II SA/Po 818/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2015 r. wniosku R. C. o wyłączenie od orzekania Sędziego WSA Barbary Drzazgi w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia oddalić wniosek. Po wydaniu w niniejszej sprawie przez tutejszy Sąd postanowienia z dnia 19 lutego 2015 r. o odrzuceniu skargi, R. C., reprezentowany przez kuratora sądowego F. Ż. (k. 15, 18, 24), w piśmie procesowym z dnia 9 marca 2015 r. (data wpływu do Sądu: 16 marca 2015 r. - k. 34) wniósł m.in. o wyłączenie od prowadzenia jego spraw Sędziego WSA Barbary Drzazgi – przewodniczącej składu sędziowskiego w sprawach o sygn. akt: II SA/Po 817/14 i II SA/Po 818/14. Jako uzasadnienie wniosku strona podała, że Sędzia "nie zna i nie czytała Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Unika nadto kontaktu ze skarżącym i uzgadnia skargę poza (...) [jego] plecami" i bez uzgodnienia ze stroną podejmuje decyzje dotyczące jej "bytowych podstawowych potrzeb". Skarżący zarzucił także Sędzi, że "ustanawia poprzez to prywatne prawo" bez jego udziału i konsultacji z nim. W oświadczeniu z dnia 18 marca 2015 r. Sędzia WSA Barbara Drzazga stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie zachodzą jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Równocześnie oświadczyła, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia przewidziane w art. 18 powołanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy: w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; w sprawach swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w sprawach w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w sprawach, w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; a także w sprawach, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczenia złożonego do akt sprawy przez Sędziego WSA Barbarę Drzazgę nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Jak stwierdzono w orzecznictwie sądowym, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przezeń wyjaśnienia i jeśli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (zob.: postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia z dnia: 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II OZ 1474/06; 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 441/08; 12 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 332/10; 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 259/12 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy dodać, że z art. 19 p.p.s.a. wynika, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Podkreślić należy, że strona skarżąca nie wykazała w uzasadnieniu swojego wniosku żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Samo twierdzenie skarżącego, że domaga się wyłączenia sędziego z uwagi na nieznajomość określonego aktu prawnego, niestosowania procedur i niewłaściwej interpretacji prawa przy rozstrzyganiu spraw dotyczących jego żywotnych potrzeb - nie uzasadnia w sposób należyty żądania strony, bowiem nie dotyczy żadnej z okoliczności wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. W tym miejscu warto wspomnieć, że ewentualne niewłaściwe prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego może być podstawą do sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Nadto należy zauważyć, że skarżący jest w przedmiotowej sprawie reprezentowany przez kuratora sądowego F. Ż., co wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń w zakresie posiadania przez skarżącego zdolności do czynności procesowych w niniejszej sprawie, a prawidłowość ustaleń Sądu w tym zakresie również może być kwestionowana określonym zarzutem w skardze kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziego, którego dotyczy wniosek R. C. reprezentowanego przez kuratora sądowego, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego oddalić. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji.