II SA/Po 773/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-06-07

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, Sędzia WSA Tomasz Świstak, Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Asesor WSA Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę rolniczą z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy, przyznaną przed narodzinami niepełnosprawnego dziecka, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia przysługuje tylko wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W przypadku skarżącej, która pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od daty wcześniejszej niż narodziny niepełnosprawnego syna, taki związek nie istnieje, ponieważ zaprzestanie działalności rolniczej nastąpiło z przyczyn zdrowotnych, a nie w celu sprawowania opieki. Osoba uznana za całkowicie niezdolną do pracy i pobierająca rentę nie może być uznana za osobę, która rezygnuje z zatrudnienia lub nie podejmuje go z powodu konieczności sprawowania opieki.
Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad synem z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca pobiera rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od 1998 r., czyli przed narodzinami syna w 2000 r. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego nastąpiło z przyczyn zdrowotnych, a nie w celu sprawowania opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację o braku związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką nad synem, podkreślając jednocześnie, że skarżąca jest osobą orzeczoną jako całkowicie niezdolna do pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wójt Gminy [...] (dalej jako Wójt lub organ I instancji) decyzją z dnia 21 lipca 2021r. nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 17b, art. 20 ust. 1 i ust. 2, ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 poz. 111 z późn. zm. dalej u.ś.r.), art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) odmówił Pani L. K. (dalej jako strona lub skarżąca) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem P. K.. Motywując rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2021 r. roku do organu wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla Pani L. K. w związku z opieką nad synem P.K.. Do wniosku przedłożono m.in. następującą dokumentację: kserokopię decyzji o ponownym ustaleniu wysokości renty rolniczej z tytułu niezdolności od [...] listopada 1998 r., kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2020 r. p. L. K. , kserokopię orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...].04.2016r. Pana P. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R.. Organ wskazał, że z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w R. wynika, że Pani L. K. pobiera od [...] listopada 1998 roku rentę rolniczą z tytułu uznania za długotrwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Warunkiem uzyskania renty było zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Zaprzestanie działalności rolniczej nastąpiło na skutek wydzierżawienia gospodarstwa rolnego, na podstawie umów dzierżawy spełniających warunki określone w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r. poz. 266 z późn. zm.). Renta rolnicza jest pobierana nadal. Ustalono, że syn skarżącej urodził się [...] kwietnia 2000r. tj. już po zaprzestaniu przez stronę działalności rolniczej i przyznaniu renty z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy. W wyniku analizy zgromadzonych dokumentów (w tym oświadczeń i zaświadczeń), organ wskazał, że strona ma ustalone prawo do renty z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od [...] listopada 1998 roku w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w R.. Organ zwrócił uwagę, że we wniosku o przyznanie świadczenia skarżąca oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] kwietnia 2000r. Zdaniem Wójta oświadczenie jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zgodnie bowiem z przytoczonymi wyżej ustaleniami Pani L. K. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego już od dnia [...] listopada 1998r. Był to bowiem warunek uzyskania renty rolniczej. Z całą pewnością powodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego nie była konieczność sprawowania opieki na synem P. , gdyż ten urodził się dopiero w kwietniu 2000 r ., czyli 1,5, roku później. W przypadku rolników i małżonków rolników konieczną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego (w miejsce rezygnacji z zatrudnienia) w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ta przesłanka zdaniem organu nie została spełniona, gdyż wnioskodawczyni zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w listopadzie 1998r. w związku z ubieganiem się, a następnie pobieraniem renty z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, a nie w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem. Brak jest więc związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (prowadzeniem gospodarstwa rolnego) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie organu, nawet gdyby istniał związek pomiędzy zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego a sprawowaniem opieki nad synem, to na przeszkodzie stoi jeszcze fakt, że strona ma prawo do renty rolniczej z KRUS. Art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a) u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do renty. Następnie skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie i bezpośrednie przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podniosła zarzuty: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) Naruszenie art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez Odwołującą renty pozbawia Ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z pominięciem faktu, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt. SK 2/17 uznał, iż w/w przepis w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 z Konstytucją RP. b) Dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że brak jest związku pomiędzy brakiem zatrudnienia przez Odwołującą a sprawowaniem przez nią opieki podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia. 2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez osobę pobierającą rentę skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r.nr [...], działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713), art. 1, 2, 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), §1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości Samorządowych Kolegiów Odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925), art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż odwołująca nie zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym w celu sprawowania opieki nad synem. Stan ten wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, który nie był przez stronę kwestionowany. Syn odwołującej urodził się [...] kwietnia 2000r., a jak wynika z pisma KRUS w R. z [...] kwietnia 2021r. odwołująca od [...] listopada 1998r. pobiera rentę rolniczą z tytułu uznania za długotrwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Z kolei warunkiem nabycia tego uprawnienia była rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a zatem musiało to nastąpić już w 1998r., a więc jeszcze przed narodzinami niepełnosprawnego syna. Zdaniem Kolegium kwestią istotną w niniejszej sprawie jest to, że w stosunku do strony orzeczono całkowitą niezdolność do pracy i w związku z tym przyznano jej rentę. Osoba mająca orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy, jest obiektywnie oceniając, pozbawiona możliwości zatrudnienia - wobec stwierdzonego stanu zdrowia wyłączającego możliwość podejmowania pracy zarobkowej. SKO zauważyło, że skarżącej przyznano prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy bezterminowo (decyzja Prezesa KRUS z [...].11.2015r. o ponownym ustaleniu wysokości renty rolniczej z tytułu niezdolności - karta [...] akt sprawy), zatem zarówno w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji, jak i drugiej instancji ta przesłanka jest aktualna. W tej sytuacji skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia. O rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić - jak się przyjmuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku osób zobowiązanych do alimentacji, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W przypadku L. K. rezygnacja z zatrudnienia po to, by opiekować się synem nie nastąpiła w żadnym momencie, ponieważ nie była ona już aktywna zawodowo (nie prowadziła już wówczas gospodarstwa rolnego). Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły, co nie ma miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy. Nadto odwołująca nadal pobiera rentę rolniczą, co oznacza, iż nadal jest ona niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym, a zatem nie można mówić w niniejszej sprawie również o niepodejmowaniu zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad synem. Podsumowując Kolegium wskazało, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji, iż skarżąca nie zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad synem, który urodził się w [...] 2000r. lecz z przyczyn obiektywnych nie może w ogóle pracować w gospodarstwie ze względu na stan zdrowia, z powodu którego od [...] listopada 1998r. do dziś pobiera rentę rolniczą. Zatem blisko 2 lata wcześniej przez urodzeniem niepełnosprawnego syna strona już nie pracowała. Odwołująca nie utraciła żadnego dochodu wskutek podjęcia się sprawowania opieki nad synem, które rekompensować miałoby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie wskazuje się w sposób jednoznaczny, że powinien wystąpić związek bezpośredni pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia czy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad określoną osobą. W niniejszej zaś sprawie przedmiotowa przesłanka nie została spełniona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. K. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika podała, że zaskarża w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 21 lipca 2021 roku numer [...] odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem P.K.. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) Dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych: - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że nie ma bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo -skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia. - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. b) Naruszenie art. 17 ust. 5 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez Skarżącą renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy pozbawia Ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto z ostrożności procesowej Skarżąca zarzuca Organowi w kontekście w/w zarzutu: - naruszenie art, 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w związku z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rentą uzyskiwaną przez Skarżącą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia; -naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. nie ustalenie różnicy wysokości świadczeń tj. renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń, uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego. 2. Ewentualnie, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 9 k.p.a.. w zw. z art. 79a k.p.a.. oraz art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie poinformowania Skarżącej, o uznaniu okoliczności pobierania przez Skarżącą renty za negatywną przesłankę ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 21 lipca 2021 roku numer [...] odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem P.K.. Materialnoprawną podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest art. 17 ust. 1 u.ś.r., który stanowi: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji." Słusznie w ocenie Sądu organy stwierdziły, że w wypadku skarżącej niespełniona jest przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (niepodejmowania zatrudnienia), w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Z powołanego art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że jednym z wymogów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jest faktyczna rezygnacja/niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie. Jak wynika z akt sprawy, L. K. pobiera od [...] listopada 1998 r. rentę rolniczą z tytułu uznania za długotrwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżąca urodziła syna dwa lata po zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestała ona pracy wskutek obiektywnych okoliczności związanych z jej stanem zdrowia, a dopiero później urodziła dziecko. Syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną od urodzenia i strona, co nie jest kwestionowane, opiekuje się nim, lecz z uwagi na zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego przed jego urodzeniem nie jest możliwe przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ([...] marca 2021 r.) niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia (pracy w gospodarstwie) jest zatem rezultatem obiektywnych okoliczności uniemożliwiających jej wykonywanie pracy tj. stanu zdrowia. Nie można zatem uznać, że istnieje "niezbędny" związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz tylko do osób które z tego właśnie powodu - a nie z innych powodów - zaprzestają aktywności zawodowej. Wyklucza to przyznanie świadczenia osobom uznanym za niezdolne do pracy, które tak jak skarżąca od ponad 20 lat nie pracują i nie poszukują pracy. Skarżąca w skardze wskazała na konieczność zastosowania dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy oraz na podnoszoną w orzecznictwie niedopuszczalność różnicowania sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, poprzez wyłączenie w całości prawa do świadczenia dla osób które mają już ustalone prawo do jednego ze świadczeń określonych w ww. przepisie ale w wysokości niższej od świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak podstawowa przesłanka dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. związek przyczynowy między rezygnacją z wykonywania pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki. Wyklucza to przyznanie prawa do świadczenia niezależnie od wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy. W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego. Organy rozpoznające wniosek skarżącej dokonały prawidłowych ustaleń, iż w sprawie zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca jej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wbrew zarzutom skargi prawidłowo oceniły, ze nie zachodzi związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Za odmową przyznania skarżącej świadczenia nie przemawiał wiec sam fakt pobierania przez nią renty, lecz właśnie brak ww. związku przyczynowego związanego z okolicznościami w jakich przeszła ona na rentę z tytułu trwałej nieuznania za długotrwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022 poz. 329) skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło