II SA/Po 73/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M. i M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 257,- zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nałożył na M. i M.S. obowiązek doprowadzenia systemu grzewczego do stanu poprzedniego, poprzez likwidację przyłącza kotła typu UNI i przywrócenie zasilania instalacji grzewczej do istniejącego systemu. Decyzja została wydana po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez organ II instancji zalecający dokonanie szczegółowych oględzin poprzedzających ustalenia. Wydając decyzję w tej samej kwestii po raz drugi organ nadzoru budowlanego powołał się na brak możliwości przeprowadzenia wizji w przedmiotowym mieszkaniu z powodu odmowy udostępnienia lokalu przez właścicieli. Opinia wyznaczonego biegłego J.K. z tego powodu musiała ograniczyć się do oględzin przewodów kominowych i dymowych ponad dachami budynku. W ocenie organu samowolne zainstalowanie, w mieszkaniu przy ul. [...] w miejscowości J., podłączenia kotła centralnego ogrzewania do przewodu kominowego wykonanego z kształtek ceramicznych jest niedopuszczalne, z uwagi na temperaturę spalin wynoszącą 350-400 º C. Może to spowodować uszkodzenie kształtek kominowych i zablokowanie przewodu kominowego, dymowego, co będzie stanowić zagrożenie dla życia. Zainstalowany kocioł typu UNI wymaga również innych parametrów dotyczących przewodu kominowego niż istniejące w budynku. Organ przyjął, iż zainstalowanie kotła grzewczego wymaga pozwolenia na budowę, której to procedury instalujący nie zachowali. Zatem wobec tego, że dokonanie instalacji kotła centralnego ogrzewania stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia organ, na podstawie art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 1 pkt 1 tego artykułu Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 tekst jed.), orzekł nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Organ powołał się nadto na § 16 ust. 1 pkt 1 i § 19 ust. 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia z dnia 16. 08. 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, które wskazuje, że sposób użytkowania instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokali powinien być zgodny z założeniami projektu oraz instrukcjami użytkowania instalacji i urządzeń oraz w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkownikom. Ponadto organ podkreślił, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690) w § 136 określa szczegółowo zasady, według których mogą być instalowane kotły na paliwo stałe, czego w żadnym zakresie nie spełnia przedmiotowa instalacja. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła M.S. podnosząc, iż błędnych ustaleń dokonano bez oględzin mieszkania, błędnie przyjęto, iż instalacja kotła centralnego ogrzewania wymaga pozwolenia na budowę a także zakwestionowała stworzenie przez wykonanie przez siebie instalacji, zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy W ocenie organu ustalenia PINB w zakresie powstałego, w wyniku działań inwestorów, zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia są prawidłowe. Poprawnie organ I instancji zastosował wskazane przepisy Prawa budowlanego i rozporządzeń, co w konsekwencji uzasadnia orzeczenie nakazujące przywrócenie systemu grzewczego do poprzedniego stanu. Organ II Instancji wskazał na celowość działania nadzoru budowlanego w stosunku do majątku wspólnoty mieszkaniowej w zakresie prawem przewidzianym. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M. i M. S., domagając się uchylenia decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej dotycząca sposobu ogrzewania budynku wywołuje jedynie skutki cywilnoprawne. Zdaniem skarżących decyzje obu instancji wydano bez podstawy prawnej, gdyż instalacja kotła centralnego ogrzewania nie wymaga pozwolenia na budowę. W skardze zakwestionowano również ustalenia organu, co do zagrożenia bezpieczeństwa poprzez dokonanie przedmiotowej instalacji. Podniesiono, że nie ustalono nawet typu pieca – co ma znaczenie dla przyjętych ustaleń i wiarygodności opinii biegłego. Podniesiono nadto zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie sposobu powołania biegłego. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżących, podniósł zarzut naruszenia przepisów przez brak uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym Wspólnoty Mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uzasadniony okazał się zarzut braku udziału strony, Wspólnoty Mieszkaniowej, w postępowaniu administracyjnym. Ustawa z dnia 24.06.1994r. o własności lokali (Dz. U. z dnia 27.07.1994r.) określiła nie tylko sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, do których należy lokal skarżących, ale także prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną (art. 1 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 3, po wyodrębnieniu własności lokali w budynku wielomieszkaniowym powstaje tzw. nieruchomość wspólna jako prawo związane z własnością lokalu określone w formie udziału. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Do nich zaliczyć należy kominy, systemy wentylacyjne, urządzenia grzewcze. Instalujący zakładając własny system ogrzewania mieszkania dokonali instalacji przyłącza kotła centralnego ogrzewania do systemów kominowych stanowiących własność wspólną. Tym samym wkroczyli w zakres funkcjonowania nieruchomości wspólnej czym naruszyli obowiązki wspólnoty mieszkaniowej (art. 17). Powyższe przesądza o celowości udziału wspólnoty mieszkaniowej, w imieniu której działa zarząd, jako strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. (por. wyrok NSA z 9.09.1998r. sygn. akt. IV SA 2027/96 LEX nr 43794 oraz wyrok WSA z 01.12.2005r. sygn. akt VII SA/Wa 725/05 LEX nr 196276) na podstawie art. 29 kpa. W niniejszym postępowaniu doszło zatem do naruszenia zasady udziału strony – wspólnoty mieszkaniowej – w postępowaniu, które jest przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Powyższy przepis pozwala na stwierdzenie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. (por. wyrok WSA z 02.02.2006r. sygn. akt II OSK 496/05 LEX nr 196700 oraz wyrok NSA z 06.07.2006r. sygn. akt II OSK 991/05 ONSA; WSA 2007/1/7) Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ja decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zawiadomić o toczącym się postępowaniu Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], w imieniu i na rzecz której działa, jak wynika z materiału dowodowego, Zarząd – osoba fizyczna. Nie może jej skutecznie zastąpić wykonująca, na podstawie zawartej umowy, (k.83) obowiązki administracji nieruchomością, Spółdzielnia Mieszkaniowa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze, że dokonana przez skarżących instalacja kotła centralnego ogrzewania, stanowi roboty budowlane określone w art. 3 pkt 7 jako montaż a zatem słusznie organy nadzoru budowlanego wskazały na przepisy art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 1 Ocenie organu pozostawić należy czy wykonane roboty budowlane mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2. Podkreślić jedynie należy, iż skarżący bezpodstawnie zarzucali, iż powyższe ustalenie dokonane zostało z pominięciem oględzin mieszkania, skoro na oględziny nie wyrazili zgody. W tych warunkach organ słusznie, stosując reguły z art. 10 § 2 wydał decyzję w oparciu o pozostały materiał dowodowy. O kosztach postępowania orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., a w pkt. III orzeczono zgodnie z art. 152 p.p.s.a. ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka MP