II SA/Po 75/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-26
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Edyta Podrazik, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia Kuratora Oświaty negatywnie opiniująca zamiar połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum w zespół szkół, wydana na podstawie art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty, jest zgodna z prawem, jeśli organ prowadzący szkoły nie wykazał, że połączenie jest celowe i uzasadnione, a jedynie powołuje się na korzyści ekonomiczne i ogólne usprawnienia?Ratio decidendi
Opinia Kuratora Oświaty negatywnie opiniująca zamiar połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum w zespół szkół jest zgodna z prawem, jeśli organ prowadzący szkoły nie wykazał, że połączenie jest celowe i uzasadnione, a jedynie powołuje się na korzyści ekonomiczne i ogólne usprawnienia. Kurator ma prawo wydać negatywną opinię, jeśli organ prowadzący nie przedstawił konkretnych argumentów przemawiających za celowością połączenia, zwłaszcza w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i prawidłowego procesu dydaktyczno-wychowawczego, a także jeśli połączenie nie jest spójne z ideą reformy edukacji.Stan faktyczny
Gmina Miejska zaskarżyła opinię Kuratora Oświaty, która negatywnie zaopiniowała zamiar połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum w zespół szkół. Gmina argumentowała, że połączenie jest uzasadnione ekonomicznie i merytorycznie, usprawni zarządzanie i wykorzystanie bazy lokalowej. Kurator Oświaty uznał, że organ prowadzący nie dokonał wnikliwej analizy, nie wykazał konkretnych korzyści dla uczniów, a połączenie może negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo i proces dydaktyczny. Sąd oddalił skargę, uznając opinię Kuratora za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miejskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej na opinię Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie połączenia w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum; oddala skargę.
Kurator Oświaty w dniu [...] listopada 2011r. działając na podstawie art. 62 ust. 1, 3, 5b w związku z art. 58 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 z późń. zm.) po rozpoznaniu wniosku Burmistrza Miasta negatywnie zaopiniował zamiar połączenia w Zespół Szkół w K. z siedzibą przy ulicy S., w skład którego wchodzić będą Szkoła Podstawowa im. [...], z siedzibą przy ul. S. w K. i Gimnazjum im. [...], z siedzibą przy ul. S. w K., wyrażony w uchwale Rady Miejskiej z dnia [...] września 2011 r., Nr [...].
W uzasadnieniu opinii Kurator Oświaty przytoczył stanowisko Gminy zgodnie z którym połączenie szkół w zespół jest uzasadnione ekonomicznie i merytorycznie. Działanie pod kierownictwem jednego dyrektora, ze wspólną administracją i obsługą usprawni zarządzanie szkołą, przyczyni się do efektywniejszego wykorzystania bazy lokalowej, racjonalnego zatrudnienia i wykorzystania potencjału kadry pedagogicznej. Zespół Szkół w K. powstanie w wyniku połączenia 24-oddziałowej szkoły podstawowej oraz 12-oddziałowego gimnazjum. Obecnie funkcjonująca szkoła podstawowa i gimnazjum znajdują się w dwóch segmentach stanowiących jeden budynek, który stanie się również siedzibą zespołu. Szkoły posiadają oddzielne wejścia, natomiast wewnątrz połączone są przejściem na stołówkę szkolną. Ponadto szkoła podstawowa, jak i gimnazjum korzystają z tej samej bazy sportowej należącej do Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji.
W segmencie użytkowanym przez uczniów szkoły podstawowej znajduje się 20 sal dydaktycznych, 2 pracownie komputerowe, biblioteka z centrum multimedialnym, świetlica szkolna, miejsce zabaw dla dzieci zorganizowane w ramach programu "Radosna Szkoła", sala gimnastyczna zastępcza, stołówka szkolna, kuchnia, gabinety: dyrektora, wicedyrektora, pedagoga, kierownika świetlicy, lekarski, 3 pomieszczenia administracyjne, pokój nauczycielski, szatnie i toalety oraz pomieszczenie gospodarcze woźnego.
W segmencie przeznaczonym dla gimnazjum mieści się 13 sal dydaktycznych, w tym pracownia komputerowa, pracownia chemiczna, pracownia fizyczna, biblioteka, gabinet dyrektora i wicedyrektora, pokój nauczycielski, gabinet pedagoga, sekretariat, księgowość, szatnie, toalety, 3 małe pomieszczenia gospodarcze oraz strych (niezagospodarowane 4 duże pomieszczenia).
W szkole podstawowej pracuje 48 nauczycieli w wymiarze 46,17 etatu, uczęszcza 567 uczniów. W gimnazjum zatrudnionych jest 33 nauczycieli w wymiarze 29,82 etatu, a uczęszcza do niej 364 uczniów. W ocenie Gminy w latach szkolnych 2012-2015 wskazane liczby uczniów mogą ulec nieznacznym wahaniom. W przypadku połączenia Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Zespół Szkół dotychczasowe warunki lokalowe ani zatrudnienie nauczycieli zdaniem Burmistrza Miasta nie ulegną zmianie, mogą spowodować jedynie redukcję etatów administracyjnych.
Następnie organ nadzoru pedagogicznego wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że rady pedagogiczne i rady rodziców obydwu szkół wyraziły negatywne opinie oraz wniosły protesty w sprawie utworzenia zespołu szkół wskazując na pogorszenie warunków bezpieczeństwa młodszych uczniów w szkole ze względu na kontakt z uczniami gimnazjum oraz negatywny wpływ połączenia szkół na przebieg procesu dydaktycznego i wychowawczego, wynikający z różnic w potrzebach rozwojowych uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum. Ich zdaniem, dane demograficzne pochodzące z ewidencji Urzędu Miejskiego wskazują wprawdzie na nieznaczne zmniejszenie liczby uczniów w każdej ze szkół, ale nie są zbieżne z faktyczną liczbą uczniów uczęszczających do szkoły. Corocznie do klas pierwszych gimnazjum przyjmowanych jest 25-30 uczniów więcej niż to wynika z danych ewidencyjnych. Wypracowanie przez dyrektora i nauczycieli wysokiej pozycji szkoły na rynku oświatowym miasta, powoduje większe zainteresowanie uczęszczaniem do niej uczniów spoza obwodu.
Jednocześnie podkreślono prawidłowe i sprawne dotychczasowe funkcjonowanie zarówno Szkoły Podstawowej i Gimnazjum, dobrze prowadzoną przez dyrektorów politykę kadrową gwarantującą stabilność zatrudnienia nauczycieli, dobrą współpracę dyrektorów szkół dbających o powierzoną im bazę dydaktyczną oraz jej racjonalne wykorzystanie.
Burmistrz wskazał, że główną przyczynę zamiaru utworzenia zespołu szkół upatruje się w korzyściach ekonomicznych, które wynikną z likwidacji stanowiska dyrektora i pracowników administracji. Po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji Kuratorium zwróciło uwagę na fakt, że organ prowadzący szkoły nie dokonał wnikliwej analizy działalności szkół, które zamierza połączyć w zespół. Zbyt ogólnikowo uzasadnia swoją decyzję o utworzeniu zespołu szkół, nie wskazując jakie konkretne efekty połączenie w zespół przyniesie przede wszystkim uczniom. Z załączonej dokumentacji wynika również, że organ prowadzący nie wnosi zastrzeżeń do dotychczasowego funkcjonowania każdej ze szkół. Baza lokalowa szkół została w sposób właściwy zagospodarowana i dostosowana do poszczególnych etapów edukacyjnych, a wiec połączenie nie spowoduje efektywniejszego jej wykorzystania przez uczniów, a wręcz przeciwnie może negatywnie wpłynąć na prawidłową realizację zadań wychowawczych i opiekuńczych, w tym zapewnienie każdemu uczniowi należytego bezpieczeństwa.
Nieuzasadniony jest również argument organu prowadzącego szkoły, odwołujący się do funkcjonowania ośmioklasowej szkoły podstawowej, która działała w innych niż obecne realiach.
Nie mniej ważnym aspektem w tej sprawie jest fakt, że łączenie w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum nie jest spójne z ideą założeń reformy edukacji, która zaleca, tworzenie zespołów tego typu szkół w wyjątkowych sytuacjach, mając na względzie realizację nowej podstawy programowej na poszczególnych etapach edukacyjnych. Do obniżenia kosztów utrzymania szkół poprzez redukcję zatrudnienia pracowników administracji nie jest konieczne łączenie szkół w zespół.
Na powyższą opinię Gmina Miejska wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia w całości jako opinii naruszającej art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem skarżącej Gminy opinia Kuratora Oświaty została wydana arbitralnie, w sposób naruszający art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty. Opinia negatywna przekreśla możliwość utworzenia tego rodzaju zespołu, co sprawia, że wykorzystywanie przez kuratora oświaty prawa do wyrażania opinii powinno być szczególnie rozważne. Gmina powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych argumentowała, że kurator oświaty nie działa arbitralnie, lecz jest związany konkretnymi normami prawnymi, zwłaszcza dotyczącymi trybu utworzenia zespołu szkół. Negatywną opinię kuratora uzasadniać może realna groźba niewykonania przez organ prowadzący szkołę konkretnych obowiązków wyraźnie wskazanych w ustawie. Podstawą negatywnej opinii kuratora oświaty nie mogą być wyłącznie subiektywne opisy i oceny faktów i prognoz lecz niewykonanie, bądź groźba niewykonania konkretnych ustawowych obowiązków ciążących na organie prowadzącym szkoły. Przenosząc odpowiednio powyższe ustalenia judykatury na grunt niniejszej sprawy Kurator Oświaty negatywnie opiniując zamiar utworzenia Zespołu Szkół nie wskazał żadnej normy prawnej, do naruszenia której doszło lub dojdzie w wyniku utworzenia Zespołu, co samo przez się uzasadnia skargę.
Odnosząc się do zarzutu, że połączenie szkół w zespół wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo uczniów i procesy dydaktyczno – wychowawcze, skarżąca Gmina wskazała, że trudno dać wiarę tego rodzaju ocenie, skoro powołanie zespołu niczego w tym zakresie nie zmieni. Uczniowie Szkoły Podstawowej i Gimnazjum będą mieli te same warunki bezpieczeństwa i higieny nauki oraz nieunikniony bezpośredni kontakt, związany z przemieszczaniem się tymi samymi korytarzami, ćwiczeniami na tej samej hali sportowej i boiskach zewnętrznych, czy posiłkami w tej samej stołówce. Gmina podniosła, że dane ewidencyjne dotyczące zmniejszającej się liczby uczniów są pewne, a dopływ uczniów z innych obwodów czy ościennych gmin nie musi się utrzymywać.
Nadto argumentem przeciwko zespołowi jest i to, że współpraca dyrektorów szkół układa się dobrze, wobec czego jest niecelowe powierzanie administrowania budynkiem zajmowanym przez dwie szkoły dyrektorowi zespołu, kierującemu jednolitą grupą pracowników pomocniczych i obsługowych. Skarżąca wskazała, że kadencje obecnych dyrektorów dobiegają końca i może dojść do zmian na stanowiskach kierowniczych. Nie można także pomijać korzyści wynikających z ustanowienia wspólnej rachunkowości. Nadto Kurator Oświaty nie powinien wnikać w kwestie ekonomiczne, gdyż to nie on prowadzi i utrzymuje szkoły. Gmina podkreśliła, że od dawna nie obowiązuje zakaz powoływania takich zespołów i są one tworzone wręcz masowo. Opinia Kuratora Oświaty w zbyt dużym stopniu opiera się na opiniach Rad Pedagogicznych obu szkół, z natury rzeczy niekoniecznie bezstronnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Kurator Oświaty powołując się na argumentację zawartą w swojej opinii wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola zaskarżonej opinii organu nadzoru pedagogicznego prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl przepisu art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) organ prowadzący szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół. Nadto połączenie w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zgodnie z art. 89 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu, brak zaś stanowiska tego organu skutkuje przyjęciem rozstrzygnięcia w brzmieniu przedłożonym przez gminę.
Opinia kuratora oświaty w sprawie połączenia szkół podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który to przepis stanowi, że (...) stanowisko zajęte w trybie art. 89 ustawy o samorządzie gminnym, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Stosownie natomiast do art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
W niniejszej sprawie zaskarżona opinia została doręczona Gminie w dniu 30 listopada 2011 r. (akta adm.). Skargę wniesioną przez Gminę w dniu 22 grudnia 2011 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzedziła uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...], wydana zgodnie z art. 98 ust. 3 zd. drugie ustawy o samorządzie gminnym. Uznać zatem należy, iż przedmiotowa skarga jest dopuszczalna.
Zaskarżona opinia Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2011r. nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty połączenie w zespół szkoły podstawowej z gimnazjum wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty. Tym samym kurator oświaty ma prawo wyrazić swoje stanowisko i zaprezentować je w formie opinii na temat zamierzonych zmian organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem sieci placówek edukacyjnych i oświatowych. W myśl art. 31 ust. 1 pkt 1 uso kurator oświaty jest organem nadzoru pedagogicznego nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami, a ponadto – stosownie do art. 31 ust. 1 pkt 6 uso – realizuje politykę oświatową państwa, a także współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i realizacji odpowiednio regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, zgodnych z polityką oświatową państwa. Przedmiot nadzoru pedagogicznego oraz kompetencje kuratora oświaty w tym zakresie określono w art. 33 uso. Nadzór pedagogiczny polega m.in. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli, analizowaniu efektów tej działalności oaz innej działalności statutowej szkół i placówek i udzielaniu pomocy szkołom, placówkom i nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Zasadą jest, iż nauka dzieci i młodzieży odbywa się w kilku typach szkół, tj. sześcioletniej szkole podstawowej, trzyletnim gimnazjum oraz szkołach ponadgimnazjalnych (art. 9 uso). Podział taki dostosowany jest do potrzeb psychofizycznych oraz poziomu rozwoju intelektualnego i emocjonalnego dzieci i młodzieży. Zasadą powinno być zatem kształcenie i wychowywanie dzieci i młodzieży w samodzielnych, odrębnych typach szkół. Przepis art. 62 ust. 1 uso przewidział wyjątek od powyższej zasady, wskazując, iż istnieje możliwość połączenia szkół lub placówek różnych typów w zespół. Utworzenie zespołu następuje w trybie art. 58 uso, przy czym akt założycielski wymaga zaopiniowania przez rady pedagogiczne szkół podlegających połączeniu (art. 62 ust. 3 uso). Opinie te nie są wiążące dla organu prowadzącego szkoły. Ustawodawca w art. 62 ust. 5b uso zastrzegł jednocześnie, że połączenie szkoły podstawowej w zespół wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zatem skuteczność utworzenia zespołu szkół z połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum uzależniona jest od opinii kuratora oświaty, która musi być pozytywna. Z powyższego wynika, że połączenie szkół w zespół jest możliwe jedynie po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora w tej sprawie (por. wyr. WSA w Krakowie z 24 listopada 2011r., sygn. akt III SA/Kr 532/11).
Dodać należy, iż kurator wydaje swoją opinię "w sprawie" połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum. Opinia ta, stanowiąc określoną, prawem przewidzianą formę działania organu administracji publicznej, winna być czytelna i nie wzbudzać wątpliwości co do przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia, gdy organ wydaje wiążącą dla strony opinię negatywną (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 października 2011r., sygn. akt II SA/Sz 502/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 listopada 2011r., III SA/Kr 532/11, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i oceniając pod tym kątem zaskarżoną opinię należy stwierdzić, że spełnia ona powyższe wymogi.
Kurator Oświaty uznał, że organ prowadzący szkoły nie dokonał wnikliwej analizy działalności obu szkół, które zamierza połączyć. Swoją decyzję uzasadniania ogólnikowo i nie wskazuje jakie konkretnie pozytywne efekty połączenie przyniesie przede wszystkim uczniom. Przy czym zaznaczyć należy, że zgodnie z ideą reformy edukacyjnej połączenie szkół różnego typy winno mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach. Organ prowadzący szkoły nie wskazał, w jaki sposób połączenie szkół przyczyni się to do poprawy efektów kształcenia, wychowania i opieki nad uczniami i usprawni obsługę administracyjną i konserwacyjną budynku szkolnego. Co więcej argumentował, że nie wnosi zastrzeżeń do dotychczasowego ich funkcjonowania, baza lokalowa jest właściwie zagospodarowana i połączenie nie spowoduje efektywniejszego jej wykorzystania. Słusznie Kurator przyjmuje, że w takich warunkach połączenie może naruszyć osiągnięty poziom szkół i zakłócić prawidłową realizację wykonywania zadań wychowawczych i opiekuńczych, zwłaszcza najmłodszych uczniów szkoły podstawowej. Kurator uznał, że wspólne funkcjonowanie dużej liczby uczniów w tak zróżnicowanym przedziale wiekowym może w znaczący sposób wpłynąć na pogorszenie warunków ich bezpieczeństwa w szkole, ale także mieć negatywny wpływ na przebieg procesu dydaktycznego i wychowawczego wynikającego z różnic w potrzebach rozwojowych uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum.
W kwestii zmniejszającej się liczby uczniów Kurator wskazał, że wprawdzie dane demograficzne wskazują na nieznaczne zmniejszenie liczny uczniów w każdej ze szkół, ale nie są one zbieżne z faktyczną liczbą uczniów uczęszczających do szkoły. Wypracowana przez dyrekcję i nauczycieli gimnazjum wysoka pozycja szkoły na rynku oświatowym miasta spowodowała większe zainteresowanie uczęszczaniem do niej uczniów mieszkających poza obwodem.
Ponadto odnosząc się do względów ekonomicznych związanych z redukcją zatrudnienia pracowników administracji szkół w przypadku ewentualnego połączenia szkół Kurator stwierdził, że nie muszą one być związane z łączeniem szkół w zespół. Ponadto dla organu nadzoru pedagogicznego za negatywnym zaopiniowaniem zamiaru połączenia przedmiotowych szkół przemawiają również negatywne opinie wyrażone przez obie rady pedagogiczne i obie rady rodziców szkół.
Sąd mając na względzie, że połączenie szkoły podstawowej i gimnazjum w zespół szkół jest dopuszczalne, lecz nosi cechy wyjątku od zasady odrębności tychże szkół, przychyla się do oceny Kuratora Oświaty, iż organ prowadzący przedmiotowe szkoły nie wykazał, by połączenie to było celowe i uzasadnione.
Bezsporne jest, co jest faktem powszechnie znanym, że maleje liczba dzieci, w tym uczniów obu omawianych szkół. Burmistrz wskazał, że w latach 1993-1997 do SP uczęszczało ponad 800 uczniów i szkoła ta była zarządzana przez jednego dyrektora i odpowiednią liczbę wicedyrektorów. Utworzenie Zespołu oznaczałoby zarządzanie zespołem, do którego uczęszczałoby ponad 930 uczniów. Zważywszy zatem na doświadczenie lat wcześniejszych Burmistrz uznał, że połączenie szkół w zespół nie zakłóciłoby procesu dydaktycznego i nie zagroziłoby bezpieczeństwu uczniów. Burmistrz nie wskazał, co podnosi Rada Pedagogiczna i Rodzice gimnazjum, że corocznie przyjmuje się dodatkowo około 25 uczniów z innych obwodów. Zjawisko to powoduje, że zminimalizowane są skutki niżu demograficznego i argument zmniejszającej się liczny uczniów nie jest w niniejszej sprawie zasadny.
Co więcej z wniosku Burmistrza wynika wprost, że połączenie szkół w zespół w roku szkolnym 2012/2013 nie miałoby wpływu na obniżenie etatów pedagogicznych, natomiast w administracji szkół nastąpi zmniejszenie etatów administracji o jeden – dyrektora gimnazjum. Burmistrz dodał, że nie byłoby konieczności odwołania ze stanowiska dotychczasowego dyrektora gimnazjum, ponieważ jego kadencja upływa z dniem 31 sierpnia 2012 r. Nadto stanowisko głównego księgowego w gimnazjum zajmuje osoba zatrudniona na czas określony.
Słusznie uznał Kurator, że wniosek o połączenie szkół w zespół był zbyt ogólny i nie odnosił się do konkretnych efektów połączenia dla każdej ze szkół, a zwłaszcza dla uczniów, skoro organ prowadzący szkoły uzasadniając wniosek powoływał się na dobro każdego ucznia, uwarunkowania środowiskowe, posiadaną bazę lokalową, potencjał zatrudnionej kadry pedagogicznej i prognozy demograficzne. Postulaty te nie zostały wypełnione konkretnymi argumentami odnoszącymi się do każdej ze szkół i zalet wynikających z połączenia w zespół. W ocenie Kuratora niewystarczające jest stwierdzenie, że łączenie ma uzasadnianie ekonomiczne oraz racje merytoryczne polegające na usprawnieniu zarządzania szkołami wchodzącymi w skład zespołu, gdy znajdą się pod kierownictwem jednego dyrektora ze wspólną administracją i obsługą. Działać nadal będą oddzielnie dla każdej ze szkół rada pedagogiczna i sekretariaty. Jedynym elementem łączącym ma być jeden dyrektor, dwóch zastępców i księgowość. Rada pedagogiczna gimnazjum zwróciła uwagę, że połączenie może wręcz utrudnić zarządzanie zespołem poprzez nałożenie dodatkowych obowiązków związanych z obsługą księgową około 80 nauczycieli i około 21 pracowników administracji i obsługi, którym należy także zapewnić obsługę księgową przy zakładanym ograniczeniu etatu głównego księgowego.
Nie wskazano na czym polegać ma efektywniejsze wykorzystanie bazy lokalowej i dydaktycznej, skoro nie będzie ona wykorzystywana inaczej niż dotychczas. Nie ma także możliwości wykorzystania bazy gimnazjum przez szkołę podstawową i odwrotnie.
Racjonalnego zatrudnienia i wykorzystania potencjału pedagogicznego upatruje się w tym, że stworzone będą lepsze warunki organizacyjne doraźnych zastępstw. Nastąpi usprawnienie obsługi i konserwacji budynków szkolnych wraz z infrastrukturą, ale nie wskazano w jaki sposób. Względy demograficzne i zmniejszająca się statystycznie liczbę uczniów w prosty sposób uznano za przyczynę zmniejszania się liczby oddziałów szkolnych, pomijając stałe coroczne przyjmowanie około 25 osób z innych obwodów.
Trudno zatem znaleźć argumentację przemawiająca za zasadnością połączenia szkół w zespół.
Podobnie należy ocenić zarzut dotyczący warunków bezpieczeństwa i higieny nauki po połączeniu szkół. Gmina w skardze podała, że uczniowie szkoły podstawowej i gimnazjum będą mieli te same warunki bezpieczeństwa i higieny nauki oraz nieunikniony bezpośredni kontakt ze sobą związany z przemieszczaniem się tymi samymi korytarzami, ćwiczeniami na tej samej sali gimnastycznej i boiskach zewnętrznych, czy posiłkami w tej samej stołówce. Trzeba jednak stwierdzić, że połączenie szkół nie gwarantuje, iż zespół szkół liczący ponad 930 uczniów będzie bezpieczniejszy od dwóch mniejszych szkół. Kurator Oświaty wyrażając opinię, że wspólne funkcjonowanie dużej liczby uczniów w tak zróżnicowanym przedziale wiekowym może znacząco wpłynąć na pogorszenie warunków ich bezpieczeństwa w szkole wziął pod uwagę stanowisko Rad Rodziców przy Gimnazjum i przy SP, wyrażające obawy co do wspólnego funkcjonowania w zespole uczniów obu szkół. Tym samym organ nadzoru pedagogicznego podzielił zastrzeżenia wyrażone przez Rady Rodziców. Trzeba nadto wskazać, że sama deklaracja organu prowadzącego obie szkoły, iż połączenie szkół nie wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo uczniów i procesy dydaktyczno-wychowawcze jest o tyle niewystarczająca, że jest gołosłowna. Ponadto trzeba mieć na względzie, że opinia kuratora wyrażona w sprawie połączenia szkół ma m.in. na celu zadbanie o bezpieczeństwo małych 6-letnich dzieci w szkole w związku z obniżeniem wieku obowiązku szkolnego. Oznacza to, że nie można uznać za wystarczające stwierdzenie przez organ prowadzący dane szkoły – podstawową i gimnazjum, że warunki bezpieczeństwa i higieny nauki nie ulegną zmianie, ale należy wykazać, że połączenie nie wpłynie negatywnie na warunki nauki i bezpieczeństwo uczniów, zwłaszcza najmłodszych dzieci szkoły podstawowej. W związku z tym, iż takiego stanowiska skarżąca nie przedstawiła, Kurator uprawniony był stwierdzić, że w sposób dostateczny nie przedstawiono argumentacji gwarantującej zapewnienie bezpieczeństwa uczniów połączonej szkoły podstawowej i gimnazjum.
W ocenie Sądu zaskarżona opinia udziela odpowiedzi na podstawowe pytania, a mianowicie, jakimi względami kieruje się Kurator Oświaty negatywnie opiniując – w trybie art. 62 ust. 5b uso, połączenie szkoły podstawowej z gimnazjum.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło