywa się na podstawie regulaminu pracy transportu kolejowego bocznicy A S.A. Jak wynika z opisu i oględzin, tory kolejowe bocznicy są bardzo prostymi układami rozjazdowymi o małej częstotliwości manewrów. Układy rozjazdowe ciągów torowych nie są wyposażone w żadne urządzenia srk, tj. systemy regulacji kolejowej - semafory, tarcze manewrowe, a samo sterowanie zwrotnicami odbywa się ręcznie. Jazdy manewrowe składów odbywają się na podstawie sygnałów manewrowych podawanych przez drużynę manewrową przy pomocy sygnalizacji kolejowej (dźwiękowej i podawanej ręcznie) lub za pomocą łączności radiowej. Praca manewrową na bocznicy kieruje bezpośrednio ustawiacz bocznicy wchodzący w skład drużyny manewrowej. Zasadnicza szybkość jazd manewrowych nie powinna przekraczać 15 km/h, a przy dojazdach do ramp i magazynów oraz przejazdów niestrzeżonych – 5 km/h. Do wykonywania czynności transportowych używane są lokomotywy spalinowe typu [...] o mocy 1200 KM – [...] szt. oraz [...] lokomotywy spalinowe [...] o mocy 800 KM. Przejazd składu manewrowego z bocznicy kolejowej A S.A. do stacji PKP odbywa się wyłącznie po uzgodnieniu oraz zezwoleniu wydanym przez dyżurnego ruchu stacji PKP [...].
Organ przedstawił, że z prowadzonego zestawienia ruchu wagonów na bocznicy A S.A. faktyczne natężenie transportowego ruchu kolejowego jest stosunkowo niewielkie (w okresie od 1 do 10 marca 2010r. nadano łącznie [...] wagonów, co daje odpowiednio wartość średnią 4 wagonów na dniówkę roboczą, z uwzględnieniem pracy bocznicy na dwie zmiany. Podano, że w poszczególnych miesiącach analizowanego okresu ilość odprawionych wagonów wynosiła odpowiednio: w listopadzie 2009 r. – [...] szt., grudniu 2009 r. – [...] szt., styczniu 2010 r. – [...] szt., lutym 2010 r. – [...] szt. W kolejnych miesiącach 2011 r. odprawiono: w styczniu – [...] szt., lutym – [...] szt., marcu – [...] szt., kwietniu – [...] szt.
Oceniając materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania poczynionych na jego podstawie ustaleń. Zdaniem organu w myśl powołanych kryteriów pracy o szczególnym charakterze, rozumianej jako wykonywanej bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów kolejowych, nie sposób uznać, że wykonywana przez skarżącego praca [...] zmianowego transportu kolejowego w A S.A., realizowana w przedstawionych warunkach, powyższe przesłanki spełnia. Ponadto, zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem za osobę pełniącą funkcję dyżurnego ruchu można uznać pracownika zajmującego się kierowaniem ruchu pociągów na stacji i sąsiednich szlakach, zarządzaniem, nadzorowaniem i wykonywaniem innych czynności związanych z ruchem pociągów i pracą manewrową stacji. Bocznica kolejowa A S.A. nie jest stacją kolejową, jest obszarem zamkniętym o ograniczonym ruchu kolejowym i pełnienie funkcji nadzorczej nad wykonywanymi pracami transportu kolejowego nie jest tożsame z tak rozumianym stanowiskiem dyżurnego ruchu.
Podsumowując organ II instancji stwierdził, że praca, którą skarżący wykonuje, nie spełnia przesłanki ogólnej określonej w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, z uwzględnieniem prac wymienionych w załączniku nr 2 do tej ustawy. Na tej podstawie organ I instancji prawidłowo zatem uznał, że brak jest podstaw do nakazania umieszczenia Z. M. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Powołując się na stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zamieszczone na stronach internetowych, organ odwoławczy wskazał, że prace wymienione w pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, jeżeli są wykonywane w warunkach wewnątrzzakładowego transportu kolejowego, nie spełniają warunków wymaganych do zakwalifikowania ich jako prace o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy. Zgodnie z wymienionym stanowiskiem w pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy wymienione zostały dwa rodzaje pojazdów: jeden – to pociągi, drugi - to pojazdy metra, zatem pozycja ta jest adresowana do pracowników kolei oraz metra. Prace wymienione pod tą pozycją załącznika nr 2 to prace, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 2004r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio wiązanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe. Z powyższego wynika, że tylko prace wymienione w tym rozporządzeniu mogą być rozważane jako możliwe do zakwalifikowania do prac o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, zatem nie dotyczy to pracowników zatrudnionych w transporcie zakładowym.
Z. M. wniósł skargę na powyższą decyzję, żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 3 i art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 105 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Powtarzając argumentację przytoczoną w toku dotychczasowego postępowania skarżący podniósł, iż praca na stanowisku [...] zmianowego transportu kolejowego, z uwagi na całokształt obowiązków i odpowiedzialności na tym stanowisku, winna być zaliczana do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie wykonały wcześniejszych wyroków tut. Sądu, w szczególności nie przeprowadzono postępowania dowodowego, zgodnie z zaleceniami Sądu. Inspekcja Pracy potraktowała sprawę pobieżnie i wybiórczo, czego przykładem jest brak odniesienia się przez inspektorów do wszystkich pozycji z 10-punktowego zakresu obowiązków skarżącego. Podniesiono, że inspektor odniósł się tylko do 5 pozycji, pasujących do przyjętej koncepcji rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem zajmowane stanowisko [...] zmianowego odpowiada zakresowi obowiązków dyżurnego ruchu z pozycji 6 zał. 2 wykazu prac o szczególnym charakterze, czego potwierdzeniem jest "Zakres obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień [...] zmianowego transportu powierzchniowego", podległego gł. specjaliście ds. logistyki. Do obowiązków tych należy: koordynacja i bezpośrednie nadzorowanie prac na zmianie w zakresie: podstawiania wagonów, obrotu wagonami między kopalnią a PKP, odpowiedniej eksploatacji taboru szynowego trakcyjnego, bieżącej konserwacji torów i rozjazdów, odstawy pulpy i materiałów do nadszybia szybu Nr 1, bezpiecznego prowadzenia wszelkich prac związanych z ruchem kolejowym zgodnie z obowiązującym regulaminem pracy transportu, prawidłowego gospodarowania mieniem kopalnianym i jego zabezpieczeniem, przestrzeganie tajemnicy służbowej i państwowej, przeprowadzanie kontroli funkcyjnej, prac zleconych przez przełożonych. Zakres odpowiedzialności obejmuje odpowiedzialność za prawidłowe wykonywanie wymienionych obowiązków, w szczególności za zapewnienie bezpiecznych warunków pracy zgodnie z obowiązującymi Regulaminami pracy transportu kolejowego dla podległego personelu łącznie z transportem wąskotorowym wewnątrzzakładowym oraz grupą za i wyładowczą, zatrudnianie pracowników zgodnie z obowiązującymi kwalifikacjami, prawidłowe gospodarowanie i zabezpieczenie mienia kopalnianego.
Skarżący podniósł, że dyżurnych ruchu dzielimy na dyżurnych ruchu dysponujących, odcinkowych, pomocniczych, peronowych i manewrowych. Zgodnie z Instrukcją o prowadzeniu pociągów Ir-1, posterunki dyspozytorów, dyżurnych peronowych i manewrowych oraz starszych ustawiaczy należą do posterunków technicznych – dyspozytorskich. Okręgowy Inspektor Pracy uznał, że skarżący wykonywał zadania związane z nadzorem nad wykonywanymi pracami manewrowymi, ale nie uznał, ze bezpośrednio wykonywał prace związane z ruchem składu pociągów. Tymczasem skarżący przyjmował na bocznicy A S.A. bezpośrednie pociągi relacji [...], [...], na teren [...] i [...] oraz wysyłał w odwrotnej relacji kilkadziesiąt składów pociągowych. Skarżący podniósł, że w okresach nagromadzenia pracy manewrowej uruchamiane były dwie lokomotywy manewrowe na jednej zmianie i wówczas podział prac manewrowej odbywał się na dwóch grupach torów. W takiej sytuacji [...] zmianowy kieruje na bocznicy A S.A. pracą manewrową, natomiast ustawiacz kieruje pracą drużyny manewrowej, co ma odzwierciedlenie w dokumentacji zakładowej. Takie czynności były zgodne z Instrukcją o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1.
Skarżący podniósł ponadto, że w dniach [...] września – [...] października 2011 r. w A S.A. przeprowadzona została kontrola przez Urząd Transportu Kolejowego, której podstawę prawną stanowiły przepisy art. 10 ust. 1, art. 17 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 16 poz. 94 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Transportu z 12 marca 2007 r. w sprawie trybu wykonywania kontroli przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (Dz.U. Nr 57 poz. 388). Zarówno zakres tej kontroli, jak i poczynione w jej trakcie ustalenia potwierdzają, że wyprawiane były bezpośrednie pociągi na obszar kraju i poza jego granicę. Bocznica kolejowa A S.A. nie jest więc obszarem zamkniętym, natomiast natężenie ruchu zależne jest od sytuacji na rynku i potrzeb klientów. Skarżący podał ponadto, że nadzór i właściwą eksploatację transportu wąskotorowego wykonuje dozór o stwierdzonych kwalifikacjach średniego dozoru ruchu o specjalności technicznej mechanicznej – transport koleją na powierzchni w podziemnych zakładach górniczych wydobywających kopaliny inne niż węgiel kamienny. Tym samym i skarżącego objął obowiązek posiadania tych kwalifikacji.
Kończąc skarżący podniósł, że warunki pracy na jego stanowisku wiążą się bezpośrednio z bezpieczeństwem publicznym (załoga pociągu oraz otoczenie), co łącznie ze szczególną odpowiedzialnością powierzonych mu obowiązków uzasadniają umieszczenie go w wykazie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze. Podniósł, że nie można oceniać całokształtu jego obowiązków i odpowiedzialności na stanowisku uwzględniając tylko ostatni okres zmniejszonego natężenia ruchu kolejowego. Wyjaśnił, że na obecnym stanowisku pracuje od [...] lat, wcześniej przez [...] lat pracował w [...] w charakterze dyżurnego ruchu pociągów. Zdaniem skarżącego organy inspekcji pracy naruszyły również przepis art. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, bowiem choć przepis ten stanowi o pominiętych w ewidencji, to jednak należy przez to rozumieć takich pracowników, których stanowisko nie znalazło się w sporządzonym przez pracodawcę wykazie. Skarga (wniosek) pracownika winna zatem spowodować nakazanie pracodawcy umieszczenie stanowiska zajmowanego przez skarżącego w wykazie stanowisk pracy o szczególnym charakterze.
Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo organ podniósł, że zgodnie z mającym zastosowanie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 16 sierpnia 2004 r w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe (Dz.U. Nr 212 poz. 2152 ze zm.) – tab. 1 poz. 1, za osobę pełniącą funkcję dyżurnego ruchu można uznać pracownika zajmującego się kierowaniem ruchu pociągów na stacji i sąsiednich szlakach, zarządzaniem, nadzorowaniem i wykonywaniem innych czynności związanych z ruchem pociągów i pracą manewrową stacji. Bocznica kolejowa A S.A. nie jest stacją kolejową, jest obszarem zamkniętym o bardzo ograniczonym ruchu kolejowym i pełnienie funkcji nadzorczej nad wykonywanymi pracami transportu kolejowego nie jest tożsame z tak rozumianym stanowiskiem dyżurnego ruchu. Zakres obowiązków, odpowiedzialności i wykonywanych czynności na stanowisku [...] zmianowego transportu nie spełnia kryteriów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Brak jest w zadaniach wykonywanych przez skarżącego takich obowiązków, które bezpośrednio wiązałyby się z ustawianiem drogi pociągów. Z ustaleń w protokole kontroli wynika, że pracami manewrowymi na bocznicy w A S.A. kieruje bezpośrednio ustawiacz bocznicy, wchodzący w skład drużyny manewrowej. Pracownik skarżący wykonywał zadania związane z nadzorem nad wykonywanymi pracami manewrowymi, nie można zatem uznać, że bezpośrednio wykonywał prace związane z ruchem składów pociągów. Przytoczone w skardze czynności właściwe dla dyżurnego ruchu są tylko w niewielkim stopniu wykonywane przez skarżącego, co potwierdza także załączony do skargi Zakres obowiązków, gdzie brak jest czynności wymienionych przez skarżącego, jego zdaniem właściwych dla stanowiska [...] zmianowego. Organ wskazał, że prace wymienione w pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych to prace wymienione w rozporządzeniu z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego (...), zatem tylko takie prace mogą być rozważane jako możliwe do zakwalifikowania do prac o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Zdaniem organu nie dotyczy to pracowników zatrudnionych w transporcie zakładowym.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej przez Sąd w dniu 19 października 2012 r. skarżący podtrzymał skargę, dodatkowo zarzucając organowi odwoławczemu brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności do wszystkich 9 punktów z zakresu jego obowiązków. Organ podnosząc, że skarżący nie przechodzi wszystkich wymaganych szkoleń, nie wyjaśnił, jakie szkolenia to miałyby być. Tymczasem wszystkie wymagane szkolenia, także w rezultacie kontroli Urzędu Transportu Kolejowego, skarżący przechodzi, przy czym szkolenia te są tożsame z tymi na PKP. Skarżący wyjaśnił, że podlega pod Urząd Górniczy – w zakresie transportu wewnątrzzakładowego-wąskotorowego, jak również pod Urząd Transportu Kolejowego – w zakresie bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. Jednocześnie, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracyjnym i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych, względnie w przypadku uchylenia wyroku zawierającego ocenę prawna, w przewidzianym do tego trybie.
Przystępując do merytorycznej oceny niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż uchylając wydane wcześniej w tej sprawie decyzje sąd administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 421/11 określił jej przedmiot jako umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Sąd wskazał na konieczność merytorycznej oceny, czy praca wykonywana przez skarżącego na stanowisku [...] zmianowego transportu jest pracą spełniającą wymogi art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, definiującego prace o szczególnym charakterze, oraz załącznika Nr 2 do tej ustawy określającego wykaz prac o szczególnym charakterze. Sąd wskazał również na konieczność rozważenia, czy z racji specjalistycznego charakteru zagadnienia nie będzie celowym zwrócenie się do biegłego o wydanie w tym zakresie stosownej opinii.
Materialnoprawną podstawą orzekania przez organy inspekcji pracy w niniejszej sprawie stanowił m. in. art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 z późn. zm.), zgodnie z którym pracodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Państwowa inspekcja pracy na mocy art. 11a i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589 z późn. zm.) posiada kompetencję do kontroli prowadzonej przez pracodawcę ewidencji oraz jest uprawniona do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z takiej ewidencji oraz dokonania skorygowania wpisu w tej ewidencji. Istnieje zatem prawny obowiązek weryfikacji prawidłowości prowadzenia przez pracodawców takiej ewidencji przez uprawniony do tego organ administracji, zainicjowanej na wniosek uprawnionego podmiotu. W tym miejscu wskazać należy, że organy PIP nie są uprawnione do orzekania co do wykazu stanowisk pracy, prowadzonego zgodnie z art. 41 ust. 4 pkt 1 wskazanej ustawy (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1969/10 – dostępny na stronach internetowych NSA – Baza orzeczeń).
Wniesienie skargi przez pracownika na nieumieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, powoduje wszczęcie sprawy administracyjnej, która winna zakończyć się odpowiednią merytoryczną decyzją, co w ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy nastąpiło, zgodnie ze wskazaniami i oceną prawną, która wiąże sąd i organy w myśl art. 153 p.p.s.a., wyrażonymi w uprzednio wydanych w granicach przedmiotowej sprawy wyrokach tut. Sądu.
W ocenie Sądu kontrolowane decyzje odpowiadają prawu.
Zważyć należy, że ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych wprowadzono reformę systemu ubezpieczeń społecznych. Przepisy tej ustawy definiują m. in. prace w szczególnych warunkach oraz prace o szczególnym charakterze. Wykaz tych prac zawierają załączniki nr 1 i nr 2 przedmiotowej ustawy. Ponieważ skarżący wywodzi swoje uprawnienie z wykonywania zatrudnienia na stanowisku tożsamym z pracą ujętą pod pozycją 6 załącznika nr 2, zakres sprawy należało odnieść do wykonywania przez niego pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu przedmiotowej ustawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych prace o szczególnych charakterze, to takie prace, które wymagają szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia się sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Jak wyżej wskazano, wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Właśnie dla tej grupy pracowników, wykonujących prace o szczególnym charakterze, którzy z uwagi na rodzaj pracy narażeni są na szybszą utratę zdrowia i zdolności do zarobkowania, ustawodawca w ustawie o emeryturach pomostowych przewidział możliwość ubiegania się o określone świadczenia z ubezpieczenia społecznego, pomimo iż pracownicy ci nie osiągnęli wymaganego wieku emerytalnego. Praca w szczególnym charakterze przyczynia się bowiem do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też osoba ją wykonująca ma prawo do wcześniejszej emerytury, niż inni ubezpieczeni. Prawo do wcześniejszej emerytury stanowi przywilej i wyjątek od zasady wyrażonej w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U z 2009r. Nr. 53, poz. 1227 ze zm. ), co nakazuje wszelkie regulacje w tym zakresie wykładać w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego ten wyjątek (por. wyrok NSA z 07 września 2011 r. sygn. akt I OSK 422/11 – dostępny na strona internetowych NSA – Baza orzeczeń).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zaprezentowane w wyroku z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 653/11; LEX nr 1102241, że ustawodawca zadecydował o określeniu prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Zatem uznać należy, że katalogi prac "w szczególnych warunkach", jak i "o szczególnym charakterze", są katalogami zamkniętymi.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny organów inspekcji pracy była praca o szczególnym charakterze, wymieniona w pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych w brzmieniu: "prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów metra (dyżurny ruchu, nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy, rewident taboru bezpośrednio potwierdzający bezpieczeństwo pociągu, dyspozytor ruchu metra, dyżurny ruchu i stacji metra". W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organów orzekających, że zakres obowiązków na zajmowanym przez skarżącego stanowisku [...] zmianowego transportu w dziale logistyki A S.A. nie spełnia kryteriów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, a określonych bliżej w pkt 6 załącznika nr 2 do tej ustawy. W myśl powołanych kryteriów pracy o szczególnym charakterze, rozumianej w omawianym przypadku jako wykonywanej bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów kolejowych, nie sposób uznać, że wykonywana przez skarżącego praca [...] zmianowego transportu kolejowego w A S.A. powyższe przesłanki spełnia. Sąd podziela stanowisko organów PIP, iż pełnienie przez skarżącego funkcji nadzorczej nad wykonywanymi pracami transportu kolejowego na tej bocznicy oraz na odprawianiu i przyjmowaniu wagonów do stacji PKP [...] i dalej, nie jest tożsame ze stanowiskiem dyżurnego ruchu w rozumieniu pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Analizując zakres czynności [...] zmianowego transportu kolejowego A S.A. na podstawie charakterystyki stanowiska pracy - zgodnie z "Taryfikatorem kwalifikacyjnym pracowników A S.A.", ustalenia kontroli zawarte w Protokole kontroli przeprowadzonej przez inspektorów PIP oraz załączone do akt sprawy zestawienia liczby wagonów odprawianych w poszczególnych miesiącach 2009-2011 r., należy podzielić stanowisko organów, że zakres obowiązków, odpowiedzialności i wykonywanych czynności na zajmowanym przez skarżącego stanowisku, nie spełnia kryteriów określonych w powołanej ustawie jako praca o szczególnym charakterze.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący jest zatrudniony w transporcie zakładowym kopalni i jego praca wykonywana jest w obszarze bocznicy A S.A.. Z ustaleń organu I instancji wynika, iż tory kolejowe bocznicy są prostymi układami rozjazdowymi o małej częstotliwości manewrów. Układy rozjazdowe ciągów torowych nie są wyposażone w żadne urządzenia srk, tj. systemy regulacji kolejowej - semafory, tarcze manewrowe, a samo sterowanie zwrotnicami odbywa się ręcznie. Jazdy manewrowe składów odbywają się na podstawie sygnałów manewrowych podawanych przez drużynę manewrową przy pomocy sygnalizacji kolejowej (dźwiękowej i podawanej ręcznie) lub za pomocą łączności radiowej. Zasadnicza szybkość jazd manewrowych nie powinna przekraczać 15 km/h, a przy dojazdach do ramp i magazynów oraz przejazdów niestrzeżonych – 5 km/h. Przejazd składu manewrowego z bocznicy kolejowej A S.A. do stacji PKP odbywa się wyłącznie po uzgodnieniu oraz zezwoleniu wydanym przez dyżurnego ruchu stacji PKP [...]. Nie można zatem przyjąć, iż realizowana w przedstawionych warunkach praca [...] zmianowego transportu kolejowego w A S.A. spełnia wymagane przesłanki. Powyższe stanowisko potwierdza również analiza rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe (Dz.U. Nr 212 poz. 2152 ze zm.), na co organ odwoławczy zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę. Wskazane rozporządzenie określa m.in. wykaz stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego, w tym prowadzących pojazdy kolejowe. Analiza tego aktu, zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że za osobę pełniącą funkcję dyżurnego ruchu na stanowisku bezpośrednio związanym z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego można uznać pracownika zajmującego się kierowaniem ruchu pociągów na stacji i sąsiednich szlakach, zarządzaniem, nadzorowaniem i wykonywaniem innych czynności związanych z ruchem pociągów i pracą manewrową stacji. Stanowisko to Sąd podziela. Wobec wykazania w toku postępowania, że bocznica kolejowa A S.A. nie jest stacją kolejową, lecz jest obszarem zamkniętym o bardzo ograniczonym ruchu kolejowym, uznać należało, że pełnienie funkcji nadzorczej nad wykonywanymi pracami transportu kolejowego na tym obszarze nie jest tożsame ze stanowiskiem dyżurnego ruchu w rozumieniu pkt 6 zał nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Z ustaleń w protokole kontroli wynika ponadto, że pracami manewrowymi na bocznicy w A S.A. kieruje bezpośrednio ustawiacz bocznicy, wchodzący w skład drużyny manewrowej. Skarżący wykonuje zadania związane z nadzorem nad wykonywanymi pracami manewrowymi, zatem nie można uznać, że bezpośrednio wykonuje prace związane z ruchem składów pociągów – przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów, co rozpatrujące sprawę organy PIP ustaliły i prawidłowo oceniły. Należy podzielić również stanowisko organu II instancji przytoczone w odpowiedzi na skargę, iż wskazane w skardze czynności, właściwe dla dyżurnego ruchu, są tylko w niewielkim stopniu wykonywane przez skarżącego. Skarżący stwierdzenie to zresztą potwierdza, wskazując w skardze, że w okresach nagromadzenia pracy manewrowej, gdy jednocześnie uruchamiane są dwie lokomotywy manewrowe, [...] zmianowy kieruje na bocznicy A S.A. pracą manewrową, natomiast ustawiacz kieruje pracą drużyny manewrowej. Zaznaczyć należy, że podstawowym kryterium ustalania charakteru pracy jest w tym przypadku wymóg zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu i wykonywanie w takim wymiarze pracy opisanej w wykazie prac o szczególnym charakterze, na stanowisku tam wymienionym. Jednocześnie wykonywanie pracy o szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy, względnie periodycznie, wyklucza dopuszczalność uznania tak wykonywanej pracy, jako pracy o szczególnym charakterze. W takim przypadku nie jest bowiem spełniony warunek stałego i znacznego stopnia uciążliwości wykonywanego zatrudnienia (por. wyrok NSA z 07 września 2011 r. sygn. akt I OSK 422/11 - dostępny na stronach internetowych NSA - Baza orzeczeń). W świetle art. 3 ust. 3 ustawy konkretna praca wskazana w załączniku nr 2 do ustawy ma być wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, nie zaś jako jedna z prac wykonywanych w ramach podstawowych obowiązków pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, względnie wykonywana periodycznie – w okresach nasilenia ruchu. Podkreślenia wymaga, iż takie stanowisko jest uprawnione nie tylko w świetle przyjętych w ustawie założeń, lecz wynika również z uzasadnienia projektu ustawy (druk sejmowy nr 1070). W ustawie pomostowej przyjęto bowiem, iż pracownicy wykonujący ten sam zawód w różnych zakładach pracy mogą wykonywać prace w odmiennych warunkach środowiskowych i w różnej intensywności. Stąd w sytuacji, gdy skarżący jedynie periodycznie wykonuje czynności z zakresu obowiązków manewrowego, nie można uznać, że tym samym spełnia kryteria określone w art. 3 ust. 3 przedmiotowej ustawy o emeryturach pomostowych. Oceny tej, zdaniem Sądu, nie zmienia obowiązek podlegania przez skarżącego szkoleniom organizowanym zgodnie z wytycznymi Urzędu Transportu Kolejowego (z tej przyczyny za nieistotny dla sprawy Sąd uznał zarzut skargi o braku przeprowadzenia postępowania na okoliczność szkoleń, którym skarżący podlega). W świetle powyższego także z faktu przeprowadzania przez ten Urząd kontroli w A S.A. nie można skutecznie wywodzić, iż praca wykonywana przez skarżącego jest tożsama z pracą wykonywaną przez dyżurnych ruchu na PKP.
Ustalony przez inspektorów PIP stan faktyczny w zakresie natężenia ruchu na torach A S.A., sposobu wykonywania przejazdów oraz czynności związanych z ruchem wagonów i lokomotyw będących w dyspozycji Kopalni nie pozwala również uznać, że za nakazaniem wpisania skarżącego do przedmiotowej ewidencji przemawia ochrona interesu publicznego, rozumianego jako konieczność zapewnienia pełnej sprawności psychomotorycznej także osób nie wykonujących prac wymienionych w wykazie, a wykonujących jakiekolwiek prace związane z bezpośrednią obsługą transportu kolejowego A S.A. W opinii Sądu poczynione w tym zakresie ustalenia nie uprawniają do uznania, iż praca skarżącego również z tej przyczyny powinna zostać uznana, za spełniającą kryteria określone w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Nie ma zatem podstaw, wbrew twierdzeniom skargi, do zarzucenia organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisów postępowania, artykułów: 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można również zarzucić organom błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, skoro nie tylko, że dokonały ich prawidłowej wykładni, ale również prawidłowo przepisy te zastosowały. W świetle przytoczonej powyżej argumentacji także podnoszony w skardze zarzut braku odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu nie może zostać uznany za skutkujący koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności uwaga ta odnosi się do braku omówienia wszystkich pozycji z zakresu obowiązków pracownika zatrudnionego w A S.A. jako [...] zmianowy transportu.
W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę organy PIP były przy tym uprawnione do dokonania samodzielnej oceny charakteru pracy wykonywanej przez skarżącego, działając w tym zakresie w oparciu o kompetencje przyznane ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy oraz ustawą o emeryturach pomostowych.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło