II SA/Po 776/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym dwóch odrębnych zażaleń E. M. i J. M. z dnia [...] listopada 2016 r. na "wezwanie sekretariatu WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2016 r". w sprawie uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. M. i J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a odrzucić wniesione zażalenia. /-/ I. Paluszyńska Skarga na akt bliżej opisany w rubrum niniejszego postanowienia nie została przy jej wniesieniu podpisana przez E. M. ani opłacona należnym wpisem, jak również nie zostały do niej dołączone odpisy dla pozostałych uczestników postępowania. Wobec tego skarżący – każdy ze skarżących odrębnie (k. 21, 22) – zostali w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2016 r. (k. 1) wezwani w dniu 28 października 2016 r. (data doręczenia wezwań sądowych z dnia 11 października 2016 r.) do nadesłania 3 odpisów skargi, zaś E. M. została wezwana do podpisania skargi (k. 9, 12), a ponadto obydwoje skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w wysokości 300 zł (doręczono im odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2016 r. – k. 2). W terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący wnieśli odrębne pisma procesowe z dnia 4 listopada 2016 r. (data nadania pocztowego – k. 52) zatytułowane "Zażalenie", w którym zaskarżyli w całości skierowane do każdego z nich "wezwanie sekretariatu II wydz. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11.10.2016" do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając je za bezzasadne i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że nie otrzymali rzekomego odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2016 r., z którego miałoby wynikać, że mają nadesłać odpisy jakiejś skargi w 3 egzemplarzach. W związku z tym wnieśli o doręczenie odpisu przedmiotowego zarządzenia, "na które gołosłownie powołuje się w sposób nieprecyzyjny i niezrozumiały - sekretariat WSA w Poznania w w/w. wezwaniu". Braki formalne skargi nie zostały przez wezwane strony uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na zarządzenie przewodniczącego (przewodniczącego wydziału sądu lub przewodniczącego sądu – składu sędziowskiego) tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie, jak to wynika z art. 194 § 1 w zw. z art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.). Ponieważ P.p.s.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi (np. poprzez nadesłanie odpisu skargi lub podpisanie skargi), oznacza to, że na takie zarządzenie środek odwoławczy nie przysługuje. Zażalenie przysługuje natomiast na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 1 P.p.s.a.), a zatem środek ten służy stronie w odniesieniu do zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków fiskalnych skargi (brak wymaganej opłaty od pisma). Ponieważ P.p.s.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. innych braków niż braki fiskalne, to w konsekwencji na takie zarządzenie, które dotyczy usunięcia braków formalnych skargi w zakresie jej podpisania i uzupełnienia o brakujące odpisy, środek odwoławczy w postaci zażalenia nie przysługuje (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OZ 185/11 – dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie jak np. na zarządzenie wydane w przedmiocie wezwania strony do sprecyzowania charakteru wniesionego pisma (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II OZ 936/12 – dostępne jw.). Ponadto Sąd wyjaśnia, że zasadą jest, iż do uzupełnienia braków pisma wzywa stronę zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. przewodniczący wydziału, chyba że w niektórych jednak sytuacjach będzie to należało do referendarza sądowego czy sędziego sprawozdawcy w konkretnej sprawie (por. § 33 ust. 3 i § 37 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1177). Wykonanie zarządzenia o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi należy zaś do sekretariatu danego wydziału sądu, który zapewnia w zakresie biurowości wykonywanie zarządzeń wydawanych w toku postępowania sądowego. Ma zaś ono charakter techniczny, tj. nie może być w nim modyfikowany (w tym precyzowany) zakres stwierdzonych braków czy wskazany w zarządzeniu sposób ich uzupełnienia, a jedynie dopuszczalne są odpowiednie redakcyjne zabiegi korektorskie lub inne działania uzupełniające związane z budową formalną pisma, a także uzupełnienia np. w treści pouczeń i wyjaśnień. Wezwanie takie stanowi jedynie techniczne wykonanie zarządzenia, które nie jest zaskarżalne w toku instancyjnym, w przeciwieństwie do wspomnianego już zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia kosztów sądowych (tu: wpisu od skargi) – i dlatego w tym ostatnim przypadku stronie doręcza się odpis zarządzenia w przedmiocie wpisu, z pouczeniem o możliwości zaskarżenia tego rozstrzygnięcia poprzez wniesienie zażalenia. Sumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że ani art. 194 § 1 P.p.s.a., zawierający katalog rozstrzygnięć, na które przysługuje zażalenie, ani żaden inny przepis tejże ustawy nie przewiduje możliwości zaskarżenia, w drodze wniesienia odrębnego zażalenia, zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tym bardziej odnosi się to do skierowanego do strony przez sekretariat wydziału sądu wezwania stanowiącego techniczne wykonanie zarządzenia wydanego w przedmiocie braków formalnych skargi. Prawidłowość podjętych czynności wstępnych w tym przedmiocie strona może natomiast kwestionować w ewentualnym zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s. – a to z uwagi na treść art. 191 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, uznając wniesione przez skarżących zażalenia za niedopuszczalne i podlegające z tej przyczyny odrzuceniu, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ I. Paluszyńska