II SA/Po 787/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu (obecnie Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny) z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A. Z. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych w tym [...] ([...]) złotych podatku od towarów i usług. /-/ E.Brychcy /-/ B. Drzazga /-/D.Rzyminiak-Owczarczak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] lutego 2008r. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. Nr 171, poz. 1225) oraz §2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie badań laboratoryjnych oraz innych czynności wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej obciążył Przedsiębiorstwo A A. K. w P. kosztami kontroli sprawdzającej przeprowadzonej w dniu 25 lutego 2008r. w wysokości 127,30 zł. W uzasadnieniu Inspektor Sanitarny wskazał, że w dniu 25 lutego 2008r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w celu sprawdzenia, czy niezgodności ujęte w decyzji z dnia [...] grudnia 2007r. zostały usunięte. Wobec tego na podstawie art. 75 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz cytowanego Rozporządzenia Ministra Zdrowia należało zobowiązanego obciążyć kosztami powyższej kontroli. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. K. domagając się umorzenia wszelkich należności. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 104 kpa i art. 138 §1 pkt 2 w związku z art. 105 §1 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W motywach rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że w kwietniu 2006r. nastąpiło rozwiązanie umowy najmu lokalu przez Spółdzielnię Mieszkaniową X w P . A. K. nie posiada więc tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Spółdzielnia nie wyraziła również zgody na podłączenie wody do obiektu i prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej w użytkowanym nielegalnie przez odwołującego się lokalu. Odwołujący się został również wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2007r. Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że obowiązek nałożony na odwołującego się nie może być zrealizowany. Prowadzenie dalszych kontroli nie doprowadzi do wykonania decyzji i to z przyczyn niezależnych od zobowiązanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniósł A. K. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z dyspozycją art. 105 §1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość oznacza, że występuje brak jakiegoś elementu materialnego stosunku prawnego. W tej sytuacji nie można wydać decyzji co do jej istoty. Przesłanka ta może zaistnieć również w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego i może powstać na skutek zdarzeń prawnych, jak np. ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej. Postępowanie administracyjne może być zatem bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej. Podstawę rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2006r. Nr 171, poz. 1225). Zgodnie z jego treścią podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności. W niniejszej sprawie kontrolę sanitarną przeprowadzono w dniu 25 lutego 2008r. Tymczasem ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że działalność gospodarcza skarżącego została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2007r. (k. 10 akt adm.). Słusznie zatem w postępowaniu odwoławczym przyjęto, że postępowanie w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy sanitarne okazało się bezprzedmiotowe. Nadto zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty te ponosi osoba lub jednostka obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W postępowaniu administracyjnym przyjęto, że podmiotem takim nie może być skarżący, gdyż w dacie przeprowadzania kontroli sanitarnej nie posiadał on tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu użytkowego, nadto właściciel lokalu nie wyrażał zgody na doprowadzenie wody do obiektu z uwagi na wyłączenie lokalu z prowadzenia na jego terenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej i planowaną zmianę przeznaczenia tego lokalu (k. 7-9 akt adm.). Skarżący nie miał także realnych możliwości wykonania obowiązków nałożonych na niego w ramach kontroli sanitarno-epidemiologicznej. Nadto przyjąć można, że skarżący wyłączony jest z kręgu podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z mocy przepisu art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Stosowanie do tego przepisu właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest utrzymać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego, zgodnie z wymaganiami określonymi tym przepisem w ust. 1 pkt 1 lit. d) prawa budowlanego (por. wyr. WSA w Gdańsku z 18 września 2008r., III SA/Gd 252/08). Skoro ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakłada na organy tej inspekcji w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego obowiązek sprawowania kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości (art. 4 ust. 1 pkt 2), to stwierdzone nieprawidłowości i powstałe jako konsekwencje koszty powinny obciążać podmiot zarządzający nieruchomością w rozumieniu obiektu budowlanego o jakim mowa w przepisie art. 61 prawa budowlanego. Jakkolwiek, również najemca obowiązany jest utrzymywać lokal, do używania którego jest uprawniony we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym. Tymczasem w niniejszej sprawie w dacie kontroli sanitarnej skarżący nie miał tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu użytkowego i nie prowadził w nim działalności gospodarczej. Na marginesie tylko należy wskazać, że w decyzji wydanej na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wymagane jest dokładne sprecyzowanie, jakie czynności organ wykonał, podejmując działania z zakresu sanitarnego nadzoru, oraz wyraźne określenie i wyszczególnienie rachunku kosztów wykonywania tych czynności wraz z podstawą prawną ich naliczenia. Mając powyższe na uwadze słusznie w niniejszej sprawie w postępowaniu odwoławczym uchylono na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 §1 kpa decyzję pierwszoinstancyjną i umorzono postępowanie administracyjne w sprawie opłat za czynności organów sanitarnych jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa) - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jak orzeczono w punkcie I wyroku. Rozstrzygniecie zawarte w punkcie II wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 200 p.p.s.a., a w szczególności §2 ust. 1 i 2, §18 ust. 1 pkt 1c i §19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak br