II SA/Po 74/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-09-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Podrazik, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Sędzia WSA Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku stałego z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, spowodowanego uchylaniem się wnioskodawcy od kontaktu z organem, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku stałego z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, spowodowanego uchylaniem się wnioskodawcy od kontaktu z organem, jest zgodna z prawem. Brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, do którego strona jest zobowiązana, stanowi samodzielną podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego, dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Organy pomocy społecznej podjęły próby ustalenia jego sytuacji majątkowej, dochodowej i zdrowotnej, jednakże nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego z powodu braku kontaktu ze strony wnioskodawcy. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2021 roku sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Dnia [...] maja 2020 r. W. G. (zwany dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącym") złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Do wniosku dołączono orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności istniejącej od [...] listopada 2014 r.
Dnia [...] maja 2020 r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. wezwał wnioskodawcę do umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Jednocześnie organ prowadzący postępowanie podjął liczne próby ustalenia, czy wnioskodawca pracuje, czy uiszcza składki zdrowotne i ubezpieczeniowe, oraz jaka jest jego sytuacja majątkowa.
Przedsiębiorstwo P. z siedzibą w J. udzieliło odpowiedzi na zapytanie dotyczące wynagrodzenia wnioskodawcy. Stwierdzono, że w kwietniu 2020 r. wnioskodawca nie otrzymał wynagrodzenia. Sam obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, gdyż uległ wypadkowi przy pracy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych powiadomił Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J., że wnioskodawca jest zatrudniony w P.[...]. Sam podlega ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ponadto wnioskodawca nie pobiera renty, emerytury, ani zasiłków.
Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. dowiedział się także, że przeciwko wnioskodawcy toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne, a także postępowanie o wymeldowanie z mieszkania, w którym przebywa. Wnioskodawca jest właścicielem 18 pojazdów. Aż 11 pojazdów jest zarejestrowanych w powiecie [...]
Wywiadu środowiskowego nie udało się przeprowadzić, mimo zapewnień wnioskodawcy, że pozostaje do dyspozycji pracowników socjalnych. Wnioskodawca wezwany do podania numeru telefonu komórkowego nie podał go. Ponadto sam nie skontaktował się z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w J., czy to przez osobiste stawiennictwo, czy to przez kontakt telefoniczny.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy J. (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego z powodu biernej postawy i braku rozeznania telefonicznego i kontaktu z nim w celu ustalenia faktycznej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej, zdrowotnej i majątkowej. Burmistrz przedstawił cały stan faktyczny. Stwierdził, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe, które wynosi [...] zł, ale nie wiadomo ile zarabia. Burmistrz powołał przepis art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zmianami, zwanej dalej "u.p.s."), zgodnie z którym decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego i zgromadzeniu materiału dowodowego. Wnioskodawca odebrał wezwanie do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednakże celowo pozostaje w zwłoce. Wnioskodawca nie odebrał wielu pism, a skutek doręczenia nastąpił w drodze fikcji. Organ I instancji stwierdził, że postawa wnioskodawcy uniemożliwia ustalenie, w jakiej sytuacji on się znajduje. Powołując się na orzecznictwo, uznano, że skoro wnioskodawca uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, do czego jest zobowiązany, odmowa przyznania świadczenia jest konieczna.
W terminowo wniesionym odwołaniu wnioskodawca wyraził dezaprobatę dla zapadłej decyzji. Wniósł o niezwłoczne przyznanie uprawnień przysługujących w majestacie prawa Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej "SKO w K.", "Kolegium" lub "organem II instancji") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało w uzasadnieniu decyzji, że na mocy art. 11 ust. 1 u.p.s. wnioskodawca jest zobowiązany do współdziałania z organem prowadzącym postępowanie. Pomoc społeczna jest instytucją stanowiącą przejaw subsydiarnej działalności państwa, celem przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Wnioskodawca nie zrobił nic, aby wyjaśnić, jaka jest jego sytuacja, co warunkuje możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Postawa wnioskodawcy jest roszczeniowa i bierna. Stąd organy nie miały żadnej możliwości pomocy wnioskodawcy. Kolegium wyraziło przekonanie, że postępowanie wnioskodawcy jest celowe z uwagi na chęć pomniejszania swojego majątku, podczas gdy wiadomym jest z urzędu, że wnioskodawca jest właścicielem kilkunastu samochodów.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu działając samodzielnie. Skarżący zarzucił Burmistrzowi oraz SKO w K. powołanie argumentów, które są nieprawdziwe i zostały przez nich wymyślone, co narusza porządek prawny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie jej w całości. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko, które wyrażono w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik ustanowiona z urzędu – adw. Z. J. uzupełniła skargę. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") poprzez:
a) brak przeprowadzenia przez organ rzetelnego postępowania w sprawie ustalenia sytuacji zdrowotnej, bytowej i dochodowej Skarżącego,
b) brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego,
c) brak uwzględnienia, że sytuacja zdrowotna Skarżącego, a także epidemiczna wymaga czynienia przez organ szczególnych ustaleń celem sprawdzenia czy zostały spełnione przesłanki do przyznania pomocy z świadczeń społecznych, a postawa Skarżącego nie wynika z jego złej woli, tylko z trudnej sytuacji bytowej i zdrowotnej;
2) art. 37 u.p.s. poprzez brak analizy organu czy zostały spełnione przesłanki ustawowe do przyznania Skarżącemu zasiłku stałego w sytuacji, gdy nie zostały poczynione odpowiednie działania celem ustalenia rzeczywistej sytuacji;
3) art. 11 u.p.s. przez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący miał roszczeniową i bierną postawę, która to uniemożliwia ustalenie sytuacji Skarżącego, co spowodowało wydanie decyzji o odmowie świadczenia pieniężnego.
Na tej podstawie, pełnomocnik Skarżącego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania. Ponadto wniesiono o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
W uzasadnieniu swojego stanowiska, pełnomocnik Skarżącego wskazała na instytucję pomocy społecznej jako wyraz zasady subsydiarności celem pomocy osobom potrzebującym. Zasiłek stały jest świadczeniem mającym na celu zapewnienie osobie, która własnym staraniem nie jest w stanie ich sobie zapewnić. Ten brak w przypadku Skarżącego wynika z niezdolności do pracy.
Zarzut, iż Skarżący nie wykazał chęci współpracy jest, jego zdaniem, całkowicie chybiony, gdyż oferował pomoc. Jednocześnie nie miał obowiązku podawania numeru telefonu. Nieprawdziwe jest także twierdzenie, że Skarżący nie podejmuje działalności zmierzającej do poprawy swojego losu. Jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, Skarżący uległ wypadkowi przy pracy, zatem rolą organów było ustalenie, jaki jest stan jego zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami, zwanej dalej "ustawą o koronawirusie"). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] września 2021 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej: "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji Kolegium utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza w sprawie zasiłku stałego. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu jest poparte następującą argumentacją.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest u.p.s. Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego, o którym mowa w art. 37 u.p.s. Rzeczony zasiłek przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku dla osoby samotnie gospodarującej wynosi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł.
Należy podkreślić obowiązek współpracy wnioskodawcy z organami pomocy społecznej, który wynika z art. 11 ust. 2 u.p.s. W powołanym przepisie ustawodawca stanowi, że brak współpracy może stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Świadczenie pieniężne jest przyznawane jako ostatnie ogniwo systemu zabezpieczenia społecznego, dopiero wówczas, gdy wnioskodawca wykorzysta wszystkie swoje możliwości, celem poprawy swojego statusu i sytuacji, w jakiej się znajduje (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Go 690/19, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").
Postępowanie w zakresie przyznania świadczenia z pomocy społecznej zostało uregulowane w rozdziale 7. u.p.s. Jest to część u.p.s., która jest wspólna dla wszystkich świadczeń w ramach systemu pomocy społecznej. Formą współpracy wnioskodawcy z organem pomocy społecznej jest umożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, od którego zresztą ustawodawca uzależnia przyznanie wnioskowanego świadczenia (art. 106 ust. 4 w związku z art. 107 ust. 4a u.p.s.). Przepis art. 107 ust. 4a u.p.s. stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. "Wywiad środowiskowy (jak i jego aktualizacja) jest szczególnym dowodem w sprawie osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, który niewątpliwie jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną i ma charakter obligatoryjny. Waga tego dowodu wyraża się w treści art. 11 ust. 2 oraz 107 ust. 4a u.p.s., które zawierają sankcję w postaci odmowy udzielenia pomocy lub uchylenia decyzji przyznającej pomoc w przypadku braku wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się oświadczenie. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wymaga współpracy strony z organem a odmowa tej współpracy z mocy ustawy o pomocy społecznej, jest traktowana jako naruszenie przez nią obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 967/19, dostępny w CBOSA).
Zarówno Skarżący, jak i jego pełnomocnik konsekwentnie stoją na stanowisku, że Skarżący nie utrudniał żadnych kontaktów z organem pomocy społecznej oraz był skłonny do pomocy w zakresie sprawnego przeprowadzenia postępowania. Sąd w składzie orzekającym nie zgadza się z tym twierdzeniem.
Bezspornym jest, że w toku postępowania I-instancyjnego pismem z dnia [...] maja 2020 r. Skarżący został wezwany do umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (k. 76 akt administracyjnych I instancji). Burmistrz powiadomił Skarżącego, że w związku z pandemią wirusa Sars-CoV-2 istnieje możliwość wcześniejszego umówienia się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub umówienia się na przeprowadzenie rozmowy w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w J.. Należy zatem podkreślić, że Burmistrz dał szansę Skarżącemu na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez odbycie rozmowy w urzędzie albo poprzez odbycie rozmowy telefonicznej, co jest dopuszczoną formą na podstawie art. 15o ust. 1 pkt 1 ustawy o koronawirusie. Ponadto w wezwaniu wskazano numer telefonu pracownika socjalnego. Skarżący miał zatem możliwość połączenia się drogą telefoniczną.
W celu dodatkowego umożliwienia przeprowadzenia wywiadu, na wypadek trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwalałaby na opłacenie rachunków za telefon, Burmistrz poprosił o podanie numeru telefonu, w celu ułatwienia kontaktu urzędu ze Skarżącym. Poza sporem jest także to, że Skarżący odebrał wskazane wezwanie z dnia [...] maja 2020 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym widnieje data oraz odręczny podpis Skarżącego (k. 77 akt administracyjnych I instancji). W odpowiedzi na wezwanie Skarżący wskazał, że chętnie służy pomocą jednocześnie nie czyniąc zadość wezwaniu organu I instancji. Nie przedłożył numeru telefonu, a także nie skontaktował się z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w J..
Sąd posiada wiedzę zaczerpniętą z analogicznej sprawy z udziałem Skarżącego (II SA/Po [...]), iż posiada on telefon komórkowy, a także jest mobilny, ponieważ posiada kilkanaście samochodów. Ponadto Skarżący jest widywany pod budynkiem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., również w sytuacji rozmowy przez telefon.
Powyższe świadczy jednoznacznie, że Skarżący ma możliwość, ale umyślnie unika kontaktu z organami. Nie jest znany powód takiego zachowania, jednakże ta okoliczność nie może stanowić następnie podstawy do zdziwienia, dlaczego organy administracji publicznej odmawiają przyznania świadczenia w ramach pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 631/19, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu w składzie orzekającym ziściły się wszelkie przesłanki, aby twierdzić, że Skarżący uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, którego odbycie stanowi warunek sine qua non dla wydania decyzji w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej. Niewyrażenie przez stronę zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a za takie wypada uznać uchylanie się od przeprowadzenia tej czynności, może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 891/19, dostępny w CBOSA).
W treści art. 107 ust. 4a u.p.s. mowa jest o niewyrażeniu zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, jednakże niewyrażenie zgody należy wykładać rozszerzająco, gdyż rozmaite zachowania mogą prowadzić do tego samego efektu – braku przeprowadzenia tego wywiadu. "Uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, czy to poprzez odmowę jego przeprowadzenia, czy odmowę odpowiedzi na poszczególne pytania pracownika socjalnego, względnie niewywiązywanie się z uzasadnionych żądań złożenia stosownych dokumentów, może zostać uznane za brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym, co z kolei stanowi wyrażoną w art. 11 ust. 2 u.p.s. przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1361/19, dostępny w CBOSA).
Należy podkreślić, że organ I instancji wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku w postaci próby ustalenia rzeczywistej sytuacji życiowej Skarżącego. Burmistrz ustalił, że Skarżący jest zatrudniony, ubezpieczony, nie pobiera świadczeń ubezpieczeniowych, a także posiada majątek w postaci 18 samochodów, w tym 11 zarejestrowanych na terenie powiatu [...]. Burmistrz ustalił możliwie jak najwięcej danych, aby zrekonstruować sytuację Skarżącego, jednakże nie wszystkie dane można było pozyskać. W tym zakresie niezbędne było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, które zostało uniemożliwione przez zaniechanie Skarżącego.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że pierwszym wysiłkiem, jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczną, jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej. Jednoznaczna odmowa zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, obliguje organ do odmownego załatwienia wniosku, zgodnie z art. 107 ust. 4a u.p.s. (wyrok NSA z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1966/19, dostępny w CBOSA). Powyższe ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż Skarżący celowo unika współpracy z organami pomocy społecznej, do czego jest zobowiązany. Celowość działania podkreśla zasadność odmowy przyznania rzeczonego świadczenia.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w uzupełnieniu skargi, należy stwierdzić ich niezasadność. Przede wszystkim nie można stwierdzić, że naruszono art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. Burmistrz wzywał organy ubezpieczeniowe (ZUS oraz KRUS), pracodawcę Skarżącego, a także organy administracji rządowej (Ministra Cyfryzacji) do ustalenia rzeczywistej sytuacji Skarżącego. Powzięto wiadomość, że Skarżący jest zatrudniony, doznał wypadku przy pracy, jest ubezpieczony, a także posiada majątek w postaci kilkunastu samochodów. Wielu informacji nie dało się sprawdzić, stąd wymagane było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który systematycznie był uniemożliwiany.
Podnosi się, że nie uwzględniono sytuacji zdrowotnej Skarżącego, a także epidemicznej wymagającej czynienia przez organ szczególnych ustaleń celem sprawdzenia czy zostały spełnione przesłanki do przyznania pomocy z świadczeń społecznych, a postawa Skarżącego nie wynika z jego złej woli, tylko z trudnej sytuacji bytowej i zdrowotnej. Wbrew pozorom, należy wyciągnąć odwrotny wniosek. Z uwagi na pandemię wirusa Sars-CoV-2 uczyniono wszystko, aby zapewnić bezpieczeństwo tak Skarżącemu, jak i pracownikom Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J.. Pracownik socjalny wzywając do umożliwienia wywiadu środowiskowego przesłał swój służbowy numer telefonu, aby ułatwić kontakt. Wskazano także dni i godziny urzędowania, aby kontakt telefoniczny powiódł się. Prośba o dostarczenie numeru telefonu Skarżącego miało na celu przeniesienie ciężaru kosztów połączenia na organ pomocy społecznej. Swoją bierną postawą, Skarżący zaprzepaścił możliwość uzyskania wnioskowanego świadczenia w tym postępowaniu. Fakt posiadania telefonu oraz mobilnych pojazdów samochodowych, którymi Skarżący się porusza świadczą wręcz o celowości zaniechań.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 37 u.p.s. Sąd stwierdza, że organ I instancji ustalił tyle informacji, ile był w stanie. R. potrzebnych informacji miała zostać uzyskana w drodze wywiadu środowiskowego, do którego nie doszło z winy Skarżącego. Przeprowadzenie wywiadu miało przede wszystkim na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji bytowej oraz rodzinnej. Jak stwierdzono w postępowaniu administracyjnym, osoba Skarżącego jest nieznana w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w J., stąd przeprowadzenie wywiadu środowiskowego było niezbędne.
Odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 11 u.p.s. stanowi w zasadzie konsekwencję poglądu na temat naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. Ustawodawca jasno formułuje obowiązek współpracy z organem pomocy społecznej. Obiektywnie stwierdzone zachowania Skarżącego prowadzą bezsprzecznie do wniosku, że postawa Skarżącego była bierna. Zaniechanie Skarżącego skłoniło Burmistrza do odmowy przyznania rzeczonego świadczenia. Mając na względzie fakt, że przepis art. 107 ust. 4a u.p.s. ma charakter normy bezwzględnie wiążącej (ius cogens), nie było możliwości podjęcia innej decyzji, szczególnie, że poprzez zaniechanie Skarżącego, nie można było ustalić podstawowych informacji o nim.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym zaskarżona decyzja SKO w K. odpowiada prawu. Należy mieć na względzie fakt, że odwołanie, poza dezaprobatą decyzji organu I instancji, nie zawierało zarzutów, ani merytorycznych rozważań. W związku z tym SKO w K. nie mogło odnieść się do konkretnych kwestii. Czyniąc zadość postępowaniu dwuinstancyjnemu rozpoznano całokształt sprawy poprzez ponowne wytłumaczenie okoliczności zapadłej decyzji w I instancji. Sama argumentacja Kolegium jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów podniesionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Nie znaleziono żadnych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło