II SA/Po 703/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-24
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy uchwalająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dopuszczająca lokalizację infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie sąsiadującym z nieruchomością skarżącego, narusza jego prawo własności i czy skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały, gdyż ingeruje ona w jego prawo własności jako właściciela nieruchomości sąsiedniej. Jednakże uchwała nie narusza przepisów prawa ani granic władztwa planistycznego gminy, a dopuszczenie lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej na terenie rolniczym nie stanowi nadmiernej ingerencji w prawo własności. Skarga została oddalona, gdyż nie wykazano naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Rada Gminy Komorniki uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi W. obejmujący tereny rolnicze i infrastrukturę telekomunikacyjną. Skarżący, właściciel działki sąsiadującej z terenem oznaczonym jako infrastruktura telekomunikacyjna, zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez dopuszczenie lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej, co według niego spowoduje negatywne oddziaływanie elektromagnetyczne i obniżenie wartości nieruchomości. Organ bronił uchwały, wskazując, że plan jedynie potwierdza istniejące zagospodarowanie i jest zgodny z przepisami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 roku sprawy ze skargi R. G. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Rada Gminy przyjęła w dniu [...] marca 2021 r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi W. w rejonie ulic: W. i K..
Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) - dalej: u.p.z.p. w związku z art. 18 ust. 2 pkt. 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) - dalej: u.s.g. Stanowiła konsekwencją podjętej przez Radę Gminy w dniu [...] września 2019 r. uchwały nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi W. w rejonie ulic: W. i K., zmienionej następnie uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r.
W § 1 ust. 1 uchwały nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. Rada Gminy stwierdziła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi W. w rejonie ulic W. i K. nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] października 2010 r., zmienionego uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. i uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2020 r. (dalej również: Studium).
W § 1 ust. 2 uchwały nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. wskazano, że granice obszaru objętego planem przedstawiono na rysunku, o którym mowa w § 2 pkt 1 tej uchwały. Zgodnie z § 2 tej uchwały, integralnymi częściami uchwały są: 1) załącznik nr [...] –stanowiący część graficzną, zwany dalej rysunkiem planu, opracowany w skali 1:2000, zatytułowany "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi W. w rejonie ulic: Wirowskiej i Kosynierów"; 2) załącznik nr [...] – rozstrzygnięcie Rady Gminy o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu; 3) załącznik nr [...] – rozstrzygnięcie Rady Gminy o sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych Gminy oraz zasady ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych; 4) załącznik nr [...] – dokument elektroniczny zawierający dane przestrzenne.
Uchwała Rady Gminy Komorniki z dnia 25 marca 2021 r. nr XXXV/321/2021 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 kwietnia 2021 r. pod poz. 3387.
W § 4 uchwały ustalono m.in. następujące przeznaczenie terenów, wyznaczonych na rysunku liniami rozgraniczającymi i oznaczonych linią ciągłą, o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania:
- tereny rolnicze, oznaczone symbolami 1R, 2R (pkt 4)
- teren infrastruktury technicznej – telekomunikacja, oznaczony symbolem T (pkt 5)
- tereny dróg wewnętrznych, w tym oznaczony symbolem 8KDW (pkt 9).
W § 6 pkt 3 uchwały, w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu ustalono zakaz realizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, za wyjątkiem inwestycji celu publicznego.
W § 13, w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenów rolniczych 1R, 2R ustalono rolniczy sposób zagospodarowania (pkt 1), z dopuszczeniem lokalizacji (pkt 2) m.in. urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej infrastruktury technicznej z zakazem sytuowania stacji transformatorowych, przepompowni ścieków, konstrukcji wsporczych oraz innych obiektów wymagających zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze (lit. e) oraz zakaz lokalizacji budynków i budowli rolniczych niewymienionych w pkt 2.
W § 14, w zakresie zasad kształtowania oraz wskaźników zagospodarowania terenu infrastruktury technicznej – telekomunikacja T ustalono m.in.: lokalizację obiektów związanych z telekomunikacją, takich jak: stacje bazowe telefonii komórkowej, sieci telekomunikacyjne i obiekty związane z eksploatacją tych urządzeń (pkt 1); dopuszczalność lokalizowania innych niż wymienione w pkt 1, urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej (pkt 2); maksymalną wysokość obiektu budowlanego: 30 m (pkt 3).
W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono m.in., że:
- jej przyjęcie jest konsekwencją podjętej w dniu [...] września 2019 r. uchwały nr [...] Rady Gminy w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi W. w rejonie ulic: W. i K., zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r., w której zmniejszono granice obszaru objętego planem; powierzchnia obszaru planu wynosi ok. 125,6 ha;
- obecnie dla części przedmiotowego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi W. w rejonie ulicy [...], K. i Ł. uchwalony uchwałą nr XXVII/277/2016 Rady Gminy Komorniki z dnia 27 października 2016 r. (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z dnia 8 listopada 2016 r., poz. 6733), zgodnie z którym teren ten przeznaczony jest pod tereny rolnicze (R) i pod tereny dróg publicznych klasy lokalnej (KD-L); pozostała część terenu nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
- opracowanie miejscowego planu miało na celu ochronę tych terenów przed niekontrolowaną zabudową, mogącą powstawać na podstawie decyzji o warunkach zabudowy na obszarach, które zgodnie z polityką przestrzenną gminy określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], powinny zostać w użytkowaniu rolniczym;
- w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], obszaru planu został określony jako: tereny osiedleńcze mieszane, tereny mieszkaniowe o zabudowie intensywnej, tereny rolne - pozostające w użytkowaniu rolniczym, drogi;
- "(...) tereny rolne, w tym grunty o wysokiej bonitacji, przewidywane są do pełnienia funkcji rolniczej"’;
- z uwagi na zapisy w rozdziale 4 Studium, zatytułowanym "Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone z zabudowy", w miejscowym planie ustalono przeznaczenie terenu zabudowy zagrodowej, pomimo że w Studium położony jest na terenie osiedleńczym mieszanym i terenie mieszkaniowym o zabudowie intensywnej;
- przedmiotowy plan przewiduje inwestycje z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy;
- teren jest już częściowo uzbrojony, dlatego koniecznym jest przedłużenie sieci kanalizacyjnej i wodociągowej;
- potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, w tym szerokopasmowej, są konsumowane poprzez zapisy o możliwości realizacji nowych sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, z jednoczesnym zaopatrzeniem w media z istniejących sieci;
- teren objęty planem znajduje się na obszarze o zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w granicach jednostki osadniczej.
R. G. (dalej również: skarżący; strona), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł w dniu [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej również: WSA w Poznaniu) na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], podnosząc, że jest właścicielem działki nr [...] (obecnie [...], [...], [...], [...], [...]) ark. mapy [...], obręb L., położonej w L. (gm. L.) przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...]
Skarżący domagał się:
1) stwierdzenia nieważności planu miejscowego przyjętego zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. w części dotyczącej:
a) § 4 pkt 5 tej uchwały – w zakresie określającym przeznaczenie obszaru działki nr [...], obręb W. (gm. [...]) jako teren infrastruktury technicznej - telekomunikacja,
b) § 14 pkt 1 i 2 – w zakresie dopuszczającym na terenie działki nr [...] lokalizację obiektów związanych z telekomunikacją, takich jak: stacje bazowe telefonii komórkowej, sieci telekomunikacyjne i obiekty związane z eksploatacją tych urządzeń;
c) załącznika graficznego zaskarżonej uchwały w części dotyczącej lokalizacji i oznaczenia terenu infrastruktury technicznej - telekomunikacja na działce nr [...];
2) zasądzenia kosztów postępowania;
3) przeprowadzenia dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi na okoliczność: przysługiwania stronie prawa własności nieruchomości, prowadzonych postępowań administracyjnych i administracyjnosądowych oraz wydanych w nich decyzji, braku podstaw do ustanawiania terenów infrastruktury technicznej – telekomunikacji.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1) art. 1 ust. 2 pkt 2, 6, 7 oraz art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. poprzez:
- przekroczenie zasady władztwa planistycznego, jak i nieuwzględnienie przy tworzeniu planu, że w odległości 60 metrów od działki o nr [...], obręb W. (gm. [...]) znajduje się już stacja bazowa telefonii komórkowej operatora [...] z urządzeniami nadawczymi, które emitują pola elektromagnetyczne, co w rezultacie (w związku z planowaną inwestycją na terenie działki nr [...]) doprowadzi do znacznego zwiększenia zasięgu oddziaływania szkodliwych pól elektromagnetycznych na otoczenie (w tym na nieruchomość skarżącego, sąsiadującą bezpośrednio z działką nr [...]), obniżenia walorów architektonicznych i krajobrazowych nieruchomości należących do skarżącego, jak również do znacznego obniżenia wartości działek znajdujących się w granicach oddziaływania pól elektromagnetycznych,
- nierozważnie alternatywnych możliwości projektowych,
- preferowanie interesu pojedynczych właścicieli ponad interes społeczny;
2) art. 140 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459) - dalej: k.c. w zw. z art. 6 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji poprzez nadmierne i nieuzasadnione ograniczenie skarżącego w możliwości korzystania ze swojej nieruchomości oraz nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące mu prawo własności w wyniku stworzenia zagrożenia oddziaływania pola elektromagnetycznego, obniżenie wartości rynkowej nieruchomości, a także zakłócenie wykonywania jego prawa własności przez powstanie lub nasilenie immisji oraz obniżenie walorów architektonicznych i krajobrazowych nieruchomości należących do skarżącego, a także preferowanie interesu pojedynczych właścicieli ponad interes społeczny.
W uzasadnieniu skargi strona w pierwszej kolejności przedstawiła "dotychczasowy przebieg sporu związanego z planowaną przez spółkę P. sp. z o.o. inwestycją polegającą na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] ark. 30, obręb W., gm. [...]", która jest nieruchomością sąsiadującą z nieruchomością skarżącego o nr ewid.[...] - obecnie działki nr [...], [...], [...], [...], [...], ark. Mapy [...], obręb L., położoną w L. przy ul. [...] (KW nr [...]). Podniósł, że planowana inwestycja P. sp. z o.o., co do której ma uzasadnione obawy, stanowi realne naruszenie jego interesu prawnego oraz ograniczenie jego uprawnień właścicielskich, a uchwalony plan miejscowy został wprowadzony w interesie jednego właściciela nieruchomości, z pominięciem interesu społecznego, bez dokładnego rozważania poszczególnych racji.
W tym względzie wskazał na:
- decyzję Wójta Gminy [...] (dalej również: Wójt) z dnia [...] maja 2017 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] ark. [...], obręb W., gm. [...];
- decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej również: SKO w P.; Kolegium) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego;
- wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylający zaskarżoną przez R. G. decyzję SKO w P.;
- decyzję kasacyjną Kolegium z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; - decyzję Wójta nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. (znak [...]) odmawiającą lokalizacji inwestycji celu publicznego;
- decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2019 r, która została przez inwestora zaskarżona do WSA w Poznaniu;
- decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. (znak [...]) umarzającą postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego ze względu na podjęcie przez Radę Gminy w dniu [...] marca 2021 r. uchwały nr [...] w sprawie uchwalenia planu miejscowego obejmującego teren przedmiotowej inwestycji.
Skarżący podkreślił, że podjęcie przedmiotowej uchwały przez Radę Gminy (dalej również: Rada Gminy; Rada; organ) wcale nie rozwiązuje toczącego się od kilku lat sporu, lecz symbolizuje toczącą się od kilku lat nierówną walkę jaką toczy z inwestorem oraz organami gminy [...]. Argumentował, że ze zgromadzonej dokumentacji technicznej w sprawie jednoznacznie wynika, iż realizacja inwestycji polegającej na usadowieniu kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej w pobliżu jego nieruchomości stanowi realne zagrożenie dla przysługujących mu uprawnień właścicielskich. Podniósł, że ingerencja ta jest możliwa, ale musi też uwzględniać proporcjonalnie wyważony interes publiczny z uprawnieniami właścicielskimi, zaś gmina, sprawując władztwo planistyczne, musi mieć jednak na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Dodał, że na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego.
Wskazując na naruszenie swojego interesu prawnego, skarżący przywołał art. art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz stwierdził, że w praktyce może dojść do sytuacji, kiedy – mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym planem, lecz w jego bliskim sąsiedztwie – naruszany jest interes prawny właściciela lub użytkownika wieczystego takiej nieruchomości; wszystko zależy od tego, jak bardzo zapisy miejscowego planu oddziałują na pobliskie grunty. W tym zakresie strona podkreśliła, że niewątpliwie legitymuje się w przedmiotowej sprawie interesem prawnym w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., a podstawą interesu prawnego w tym przypadku są regulacje odnoszące się do prawa własności (art. 140 k.c.), w tym do tzw. prawa sąsiedzkiego (art. 144 k.c. dotyczący immisji), jak również art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. W ocenie strony, w wyniku podjętej przez Radę Gminy uchwały dopuszczono do realizacji przedsięwzięcie, które narusza istotę interesu skarżącego będącego właścicielem działki nr [...] (obecnie [...], [...], [...], [...], [...]), ark. mapy 12, obręb L., położonej w L. przy ul. [...] (KW nr [...]). Skarżący podniósł, że już sam fakt, iż w planie miejscowym dopuszczono realizację danego rodzaju zabudowy przesądza o naruszeniu interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej, która znajduje się w obszarze oddziaływania potencjalnej nowej zabudowy. Dalej wywodził, że jego nieruchomość (działka [...]) jest położona w sferze oddziaływania planowa je inwestycji, tj. w pobliżu budowy bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...], obejmującej działkę nr [...], obręb W. (gm. [...]). Stwierdził, że ma zatem uzasadnione obawy co do oddziaływania tejże inwestycji na jego nieruchomość; szczególnie, że w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego (w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2019 r. [...]) obszernie opisano zagrożenia związane z planowaną inwestycją (przykładowo - w odległości 70 metrów od planowanej inwestycji zlokalizowana jest wieża [...], która również emituje pole elektromagnetyczne i w konsekwencji moc promieniowania obu wież może znacząco przekraczać dozwolone normy i znacząco oddziaływać na sąsiadujące nieruchomości). Jego zdaniem, również postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne, które zostały wcześniej wskazane uzasadnieniu skargi, potwierdzają fakt, że skarżący ma interes prawny w odnoszeniu się do tego co ma zostać wzniesione na działce sąsiadującej z jego nieruchomością.
Motywując poszczególne zarzuty, skarżący argumentował, że w niniejszej sprawie Rada Gminy, podejmując uchwałę nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., uczyniła to bez rzeczowego uzasadnienia ingerencji w prawo własności skarżącego oraz z pominięciem wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego dotyczącego inwestycji planowanej przez P. sp. z o.o. Dodał, że wątpliwości te powinny zostać wyjaśnione, tym bardziej, że spór o postawienie kolejnej wieży telefonii komórkowej w tym miejscu toczy się od kilku lat. Skarżący stwierdził, że ma uzasadnione wątpliwości związane z tym, że wprowadzając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...], Rada Gminy kierowała się arbitralny interesem inwestora, z pominięciem indywidualnych interesów właścicieli nieruchomości sąsiadujących, zaś w toku kilkuletniego postępowania Wójt Gminy [...] również wyrażał wątpliwości co do oceny oddziaływania na środowisko przez planowaną inwestycję. W ocenie strony, wprowadzając zaskarżone zapisy planu miejscowego, pozbawiono właścicieli sąsiadujących nieruchomości możliwości uruchomienia procedury kontrolnej przy lokalizowaniu stacji bazowych telefonii komórkowej bez szerszego uzasadnienia czy też istnienia interesu publicznego w tym przedmiocie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 2 ,6, 7 oraz art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. skarżący stwierdził, że przedmiotowa zmiana planu zagospodarowania przestrzennego godzi prawo własności skarżącego; realizacja założeń przewidzianych w planie, a nawet tylko zamieszczenie takich założeń w tym planie, obniża wartość posesji skarżącego i ogranicza zagospodarowanie jej w przyszłości. Jego zdaniem, umiejscowienie planowanej inwestycji przez inwestora na przedmiotowej działce nr [...] spowoduje, że posesja skarżącego zostanie zacieniona, gdyż będzie znajdować się w obrębie dwóch stacji bazowych telefonii komórkowej. Podniósł, że z całą pewnością można też stwierdzić, iż obecność dwóch dużych metalowych konstrukcji (wież) obniża walory architektoniczne i krajobrazowe działek należących do skarżącego. Poza tym możliwość nakładania się fal elektromagnetycznych obu wież będzie stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia osób znajdujących się w ich pobliżu, a nie może być tak, że skarżący będzie poddawany bezpośredniej, długotrwałej ekspozycji na działanie kolejnej stacji bazowej.
Wskazując na wynikający z art. 32 ust. 1 Konstytucji obowiązek równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publiczne, skarżący stwierdził, że ustalenia planu miejscowego ograniczające prawo własności podlegają ocenie z punktu widzenia zachowania zasady równości, w tym istnienia uzasadnionych kryteriów zróżnicowania sytuacji prawnej poszczególnych adresatów norm prawnych; ograniczenie właścicieli w ich prawie własności, uzasadnia tylko cel publiczny, ale także tylko wówczas, gdy innego rozwiązania, choć go szukano, nie można było znaleźć. Podniósł w tym względzie, że w przedmiotowej sprawie nie przychylono się do jego propozycji, aby przenieść inwestycję o 0,5 km w kierunku W. Parku Narodowego; nie szukano zatem innych miejsc na realizację tej inwestycji; uchwalony plan miejscowo w sposób wyraźny preferuje interes jednego inwestora z naruszeniem interesu innego właściciela bez uzasadnienia dla takiego działania.
Co do naruszenie art. 140 w zw. z art. 144 k.c. w zw. z art. 6 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji skarżący podniósł, że właściciel lub użytkownik wieczysty gruntu nieobjętego wprawdzie miejscowym planem, ale znajdującego się w bliskim sąsiedztwie, ma prawo kwestionować postanowienia takiego planu, jeśli zamierzona zabudowa będzie się wiązać z uciążliwościami dla jego nieruchomości; chodzi przede wszystkim o to, czy przyjęty w uchwalonym planie sposób zagospodarowania danego terenu skutkuje pogorszeniem warunków korzystania z sąsiednich gruntów. Wskazał na to, że przykładem może być przedmiotowa inwestycja P. sp. z o.o. pod rozległe przedsięwzięcie związane z budową stacji bazowej telefonii komórkowej, które to przedsięwzięcie skutkuje poważnymi uciążliwościami dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie takiej inwestycji, a tym samym uzasadnia ich interes prawny w podważaniu zapisów planu miejscowego. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie było jakiegokolwiek uzasadnienia do wykorzystania władztwa planistycznego poprzez niedopuszczalną dowolność w ograniczeniu przysługującego skarżącemu konstytucyjnej ochronie własności. Podniósł, że nie sposób również odnaleźć takie uzasadnienie w podjętej uchwale lub jej uzasadnieniu. Wskazał na to, że jako właściciel działek sąsiadujących z planowaną inwestycją ma prawo oczekiwać (w związku z zasadą zaufania do działań organów), że gmina w ramach stanowienia i stosowania prawa nie stworzy swoistej pułapki, zaś właściciele terenów objętych planem będą mogli układać swoje sprawy w zaufaniu tak, aby nie narażać się na prawne skutki, których nie można było przewidzieć w momencie podejmowania działań (tj. w momencie zakupu działek).
Skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie organ nie wskazał żadnego argumentu, który mógłby stanowić o niezbędności takiego przeznaczenia działki nr [...]; organ nie wskazał wobec tego konieczności ochrony innej wartości, która obok prawa własności winna zostać uwzględniona na tle art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Dodał, że mając na uwadze od lat toczący się na tej kanwie spór pomiędzy inwestorem a skarżącym, można odnieść wrażenie, że organ stanął po stronie spółki P. sp. z o.o. i poprzez wprowadzenie w życie przedmiotowej uchwały ułatwił tej spółce drogę do realizacji planowanej inwestycji z pominięciem interesu skarżącego. Podniósł, że takie działania uniemożliwiły w istocie kontrole sądowoadministracyjną planowanej inwestycji. W jego ocenie, w sprawie nie wyjaśniono w sposób przekonujący, że zakwestionowana część uchwały (§ 4 pkt 5 i § 14), ingerująca w prawo własności skarżącego, jest zgodna z obiektywnym porządkiem prawnym. Argumentował, że ustalenie powyższego wymaga stwierdzenia, jakie istotne okoliczności stanowiły uzasadnienie dla kwestionowanych postanowień planu, a w rezultacie, czy przyjęty w planie sposób przeznaczenia obszaru działki nr [...], obręb W. (gm. [...]) jako teren infrastruktury technicznej nie narusza przepisów art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji.
Do skargi zostały dołączone m.in. odpisy decyzji i orzeczenia sądowego przywołanych w jej skargi.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy, reprezentowana przez Wójta Gminy [...], wniosła o odrzucenie skargi ze względu na brak interesu skarżącego, ewentualnie zaś o oddalenie skargi.
Organ nie zgodził się z zarzutami strony co do niezgodnego z prawem ograniczenia przysługującego jej prawa własności. W tym względzie wyjaśnił, że przeznaczenie dla części obszaru działki nr [...], obręb W., gm. [...] w miejscowym planie zostało ustalone na podstawie istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenu; linie rozgraniczające teren infrastruktury technicznej - telekomunikacja zostały wyznaczone po śladzie istniejącego ogrodzenia okalającego obiekt stacji telefonii komórkowej. Zdaniem Rady trudno, trudno zatem mówić o ograniczeniu prawa własności ponad stan faktyczny, który istniał przed uchwaleniem planu. Organ podkreślił, że w przedmiotowym planie miejscowym podtrzymano tylko istniejące zagospodarowanie. Biorąc pod uwagę iż obiekt ten istnieje, ustalenie przeznaczenia innego niż zgodne ze stanem faktycznym i prawnym mogłoby narazić gminę na odszkodowanie zgodnie z art. 36 u.p.z.p.
Ponadto organ zauważył, że skarżący pomylił dwie różne inwestycje i nie przeanalizował dostatecznie załącznika graficznego do uchwały. W tym względzie organ wskazał na to, że ze skargi wynika, iż strona uważa, że w kwestionowanym planie wprowadzono możliwość usytuowania nowej inwestycji telekomunikacyjnej oraz załączył do skargi dokumenty dotyczące planowanej inwestycji. W odniesieniu do takie stanowiska organ stwierdził, że tymczasem w uchwalonym planie miejscowym nie wyznaczono innych, nowych, terenów dla lokalizacji telefonii komórkowej, a wyznaczony teren infrastruktury technicznej - telekomunikacja, oznaczony na załączniku graficznym do uchwały symbolem T, zajmuje powierzchnię ok. 162 m i dotyczy inwestycji już istniejącej. Dalej wyjaśnił, że miejsce lokalizacji planowanej inwestycji objętej postępowaniem dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego "dla bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...]", umorzonym decyzją Wójta nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., przeznaczono w zaskarżonej uchwale częściowo pod tereny rolnicze (o symbolu 2R) i częściowo pod tereny dróg wewnętrznych (o symbolu 8KDW). Organ wyjaśnił również, że w celu zobrazowania tej sytuacji załącza do niniejszej odpowiedzi na skargę załącznik graficzny w postaci mapy terenu, na którym to załączniku przedstawiono teren, na którym już znajduje się stacja bazowa telefonii komórkowej oraz teren, na którym stacja miała się znajdować i którego dotyczyły postępowania administracyjne opisywane w skardze.
Co do przeznaczenia obszaru działki nr [...] organ stwierdził, że istotna jest również zgodność postanowień planu miejscowego z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 777 ze zm.), który jednoznacznie stanowi, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zdaniem organu, w związku z tym przepisem, sporządzając projekt planu miejscowego, nie można zakazywać lokalizacji obiektów telefonii komórkowej. Organ stwierdził tez, że w przedmiotowym planie miejscowym nie wyznaczono nowego terenu przeznaczonego pod tego typu inwestycje, nie wprowadzono również zakazu, a tylko "ujęto w przepis prawa miejscowego istniejące zagospodarowanie".
Dalej organ argumentował, że kwestia oddziaływania istniejącego obiektu telefonii komórkowej, czy też planowanego takiego obiektu, badana jest na podstawie przepisów odrębnych, przed uzyskiwaniem pozwolenia na budowę i w wówczas musi być brane pod uwagę ustalone przeznaczenie ternu sąsiedniego, co wynika z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
W odniesieniu do legitymacji skarżącego organ podniósł, że skarżący nie brał udziału w procedurze planistycznej, pomimo dochowania przez organ sporządzający plan wszystkich nakazanych prawem ogłoszeń i obwieszczeń ani nie wykazał naruszonego interesu prawnego w toku trwającej procedury planistycznej. Zdaniem organu, trudno uznać, że strona ma interes prawny do wniesienia przedmiotowej skargi, skoro uzasadniając swój interes prawny, wskazuje na zagrożenia związane z planowaną inwestycją, która nie została w ogóle ujęta w planie. Organ stwierdził, że podtrzymanie w przedmiotowym planie dotychczasowego przeznaczenia dla niewielkiej części działki nr ewid. [...] nie narusza interesu prawnego skarżącego, gdyż jest spełnieniem potrzeb interesu publicznego, w tym przypadku postrzeganego jako zachowanie i możliwość prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie przyczyniającym się do utrzymania łączności publicznej.
W odniesieniu do zarzutu o naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji, Rada Gminy stwierdziła, że przedmiotowy plan miejscowy w żaden sposób nie ogranicza praw skarżącego i nie ingeruje w jego prawo własności oraz konstytucyjnej wolności. Od wojując się do uzasadnienia zaskrzonej uchwały, organ przypomniał, że podczas sporządzania przedmiotowej uchwały brano pod uwagę zasadę proporcjonalności; miała ona zasadnicze znaczenie dla organu sporządzającego plan miejscowy, gdyż jego opracowanie miało na celu ochronę terenów nim objętych przed niekontrolowaną zabudową, mogącą powstawać na podstawie decyzji o warunkach zabudowy na obszarach, które zgodnie z polityką przestrzenną gminy określoną w Studium powinny pozostać w użytkowaniu rolniczym. Organ podniósł, że wobec złożonych wniosków i uwag do projektu planu miejscowego, zasada proporcjonalności była niejednokrotnie wyważana i stosowana. W tym zakresie wskazał na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały, że w pracach koncepcyjnych rozważono możliwość realizacji zabudowy, pod kątem nawiązania do istniejącej zabudowy poza granicami planu; ze względu na zadania własne gminy, do których gmina jest zobowiązana po uchwaleniu planu, starano się wyważyć wszystkie interesy, które występują w tej sprawie, tj. gminy, właścicieli działek objętych planem, mieszkańców gminy; oprócz wyważenia interesów wszystkich stron, kierowano się również wymogiem proporcjonalności, zwanym także zakazem nadmiernej ingerencji, który oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa.
Na koniec organ podkreślił, że ani Wójt Gminy [...], ani Rada Gminy nie przesądzili o możliwości lokalizacji kolejnego obiektu telekomunikacyjnego i z tego też względu kwestie oddziaływania, w tym skumulowanego, nie były rozpatrywane. Stwierdził też, że w wyniku podjęcia uchwały nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. Rada Gminy nie naruszyła władztwa planistycznego, a ustalenia planu nie ingerują w interes prawny skarżącego.
Do odpowiedzi na skargę zostały dołączone m.in. kopia akt administracyjnych - dokumentacja planistyczna wraz z uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. oraz mapa przedstawiająca powiększenie planu wraz z lokalizacją obecnej stacji.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2021 r. zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę (...) wraz z rozszerzeniem skargi o zapis § 4 pkt 4) uchwały, § 6 pkt 3) uchwały oraz § 13 pkt 2 e uchwały", pełnomocnik R. G. oświadczył, że rozszerza skargę z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz wnosi o:
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonego planu miejscowego dodatkowo w części dotyczącej zapisów: a) § 4 pkt 4 uchwały - w zakresie określającym przeznaczenie obszaru działki nr [...] jako tereny rolnicze, oznaczony symbolem 2R; b) § 6 pkt 3 - w zakresie wyłączającym spod zakazu realizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – inwestycji celu publicznego; c) § 13 pkt 2 lit. e - w zakresie dopuszczającym na terenie działki nr [...] lokalizację urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej; d) załącznika graficznego zaskarżonej uchwały w części określającej przeznaczenie obszaru działki nr [...] jako tereny rolnicze, oznaczony symbolem 2R. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 pkt 2, 6, 7 oraz art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. poprzez przekroczenie zasady władztwa planistycznego, jak i poprzez nieuwzględnienie przy tworzeniu planu, że przeznaczenia obszaru, na którym znajduje się działka nr [...], na cele rolne umożliwi posadowienie na niej kolejnych stacji bazowych operatorów komórkowych, pomimo, że na działce tej znajduje się już stacja bazowa telefonii komórkowej operatora [...] z urządzeniami nadawczymi, które emitują pola elektromagnetyczne; powyższe doprowadzi do: znacznego zwiększenia zasięgu oddziaływania szkodliwych pól elektromagnetycznych na otoczenie (w tym na nieruchomość skarżącego sąsiadującą bezpośrednio z działką nr [...]), obniżenia walorów architektonicznych i krajobrazowych nieruchomości należących do skarżącego, jak również do znacznego obniżenia wartości działek znajdujących się w granicach oddziaływania pól elektromagnetycznych oraz poprzez nierozważnie alternatywnych możliwości projektowych, a także poprzez preferowanie interesu pojedynczych właścicieli ponad interes społeczny;
2. art. 140 w zw. z art. 144 k.c. w zw. z art. 6 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji poprzez nadmierne i nieuzasadnione ograniczenie skarżącego w możliwości korzystania ze swojej nieruchomości oraz nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące mu prawo własności poprzez stworzenie zagrożenia oddziaływania pola elektromagnetycznego, jak również obniżenie wartości rynkowej nieruchomości, a także poprzez zakłócenie wykonywania swojego prawa własności poprzez powstanie lub nasilenie immisji oraz obniżenie walorów architektonicznych i krajobrazowych nieruchomości należących do skarżącego, a także poprzez preferowanie interesu pojedynczych właścicieli ponad interes społeczny.
W uzasadnieniu skarżący oświadczył, że podtrzymuje w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Podniósł, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., a którego podstawą są przepisy art. 140 i art. 144 k.c. oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. Ponadto stwierdził, że § 14 pkt 1 i 2 uchwały, przeznaczający cześć obszaru działki o nr [...], oznaczony na załączniku graficznym symbolem T, na lokalizację obiektów związanych z telekomunikacją oraz dopuszczający lokalizowanie innych sieci i obiektów infrastruktury technicznej, nie tylko usankcjonował istniejące zagospodarowanie, ale ułatwi też w przyszłości budowę w tym miejscu kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej bez konieczności prowadzenia postępowania administracyjnego jakie było wcześniej wymagane prawem i w którym bronił swoich praw.
Motywując wskazane w rozszerzeniu skargi zarzuty, stwierdził, że przeznaczenie działki nr [...] na cele rolne znacznie ułatwi realizowanie inwestycji planowanej przez P. spółkę z o.o., a polegającej na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej, przewidzianej do realizacji na terenie tej działki. Podniósł, że zaskarżone postanowienia uchwały powodują, że inwestycja będzie mogła być realizowana na podstawie jedynie pozwolenia na budowę i w tym względzie odwołał się do treści art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Jego zdaniem, zaskarżona uchwała wyłącza inwestycje celu publicznego spod zakazu realizacji na tym obszarze nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a taką jest właśnie budowa bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej, przewidzianej do realizacji na działce nr [...]. Powyższe doprowadzi w jego przekonaniu do znacznego zwiększenia zasięgu oddziaływania szkodliwych pól elektromagnetycznych na otoczenie (w tym na nieruchomość skarżącego sąsiadującą bezpośrednio z działką nr [...]), obniżenia walorów architektonicznych i krajobrazowych nieruchomości należących do skarżącego, jak również do znacznego obniżenia wartości działek znajdujących się w granicach oddziaływania pól elektromagnetycznych oraz poprzez nierozważnie alternatywnych możliwości projektowych, a także poprzez preferowanie interesu pojedynczych właścicieli ponad interes społeczny. Dalej stwierdził, że zaskarżone przepisy uchwały godzą w prawo własności skarżącego, a unormowania zwarte w art. 140 w zw. z art. 144 k.c. w zw. z art. 6 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji jednoznacznie wskazują, że planowanie przestrzenne nie może pomijać prawa własności; obowiązkiem organów realizujących władztwo planistyczne jest zatem poszukiwanie rozwiązań zmierzających do optymalnego rozwiązania konfliktu między interesem publicznym a potrzebami właścicieli poszczególnych nieruchomości. Skarżący podniósł, że przeznaczenie działki nr [...], na której planowana jest inwestycja, na cele rolne, a także dopuszczanie na jej terenie lokalizacji obiektów urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej, którą to zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. stanowią także sieci szerokopasmowe czy też szerzej - sieci telekomunikacyjne oraz wyłączenie inwestycji celu publicznego spod zakazu realizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko umożliwi wybudowanie stacji telefonii komórkowej w planowanym pierwotnie przez P. miejscu pomimo, że w sąsiedztwie zlokalizowana jest już stacja nadawcza innego operatora i ma miejsce zjawisko krzyżowania się pól magnetycznych, co czyni tę inwestycję znacznie oddziałującą na środowisko. Podtrzymał stanowisko co do tego, że inwestycja na działce nr [...] obniży wartość jego posesji i ograniczy zagospodarowanie jej w przyszłości, w tym poprzez zacienianie ze strony dwóch stacji bazowych telefonii komórkowej i obniżenie walorów architektonicznych i krajobrazowych działek skarżącego. Ponownie też wskazał na możliwość nakładania się fal elektromagnetycznych obu wież, co będzie stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia osób znajdujących się w ich pobliżu.
Skarżący stwierdził, że postanowienie § 6 pkt 3 uchwały wprowadza zakaz realizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, za wyjątkiem inwestycji celu publicznego, co spowoduje, że przeznaczenie gruntu na cele rolne pozwala na zlokalizowanie na działce nr [...] infrastruktury telekomunikacyjnej. Wszystko to wskazuje na to, że Gmina przy ustalaniu zaskarżanego planu preferuje interes inwestora, niejako ułatwiając mu realizacje inwestycji, nie biorąc pod uwagę interesu społecznego ani interesu właścicieli działek objętych planem, jak i interesu właścicieli działek sąsiadujących; uchwalony plan miejscowy w sposób wyraźny preferuje interes jednego inwestora z naruszeniem interesu innego właściciela bez uzasadnienia dla takiego działania.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2022 r. Rada Gminy ustosunkowała się do rozszerzenia skargi, podtrzymując wniosek o oddalenie skargi w całości oraz wnosząc o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z załączonego do tego pisma procesowego dokumentu w postaci [poświadczonego za zgodność odpisu] decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2009 r. (nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr [...] w Wirach, w gminie [...] – a to celem wykazania legalnej zabudowy na spornym obszarze, tj. na działce nr [...].
W uzasadnieniu organ podniósł, że rozszerzenie skargi należy uznać za nieskuteczną próbę korekty bezzasadnej skargi. Organ powołał się na wymóg określony w art. 20 pkt 1 u.p.z.p. i stwierdził, że w Studium dla przedmiotowego terenu ustalono kierunek rozwoju pod tereny rolne - pozostające w użytkowaniu rolniczym. W związku z powyższym organ stwierdził, że Rada Gminy, uchwalając przedmiotowy plan miejscowy nie mogła wyznaczyć na przedmiotowym terenie innego przeznaczenia, gdyż byłoby to naruszeniem przepisów prawa. Ponadto stwierdził, że stosownie do art. 20 pkt 2 u.p.z.p plan miejscowy plan musi być zgodny z przepisami odrębnymi, a takim przepisem jest art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Organ stwierdził, że w związku z tym, sporządzając projekt planu miejscowego, nie można zakazywać lokalizacji obiektów telefonii komórkowej; w przedmiotowym planie miejscowym nie wyznaczono nowego terenu przeznaczonego pod tego typu inwestycje ani nie wprowadzono również zakazu. Ponadto powtórzył wcześniejszą argumentację dotyczącą momentu badania kwestii oddziaływania planowanego obiektu telekomunikacyjnego, oparta na brzmieniu art. 46 ust. 2 tej ustawy. Zdaniem Rady, brak ustaleń wprowadzonych w § 13 pkt 2 uchwały uniemożliwiłby realizację na przedmiotowym terenie jakichkolwiek urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej – służących obsłudze zarówno terenów rolniczych, jak i sąsiednich terenów mieszkaniowych czy usługowych.
Ponadto organ podniósł, że część tekstowa i graficzna planu miejscowego jest zgodna art. 15 pkt 1 u.p.z.p. W związku z tym stwierdził, że skoro Studium "wskazuje dla przedmiotowego terenu ustalono kierunek rozwoju pod tereny rolne: pozostające w użytkowaniu rolniczym, wskazanie na załączniku graficznym innego przeznaczenia byłoby istotnym naruszeniem przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.")sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 P.p.s.a, albowiem strona skarżąca zawarła odpowiedni wniosek w piśmie z dnia [...] września 2021 r., a strona przeciwna wnioskowi temu nie sprzeciwiła się.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie wskazać należy, iż skarżący posiada legitymację skargową, bowiem zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 506 ze zm. , dalej u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Dalej wskazać należy, iż niekwestionowanym przez strony jest, że skarżącemu służy prawo własności działki gruntu nr [...] położonej w L. przy ul. [...], graniczącej bezpośrednio terenem objętym zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a oznaczonym na rysunku planu symbolem 2R oraz [...] Nadto w pobliżu granicy nieruchomości skarżącego znajduje się teren oznaczony w planie symbolem T. Z faktu przeznaczenia terenu i oznaczonego symbolem T, jako terenu infrastruktury technicznej – telekomunikacji oraz z ustaleń dotyczących terenu rolniczego oznaczonego symbolem 2R, w tym w szczególności dopuszczenia na tym terenie lokalizacji urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej w postaci stacji bazowych telefonii komórkowej emitujących pola elektromagnetyczne skarżący wyprowadza interes prawny w zaskarżeniu kwestionowanej uchwały polegający na ingerencji przez tą uchwale w jego prawo własności jako właściciela nieruchomości sąsiedniej znajdującej się w obszarze oddziaływania potencjalnej nowej zabudowy.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że może dojść do naruszenia postanowieniami planu także interesu prawnego właściciela nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie obszaru, co do którego plan sporządzono, jeżeli ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. (por. wyroki NSA z 1 września 2009 r., sygn. akt II OSK 900/09; z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2373/11; z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1940/10. te i pozostałe przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach niniejszej sprawy źródła interesu prawnego skarżącego, który został naruszony zaskarżoną uchwałą, można zatem upatrywać w przepisach prawa materialnego dotyczących prawa własności. Przeznaczenie bezpośrednio sąsiadującego z nieruchomością skarżącego terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 2R może mieć bowiem potencjalny wpływ na korzystanie przez skarżącego z jego nieruchomości, a więc dotknie jednego z trzech zasadniczych uprawnień właścicielskich, określonych w art. 140 Kodeksu cywilnego.
Naruszenie interesu prawnego strony następuje bowiem wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09). Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem poprzez przyjęcie planu obejmującego tereny bezpośrednio sąsiadujące z nieruchomością skarżącego nałożony na niego został obowiązek znoszenia obowiązek znoszenia tego rodzaju sposobów zagospodarowania tych terenów, które odpowiadać będą ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zauważyć nadto należy, iż zarówno nieruchomość skarżącego, jak i tereny objęte planem a oznaczone symbolem 2R wykorzystywane są aktualnie jako grunty rolne, zaś dla obszaru obejmującego działki skarżącego nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe oznacza, iż sposób zagospodarowania terenów sąsiednich, zarówno oznaczonych symbolem 2R jak i 8KDW może mieć istotny wpływ na możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącego. Ewentualne zagospodarowanie nieruchomości skarżącego będzie bowiem musiało w myśl zasady dobrego sąsiedztwa wyrażonej w wart. 61 § 1 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – dalej u.p.z.p.) uwzględniać sposób zagospodarowania działki bezpośrednio graniczącej z działką skarżącego.
Okoliczność, iż zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego determinuje jedynie dopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, jednakże nie przesądza jednakże samodzielnie o wadliwości przyjętego aktu prawa miejscowego.
Możliwa jest bowiem taka sytuacja faktyczna, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, co może mieć miejsce na przykład poprzez wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określonych, uzasadnionych wymogami polityki przestrzennej rozwiązań, czy też określonego sposobu zagospodarowania danego terenu.
Dopiero stwierdzenie obiektywnego naruszenia porządku prawnego przez zaskarżoną uchwałę uzasadniać natomiast będzie zastosowanie przez Sąd art. 147 P.p.s.a. i stwierdzenie jej nieważności w całości lub części (por. wyroki NSA z 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 355/11 oraz z 6 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1208/11).
Przechodząc do rozpoznania meritum sprawy wskazać należy, iż stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli odnośnie aktów prawa miejscowego jest zbadanie, czy organy stanowiące, w toku ich podejmowania nie naruszyły prawa w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważność zaskarżonej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności działania organów administracji publicznej sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 ust.1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej uchwały pod kątem merytorycznym obejmuje zgodnie z przywołanym powyżej przepisem tryb i zasady sporządzania planu miejscowego. Tryb sporządzania planu miejscowego, to wskazana w art. 17 u.p.z.p. (z uwzględnieniem art. 17a i art. 19) sekwencja czynności podejmowanych w toku procedury planistycznej, podejmowana począwszy do uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu (tzw. uchwały intencyjnej, o której mowa w art. 14 ust. 1 u.p.z.p.), a skończywszy na jego uchwaleniu na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2348/12).
Istotne naruszenie trybu sporządzania planu następuje, gdy ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono procedury sporządzania aktu planistycznego. Natomiast naruszenie zasad, to przyjęcie rozwiązań niezgodnych z normami konstytucyjnymi lub zawartymi w ustawach materialnoprawnych, które to normy wyznaczają granice wykonywania władztwa planistycznego (por. wyroki NSA z 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1405/16 i 25 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1874/18).
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził z urzędu uchybień procedury planistycznej, stanowiących istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, zaś w samej skardze, jak i uzupełniającym ją piśmie procesowym nie podniesiono pod adresem zaskarżonej uchwały jakichkolwiek zarzutów o charakterze proceduralnym.
Skład orzekający nie stwierdził również naruszenia zasad sporządzania planu poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy.
Odnosząc się wprost do zgłoszonych zarzutów wskazać w pierwszym rzedzie należy, iż zgodnie z art. 21 ust.1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 140 K.c. właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego, z tym, że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych.
Powyższe oznacza, iż prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i absolutnym. Doznaje ono bowiem w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je wprost Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, przy czym tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Takimi przepisami ustawowymi dającymi podstawę do ograniczenia prawa własności są m.in. regulacje zawarte w ustawie z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1 tej ustawy).
Z powyższego wynika, iż plan zagospodarowania przestrzennego może wkraczać w sferę wykonywania prawa własności (art. 140 K.c.). Plany ustalają bowiem możliwość (lub zakaz) prawa zabudowy danej nieruchomości, a przez to określają granice wykonywania przez jednostkę prawa własności. Jedynie w tak określonych granicach właściciel (użytkownik wieczysty) może korzystać z gruntu, rozporządzać nim i dokonywać jego zabudowy.
Pamiętać należy, że rada gminy na mocy art. 3 ust. 1 u.p.z.p. korzysta z tzw. władztwa planistycznego (inaczej: samodzielności planistycznej gminy), a więc decyduje o kształtowaniu i prowadzeniu polityki przestrzennej na terenie gminy. Gmina sprawując władztwo planistyczne, musi mieć na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. Konieczne jest takie wyważenie ww. interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2478/15). Przy czym o przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić dopiero wówczas, gdy rozwiązania planistyczne są dowolne i pozbawione uzasadnienia merytorycznego (wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2812/15).
Tego rodzaju naruszenia władztwa planistycznego wyrażające się w naruszeniu – względem nieruchomości należących do skarżącego – zasady proporcjonalności w ocenie Sądu w kontrolowanej uchwale nie zaistniały.
W szczególności wbrew twierdzeniom strony skarżącej tak określenie w planie terenu infrastruktury technicznej – telekomunikacji oznaczonego symbolem T, jak i dopuszczenie na terenie rolniczym oznaczonym symbolem 2R możliwości lokalizacji urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej z zakazem sytuowania stacji transformatorowych, przepompowni ścieków, konstrukcji wsporczych oraz innych obiektów wymagających zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze nie narusza jakichkolwiek przepisów określających granicę władztwa planistycznego gminy, w tym przepisów wskazanych wprost w skardze oraz uzupełniającym ją piśmie procesowym z [...] września 2021 r.
Odnośnie zarzutów podniesionych w skardze pod adresem postanowień zawartych w § 4 pkt 5 i § 14 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały, a dotyczących przeznaczenia terenu oznaczonego w planie symbolem T zauważyć należy, iż te postanowienia aktu prawa miejscowego dotyczą działki gruntu, która już w momencie podejmowania zaskarżonej uchwały była wykorzystywana na cele infrastruktury technicznej i na której zlokalizowana była i jest stacja bazowa telefonii komórkowej.
Nie sposób zatem przyjąć by uwzględnienie w planie miejscowym dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu oznaczonego w planie symbolem T naruszało jakiekolwiek z wskazanych w skardze jako wzorce kontroli przepisów. W szczególności strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów na poparcie podnoszonej w skardze tezy, iż uwzględnienie w planie miejscowym istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej doprowadzi do znacznego zwiększenia zasięgu oddziaływania szkodliwych pól elektromagnetycznych, Stawarza zagrożenie dla zdrowia osób znajdujących się na nieruchomości skarżącego i prowadzi do powstania lub nasilenie immisji.
W tym zakresie całą argumentacje skargi uznać należy za gołosłowną i opartą jedynie na subiektywnym przekonaniu skarżącego o szkodliwym wpływie promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez stację bazową telefonii komórkowej zlokalizowana na obszarze oznaczonym w planie symbolem T, a występującym także na nieruchomości skarżącego.
Nie zasługiwały także na uwzględnienie analogicznej treści zarzuty podnoszone w piśmie procesowym z [...] września 2021 r. pod adresem regulacji zawartych w § 4 pkt 4, § 6 pkt 3 i § 13 pkt 2 lit. e zaskarżonej uchwały, a dotyczące terenu o przeznaczeniu rolniczym oznaczonym w przedmiotowym planie symbolem 2R.
Nie sposób bowiem przyjąć, iż przekroczeniem władztwa planistycznego jest dopuszczenie przez gminę lokalizacji na obszarze o przeznaczeniu rolnym mogących znacząco oddziaływać na środowisko inwestycji celu publicznego (§ 6 pkt 3 zaskarżonej uchwały), czy też dopuszczenie – przy wprowadzeniu generalnego zakazu zabudowy terenu oznaczonego symbolem 2R – możliwości lokalizacji pewnych kategorii obiektów i urządzeń budowlanych, w tym w szczególności urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej, jednakże z zakazem sytuowania stacji transformatorowych, przepompowni ścieków, konstrukcji wsporczych oraz innych obiektów wymagających zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze.
Taki sposób określenia dopuszczalnego sposobu zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem 2R jak przyjęty w zaskarżonym miejscowym planie nie narusza bowiem jakichkolwiek z wskazanych w pismem skarżącego jako wzorce kontroli przepisów.
W szczególności nie sposób podzielić poglądu strony skarżącej jakoby dopuszczenie lokalizowania na terenie oznaczonym symbolem 2R sąsiadującym z jego nieruchomością urządzeń infrastruktury technicznej w postaci stacji bazowych telefonii komórkowej samoistnie stwarzało zagrożenie oddziaływania na jego nieruchomości pola elektromagnetycznego i w tym sposób ograniczało go w wykonywaniu prawa własności jego nieruchomości.
Przypomnieć bowiem należy, iż niezależnie od postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczającego lokalizowanie na terenie 2R urządzeń, sieci i obiektów infrastruktury technicznej, w tym urządzeń i obiektów telekomunikacyjnych ewentualne wzniesienie tego rodzaju obiektów podlegać będzie reglamentacji wynikającej z przepisów prawa budowlanego i na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, jak też w czasie eksploatacji urządzeń podlegać będzie weryfikacji czy inwestor zamierza zrealizować budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o parametrach przekraczających dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019, poz. 2448), czy zrealizowana inwestycja przekracza dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych oraz gdzie występują te przekroczenia, w tym w szczególności czy występują one na nieruchomości skarżącego.
Co za tym idzie na etapie kontroli zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczającego jedynie generalną możliwość lokalizowania urządzeń sieci i obiektów infrastruktury technicznej za przedwczesne i gołosłowne uznać należy twierdzenia strony skarżącej, iż w następstwie przyjętych rozwiązań planistycznych dopuszczających taki sposób zagospodarowania terenu 2R na nieruchomości sąsiadującej z tym ternem dojdzie do znacznego zwiększenia zasięgu oddziaływania szkodliwych pól elektromagnetycznych, względnie powstania czy tez nasilenia immisji w tym zakresie.
Analogicznie nie sposób przyjąć, iż tego rodzaju jak przyjęte w planie rozwiązania planistyczne samoistnie doprowadzą do zacienienia nieruchomości skarżącego i w ten sposób nieproporcjonalnie ogranicza go w korzystaniu z niej.
W skardze nie wykazano także by przyjęte dla terenu 2R oraz T rozwiązania planistyczne spowodowały, iż naruszona została istota przysługującego skarżącemu prawa własności działek nr [...], [...], [...], [...] i [...]. W szczególności nie wykazano by przyjęte rozwiązania uniemożliwiały skarżącemu korzystanie z jego działek zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem, jak też by uniemożliwiały mu ewentualną zmianę sposobu zagospodarowania tych działek w przyszłości.
Do naruszenia istoty prawa własności dochodzi zaś w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią. Pozbawienie właściciela części - nawet znacznej - atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą - nie musi więc oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności (por. wyrok WSA w Krakowie z [...] listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr [...]).
Również w tym zakresie twierdzenia skarżącego uznać należy za gołosłowne.
Za nietrafne uznać także należy zarzuty dotyczące rzekomego preferowania interesu pojedynczych właścicieli ponad interes społeczny.
W ocenie sądu orzekającego w mniejszej sprawie uwzględnienie interesu społecznego wyraża się właśnie w dopuszczeniu lokalizacji na przedmiotowym terenie inwestycji celu publicznego, a naruszeniem tego byłoby postulowane przez stronę skarżącą generalne wyeliminowanie możliwości wznoszenia obiektów telekomunikacyjnych, w tym stacji bazowych telefonii jedynie ze względu na subiektywne zastrzeżenia właściciela nieruchomości sąsiedniej.
Odnosząc się do argumentacji wskazującej na potencjalne obniżenie wartości nieruchomości skarżącego wskazać należy, iż kwestia wpływu uchwalenia planu na wartość ekonomiczną działki nie stanowi natomiast kryterium oceny legalności planu, bowiem oczywistym jest, iż kwestia ewentualnego obniżenia wartości nieruchomości może być między stronami sporna, lecz do rozstrzygnięcia tych sporów właściwe są sądy powszechne (art. 37 ust. 10 u.p.z.p.).
Nie ma wreszcie jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla oceny zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podnoszona w skardze okoliczność, iż skarżący w innych postępowaniach starał się nie dopuścić do powstania w sąsiedztwie jego nieruchomości stacji bazowej telefonii komórkowej. Powyższe wprost wynika z faktu, iż ustawodawca nie powiązał dopuszczalności prowadzenia procedury planistycznej z wynikami postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących lokalizacji inwestycji na terenach objętych taką procedurą. Na jakiekolwiek regulacje dotyczące tej materii nie wskazuje także autor skargi ograniczając się jedynie do obszernego omówienia historii prowadzenia tych postępowań.
Reasumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że kontrolowana uchwała w zaskarżonej części nie narusza jakichkolwiek przepisów, w tym przepisów wskazanych w skardze i pismach ją uzupełniających.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Co do żądania organu zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. dotyczącego zasądzenia kosztów postępowania Sąd wyjaśnia, że w art. 199 P.p.s.a. ustanowiono ogólną zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei z art. 200 i art. 201 P.p.s.a. wynika, że w razie uwzględnienia skargi obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez skarżącego od organu. Natomiast zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem w niniejszym wyroku Sąd oddalił skargę, zaś wniosek o zasądzenie kosztów postępowania pochodzi od organu. Zatem nie mógł podlegać rozpatrzeniu i nie mógł stanowić przedmiotu dodatkowego rozstrzygnięcia w wyroku. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym co do zasady (wyjątek określony w art. 208 P.p.s.a.) w ogóle nie jest możliwe zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu, bez względu na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło