II SA/Po 70/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji /-/ T. Świstak Wnioskiem zawartym w skardze z dnia 5 stycznia 2018 r. G. K. zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody o ustaleniu A. A. odszkodowania za grunty przejęte pod drogę w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy uznać za niezbędne z uwagi na niebezpieczeństwo naruszenia dyscypliny finansów publicznych polegające na nienależytym wypłaceniu odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną, w sytuacji ewidentnego zawyżenia wysokości należnego odszkodowania. Skarżąca – jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonująca zadania publiczne o charakterze lokalnym – realizuje swoje obowiązki w całości za pomocą środków publicznych. Na skutek wykonania przedmiotowej decyzji skarżąca zostanie pozbawiona możliwości dysponowania ww. środkami pieniężnymi, co wobec liczby i wagi realizowanych przez skarżącą zadań oznaczać będzie realne niebezpieczeństwo zarówno wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem strony, wypłata odszkodowania w wysokości znacznie zawyżonej wiąże się z ryzykiem trwałego rozdysponowania tą kwotą i niemożliwością uzyskania zwrotu uiszczonej sumy. W następstwie wypłaty zawyżonego odszkodowania powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (ewentualne postępowania sądowe, wysokie koszty postępowań sądowych), co oznacza – według strony – trudne do odwrócenia skutki. Po wpłynięciu skargi, Wojewoda postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, bowiem jego zdaniem nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 lutego 2018 r. wstrzymał wykonanie przedmiotowej decyzji Wojewody z dnia 20 grudnia 2017 r., nr [...]. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie wykonania, czy też jej braku, uzasadnione było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OZ [...], uchylił zaskarżone postanowienie i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Sąd odwoławczy stwierdził, że w sprawach wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nie ma zastosowania reguła z art. 9 u.g.n., dotycząca obligatoryjnego wstrzymania wykonania decyzji w razie wniesienia skargi do sądu na mocy postanowienia organu. Wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiotowej sprawie może być dokonane na zasadach ogólnych przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W piśmie z dnia 7 maja 2018 r. uczestnik postępowania, A. A. wskazał, że nie wykonując w terminie decyzji Wojewody, G. K. narusza dyscyplinę finansów publicznych, zatem trudno zgodzić się z argumentacją, jakoby to wykonanie tej decyzji miało skutkować naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. Zdaniem uczestnika postępowania, w sprawie nie zachodzi ryzyko wypłaty odszkodowania w zawyżonej wysokości. Bezpodstawne są też twierdzenia, że istnieje ryzyko trwałego rozdysponowania przyznanego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W rozpoznawanej sprawie G. K. uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sposób przekonujący, podając okoliczności, które świadczą o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd stwierdził, że wykonanie decyzji o ustaleniu A. A. odszkodowania za grunty przejęte pod drogę w kwocie [...]zł – przed podjęciem przez Sąd rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi – może prowadzić do wyrządzenia skarżącej Gminie znacznej szkody. Konieczność wypłaty przez wnioskodawczynię odszkodowania w znacznej kwocie, tj. [...] zł, wiąże się bowiem z utratą możliwości dysponowania tymi środkami finansowymi w sposób określony wcześniej w uchwale budżetowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do niemożności zrealizowania przez Gminę niektórych spośród jej zadań ustawowych. Ponadto, w ocenie Sądu, istnieje niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci ewentualnej niemożności odzyskania "nadpłaconej" kwoty odszkodowania w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi. W tym zakresie Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 382/09, z dnia 29 września 2010 r. o sygn. akt I OZ 711/10 oraz z dnia 23 października 2013 r. o sygn. I OSK 2495/13 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż – wobec występowania w sprawie stron o sprzecznych interesach, to jest skarżącej Gminy i osoby, na rzecz, której orzeczono odszkodowania – oceny wymagać będzie także to, czy – a jeśli tak, to jaki skutek ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może odnieść w stosunku do osoby uprawnionej do odszkodowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. II OZ 957/10, dostępne jak wyżej). W ocenie Sądu skutek ten, aczkolwiek dolegliwy, nie stanowi jednak istotnego zagrożenia dla interesów wskazanej osoby, gdyż ewentualne opóźnienie w otrzymaniu odszkodowania może zostać jej całkowicie wynagrodzone poprzez wypłatę prawem przewidzianych odsetek, przy czym opóźnienie w wykonaniu decyzji ustalającej należne odszkodowanie nie grozi – w sytuacji, gdy podmiotem zobowiązanym jest jednostka samorządu terytorialnego, a więc podmiot prawa publicznego – sprowadzeniem niebezpieczeństwa bezskuteczności egzekucji tego odszkodowania. Mając powyższe na uwadze podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak