II SA/Po 795/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. D. – O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]04.2015 r. na podstawie art. 49b ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 j.t. z poźn. zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 j.t.), nakazał inwestorowi, tj. Pani A. D.-O., rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 3,67m x 2,67m, znajdującego się na nieruchomości przy ul. P. w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.), wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu podano, że w dniu 1 października 2014 r. inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. P. w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.). W trakcie kontroli ujawniono, iż na nieruchomości zlokalizowany jest m.in. drewniany budynek gospodarczy o wymiarach 3,67m x 2,67m i wysokości 2,30m, wyposażony w instalację elektryczną, związany z podłożem (gruntem) za pomocą bloczków betonowych M-6. W kontroli uczestniczyła Pani A. D.-O., właściciel nieruchomości, co wynika z księgi wieczystej nr [...]. Pani D.-O. oświadczyła, że jest inwestorem wybudowania tego budynku, a prace te zrealizowała w 2010 r. bez pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia, wskazała także, iż zamierza podjąć działania zmierzające do zmiany postanowień obowiązującego na działce nr [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w kierunku wprowadzenia zapisu dopuszczającego zabudowę kubaturową na tej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta ustalił bowiem, że na działce nr [...], o powierzchni [...]m2, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Morasko - Radojewo - Umultowo", część Dolina Warty - A w Poznaniu, przyjęty uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 10 października 2006 r. , nr CV/1204/1Y/2006 (publ. Dz. Urz. Woj. wlkp. z dnia 16 maja 2008 r., nr 81, poz. 1577). Działka nr [...] w powyższym planie oznaczona jest symbolem IR, co zgodnie z § 3 pkt 2 powyższej uchwały oznacza, że jest to teren rolniczy. Zgodnie z § 8 pkt 2 lit b oraz § 11 pkt 1 tej uchwały na terenach oznaczonych symbolem IR, a więc na działce nr [...], obowiązuje zakaz zabudowy kubaturowej. W ocenie organu pierwszej instancji wybudowanie przez Panią A. D.-O. przedmiotowego drewnianego budynku gospodarczego na posesji przy ul. P. w P., wymagało dokonania skutecznego zgłoszenia, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 j.t.). Przepisy te stanowią, że zgłoszenia wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W niniejszej sprawie inwestor zgłoszenia tego nie dokonał. W takiej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta prowadzi postępowanie w oparciu o przepis art. 49b Prawa budowlanego. Ustęp 1 i 2 tego przepisu stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; projektu zagospodarowania działki lub terenu; zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie wybudowanie spornego budynku gospodarczego narusza wskazane wyżej postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym brak podstaw do wydania wskazanego w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego postanowienia. Zapowiedziane przez inwestora działania zmierzające do zmiany postanowień tego aktu prawa miejscowego zostały wprawdzie podjęte, czego dowodem jest złożony do akt sprawy projekt uchwały Rady Miasta, czy wniosek inwestora skierowany w dniu 9 kwietnia 2015 r. do Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, jednakże po pierwsze nie zmieniły one jak dotąd tj. na dzień orzekania postanowień tego planu, a po drugie odnoszą się one do innych obiektów położonych na działce nr [...] niż obiekt objęty niniejszą decyzją, co wynika wprost z ich treści. W takiej sytuacji, z uwagi na naruszenie postanowień ww. planu, zachodzi konieczność wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Organ I instancji przywołał treść uzasadnienia wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 1064/12), gdzie czytamy, że: "W sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. " To samo stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2013 r. (sygn. akt II OSK 293/12) oraz z dnia 15 września 2011 r. (sygn. akt II OSK 1347/10). Adresatem niniejszej decyzji, po myśli art. 52 Prawa budowlanego jest A. D.-O. jako inwestor, która jest także właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Odwołanie złożyła A. D.-O. domagając się zmiany decyzji lub jej wstrzymania podając, że budynek jest jej niezbędny dla umożliwienia uprawy terenu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Podzielając ustalenia stanu faktycznego zawarte w uzasadnieniu, organ odwoławczy podał ,że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie trybu zgłoszeniowego, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Takiego zgłoszenia wymagała zatem budowa niniejszego wolnostojącego budynku gospodarczego, a wybudowanie takiego obiektu bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną i uzasadnia wszczęcie postępowania na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane. Kwestia niedokonania zgłoszenia zamiaru wybudowania przedmiotowego budynku została potwierdzona przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta pisemną informacją z dnia 30.09.2014 r,, przekazaną wraz z aktami sprawy nr [...] oraz oświadczeniem inwestora – A. D.-O. dokonanym w dniu 24.03.2015 r. w siedzibie PINB i utrwalonym w podpisanym protokole. PINB nie mógł w tym przypadku podjąć postępowania mającego na celu legalizację samowoli budowlanej w oparciu o przepisy art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane z powodu niezgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przepisami art. 49b legalizacja samowoli budowlanych jest możliwa tylko wówczas, gdy budowla jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Jeżeli przedmiotowa inwestycja spełniłaby ww. wymagania organ nałożyłby na inwestora obowiązek przedłożenia określonych w art. 49b ust.2 dokumentów, w tym projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz zaświadczenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli organ nadzoru budowlanego nie zakwestionowałby przedstawionych dokumentów, wówczas w drodze postanowienia winien ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej. Niniejsza działka objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podjętym Uchwalą nr CV/1204/1V/2006 z dnia 10 października 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Morasko -Radojewo - Umultowo", część Dolina Warty - A w Poznaniu. Na jego podstawie działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem IR, co oznacza, że w myśl planu jest to teren rolniczy, na którym zgodnie z § 8 pkt. 2 lit. b obowiązuje zakaz zabudowy kubaturowej. Nie jest zatem możliwe zalegalizowanie niniejszej samowoli budowlanej, ponieważ dotyczy obiektu zamkniętego, któremu można przypisać parametr objętości. Wbrew twierdzeniom odwołania bez znaczenia dla legalności zaskarżonej decyzji pozostaje również fakt, że wszczęte zostało postępowanie mające na celu zmianę postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kierunku umożliwiania realizowania na terenie działki [...] zabudowy kubaturowej. Skutki samowoli należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1703/11). Słusznie więc PINB dokonał oceny zgodności przedmiotowego budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przystąpienie do prac nad zmianą miejscowego planu zagospodarowania, przestrzennego nie jest także zagadnieniem wstępnym jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r. (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2347/10, CBOSA). Skargę do sądu na powyższą decyzję złożyła A.D.-O. podając te same zastrzeżenia co przy odwołaniu, że przedmiotowy budynek jest niezbędny do składowania podstawowych narzędzi ogrodowych. Do skargi dołączono zdjęcia mające obrazować stan rzeczywisty oraz projekt Uchwały Rady Miasta mający na celu zalegalizowanie istniejącej zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowalne właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie do wymienionego przepisu nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, w tym znaczeniu że stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dlatego w pierwszej kolejności organ administracyjny powinien ustalić czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane). Pozytywne ustalenie w tym zakresie pozwala organowi przystąpić do dalszych czynności legalizacyjnych tj. zbadania czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego prawem. Natomiast w sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r., II OSK 1347/10, dostępny w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). W sprawie zostało jednoznacznie ustalone, że działka nr [...] jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Morasko – Radojewo – Umultowo uchwalonego uchwałą Rady Miasta Poznania z 10.10.2006 r. nr CV/1204/IV/2006 publikowane w Dz.Urz.Woj.Wlkp z dnia 16.5.2008 r. poz.1577 ) Działka nr [...] w powyższym planie oznaczona jest symbolem IR, co zgodnie z § 3 pkt 2 powyższej uchwały oznacza, że jest to teren rolniczy. Zgodnie z § 8 pkt 2 lit b oraz § 11 pkt 1 tej uchwały na terenach oznaczonych symbolem IR, a więc na działce nr [...], obowiązuje zakaz zabudowy kubaturowej. Czynione przez skarżącą staranie, zmierzające do zmiany zapisów planów, do czasu orzekania przez organ jak i również przez sąd w niniejszej sprawie nie dały pozytywnego dla skarżącej rezultatu. W tej części wskazany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest nadal obowiązujący w kształcie przedstawionym powyżej, a prawidłowo ustalonym przez organy. Należy wyjaśnić, że przez zawarte w przepisie art. 49b ust. 2 pojęcie "obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", należy rozumieć plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie rozstrzygania przez właściwy organ, nie zaś plan co do którego zainteresowana chciałby poczynić inne zapisy. Jeśli w dniu orzekania przez organ odwoławczy brak jest podstaw do legalizacji obiektu budowlanego, a to z uwagi na jego niezgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który na terenie posadowienia przedmiotowego obiektu nie przewiduje możliwości realizacji jakiejkolwiek zabudowy kubaturowej to organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie przepisu art. 49b ust. 1 p.b. W sprawie nie ma również znaczenia , że na przedmiotowej działce istnieją dwa inne budynki co do których organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem tylko pobudowanie bez wymaganego zgłoszenia budynku drewnianego o wskazanych w decyzji wymiarach i parametrach. Reasumując wobec prawidłowych ustaleń poczynionych przez organy i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie i Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.