II SA/Po 765/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej A. D. i M. D. od wyroku Sądu z dnia 13 kwietnia 2012 r. w sprawie ze skargi A. D. i M. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę; postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. odmówić przyznania adwokatowi R. R. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. /-/ W. Batorowicz Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. Sąd oddalił skargę A. i M. D. wniesioną w niniejszej sprawie. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącej A. D. został doręczony skarżącej w dniu 21 maja 2012 r. (k. 299 akt sądowych). Na skutek wniosku skarżących A. i M. D. postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla nich adwokata z urzędu. Następnie na skutek wniosku skarżących postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 24 lipca 2012 r. wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu pełnomocnik skarżących z urzędu w osobie adwokata R. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 13 kwietnia 2012 r., żądając uchylenia zaskarżonego wyroku, zasądzenia od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenia kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej, według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę kasacyjną wniesioną w dniu 24 lipca 2012 r. należało jako spóźnioną odrzucić. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd uznał skarżących małżonków A. i M. D. za współskarżących i rozpoznał wyrokiem z 13 kwietnia 2012 r. wniesioną przez nich wspólnie skargę. Skoro tak to w następstwie nie można przyjąć, aby konieczne było złożenie również przez M. D. wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sytuacji, gdy wniosek ten został złożony przez współskarżącą A. D., żonę M. D. (por: postanowienie NSA z 10 stycznia 2006 r., II OZ 1383/05, niepubl). W związku z tym w sytuacji, gdy skargę kasacyjną wnieśli oboje małżonkowie, nie można odrzucić skargi kasacyjnej jednego z nich tylko na tej podstawie, że wniosek o uzasadnienie wyroku złożył drugi małżonek (tak: B. Gruszczyński, Komentarz do art. 177 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2011). Zważyć jednak należy, że zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełni w wyznaczonym terminie. Zważywszy, iż wyrok Sądu z dnia 13 kwietnia 2012 r. został doręczony skarżącej w dniu 25 maja 2012 r., zaś skargę kasacyjną pełnomocnik skarżących wniosła w dniu 24 lipca 2012 r., a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, należało na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a., orzec jak w punkcie 1. sentencji postanowienia. Na marginesie zaznaczyć należy, iż postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do sądu. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest bowiem takim samym pełnomocnikiem, jak pełnomocnik z wyboru, zaś jedyną różnicą jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z jego ustanowieniem. Natomiast to indywidualne okoliczności sprawy, np. niemożność dotrzymania terminu do dokonania czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega ocenie w ramach ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, którego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nie złożył. Odnosząc się do kwestii odmowy przyznania pełnomocnikowi skarżących wyznaczonemu z urzędu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W niniejszej sprawie adwokat R. R. we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zamieściła wymaganego prawem oświadczenia. Sama treść żądania zawierająca ustawowe sformułowanie: "kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej" nie może być utożsamiana ze złożeniem wymaganego prawem oświadczenia. Oświadczenie, o którym mowa wyżej, jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt II FZ 625/05, Michał Kazek "Nieznajomość prawa a wynagradzanie za czynności pełnomocnika z urzędu" Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6 (9)/2006, s. 65-71; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OZ 704/07 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak wymaganego prawem oświadczenia adwokata o tym, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części powoduje, że nie ma podstaw do przyznania wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowiono jak w punkcie 2. sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz