II SA/Po 832/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. W dniu (...) maja 2006 r. B. i P. C. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szklarni ogrodniczych, kotłowni, komina i budynku socjalnego na terenie położonym w gminie B. w miejscowości W., nr ewidencyjny działki (...). W dniu (...) lipca 2006 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo M.F., właścicielki działki nr (...), wyrażającej zastrzeżenia wobec zamiaru budowy w bezpośrednim sąsiedztwie dużego obiektu szklarniowego. Decyzją z dnia (...) lipca 2006 r., nr UG (...), Wójt Gminy B. ustalił warunki zabudowy dla wymienionej powyżej inwestycji. Rozstrzygnięcie powyższe nie zostało doręczone M.F., lecz jedynie, w dniu (...) lipca 2006 r. inwestorom. Na przedmiotowej decyzji umieszczono stwierdzenie, iż decyzja stała się ostateczna w dniu (...) lipca 2006 r. Równocześnie, w odpowiedzi na pismo M.F. z dnia (...) lipca 2006 r. Wójt Gminy B., pismem z dnia (...) lipca 2006 r. (doręczonym wnioskodawczyni w dniu (...) lipca 2006 r.), poinformował wnioskodawczynię, że sprawy związane z wydawaniem pozwoleń na budowę prowadzi Starostwo Powiatowe w K. i tam zostanie przekazane pismo według właściwości. Nadto organ wyjaśnił, iż w dniu (...) czerwca 2006 r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, w której zawarto zapisy dotyczące zabezpieczenia nieruchomości sąsiednich przed podtapianiem. Pismem z dnia (...) sierpnia 2006 r. (data wpływu do organu: (...) sierpnia 2006 r.) M.F., zakwestionowała formę przekazania jej pisma w sprawie wydanie pozwolenia na budowę oraz zasadność wydania decyzji z dnia (...) czerwca 2006 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji w postaci szklarni. Skarżąca podała okoliczności uzasadniające uznanie jej za stronę postępowania i wniosła o uznanie jej za stronę w toczącym się postępowaniu oraz uchylenie decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto pismem z dnia (...) sierpnia 2006 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r. oraz zakwestionowała zasadność decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) czerwca 2006 r., wskazując, iż jej nieruchomość graniczy z nieruchomością inwestorów i znajduje się bezpośrednio w zasięgu immisji z działki, dla której wydano warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) października 2006 r., nr (...), stwierdziło niedopuszczalność odwołania M.F. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Organ II instancji wskazał, iż rozstrzygnięcie Wójta stało się ostateczne w dniu (...) lipca 2006 r., co przesądza, iż jego wzruszenie może mieć miejsce jedynie w przypadku zastosowania nadzwyczajnych środków prawnych. Pismem z dnia (...) listopada 2006 r. M.F. skierowała do Wójta Gminy B. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia (...) czerwca 2006 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy, powołując się na przesłanki wznowienia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa). Jak podano we wniosku, skarżąca sądziła, że jest stroną postępowania administracyjnego i niezwłocznie, w dniu (...) sierpnia 2006 r., wniosła odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 16 kpa nie wiedząc, iż zaskarżona decyzja stała się ostateczna. Dopiero z treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2006 r. skarżąca dowiedziała się, iż decyzja o warunkach zabudowy stała się ostateczna w dniu (...) lipca 2006 r. Wójt Gminy B. decyzją z dnia (...) grudnia 2006 r. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania, z uwagi na brak przyczyn wznowienia określonych w art. 145 oraz 145a kpa. Rozstrzygnięcie powyższe zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lutego 2007 r., w której podzielono stanowisko organu I instancji, co do nie posiadania przez wnioskodawczynię przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Po 195/07, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lutego 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójt Gminy B. z dnia (...) grudnia 2006 r. podnosząc, iż przed wznowieniem postępowania organy administracyjne nie mogły zajmować stanowiska w kwestii, czy powoływanie się przez skarżącą na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa było zasadne. Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia (...) listopada 2007 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji zakończonej decyzją ostateczną z dnia (...) czerwca 2006 roku. W postanowieniu organ podał, iż przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu (...) lipca 2006 r., a w dniu (...) listopada 2006 r. do Urzędu Gminy B. wpłynął wniosek M.F. o wznowienie postępowania. Następnie organ I instancji decyzją z dnia (...) marca 2008 r. odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia (...) marca 2008 r. wskazując między innymi, że organ nie zbadał, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wzniesione w terminie. Decyzją z dnia (...) września 2008 r. Wójt Gminy B. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowanie zakończonego decyzją z dnia (...) maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lutego 2009 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia (...) września 2008 r. o umorzeniu postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania winno zakończyć się wydaniem decyzji z art. 151 kpa. Decyzją z dnia (...) maja 2009 r. Wójt Gminy B. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy wskazując, iż M.F. nie zachowała terminów przewidzianych w przepisach art. 148 § 1 i 2 kpa. Zdaniem organu skarżąca, najpóźniej w dniu (...) lipca 2006 r. wiedziała o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu (...) listopada 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2009 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia (...) marca 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia podtrzymując stanowisko, iż skoro organ już wznowił postępowanie w sprawie, to winien wydać przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnąć o istocie sprawy i wydać decyzję przewidzianą przepisami art. 151 kpa. Decyzją z dnia (...) marca 2010 r. Wójt Gminy B. stwierdził, iż decyzja z dnia (...) lipca 2006 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr (...) została wydana z naruszeniem prawa wobec faktu, że M.F. - właścicielka sąsiedniej działki nr (...) - jako strona postępowania nie brała w nim udziału. Równocześnie organ odmówił uchylenia decyzji z dnia (...) lipca 2006 r., iż zgodnie z art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jako datę, w której przedmiotowa decyzja z dnia (...) lipca 2006 r. stała się ostateczna, organ wskazał (...) lipca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z dnia (...) marca 2010 r. Zdaniem organu odwoławczego, skoro skarżąca jako właścicielka sąsiadującej z terenem inwestycji, jako strona w rozumieniu art. 28 kpa, nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r. to zaistniała przyczyna wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem Kolegium warunki zabudowy ustalone dla przedmiotowej inwestycji decyzją Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r. nie naruszają obowiązujących w tej mierze przepisów, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 146 § 2 kpa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.F. domagając się jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 597/10, uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia (...) czerwca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia (...) marca 2010. W opinii Sądu, organy administracji publicznej rozpoznając wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. zaniechały ustalenia, czy wniosek powyższy został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. W przekonaniu Sądu należy przyjąć, że strona uzyskała wiedzę o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy wydanej w postępowaniu - z wniosku B. i P. H. dotyczącego działki nr (...) położonej w gminie B. w miejscowości W. - najpóźniej w dniu (...) sierpnia 2006 r., z którą to datą sporządziła "odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...).07.2006 r.", którym w istocie kwestionowała "zasadność wydania decyzji z dnia (...).06.2006 r. o warunkach zabudowy na budowę szklarni". Równocześnie, w przypadku stwierdzenia przez organy, iż wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z naruszeniem terminu, ich obowiązkiem jest umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Wójt Gminy B., decyzją z dnia (...) kwietnia 2011 r., nr (...), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szklarni ogrodniczych, kotłowni, komina i budynku socjalnego na terenie położonym w gminie B. w miejscowości W., nr ewidencyjny działki (...), zakończonego ostateczną decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Zdaniem Wójta analiza akt sprawy wskazuje, iż wnioskodawczyni o decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. wiedziała już w dniu (...) sierpnia 2006 r., a więc składając, w dniu (...) listopada 2006 r. wniosek o wznowienie postępowanie, uchybiła terminowi, o jakim mowa w art. 148 § 1 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w dniu (...) kwietnia 2011 r. M.F. podnoszą, iż już jej pismo z dnia (...) sierpnia 2006 r. należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, zaś obowiązkiem organów było dokładne wyjaśnienie, zakresu wnoszonego przez nią żądania. Skarżąca podtrzymała również zgłaszane w toku postępowania zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o warunkach zabudowy, wskazując na uciążliwości, jakich musi doświadczać z uwagi na emisję gazu i pyłów ze źródeł zainstalowanych w gospodarstwie inwestorów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...), na postawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z dnia (...) kwietnia 2011 r. Kolegium podtrzymało stanowisko organu I instancji, iż już w dniu (...) sierpnia 2006 r. skarżąca wiedziała o decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. Ponadto wskazano, iż twierdzenie skarżącej, iż w dniu (...) sierpnia 2006 r. wnosiła o wznowienie postępowanie nie znajduje uzasadnienia w świetle oświadczenia jej pełnomocnika, który podczas trwającej w dniu (...) października 2006 r. przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym rozprawy wskazał, iż domaga się uchylenia decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. na podstawie art. 138 kpa. W konsekwencji złożenie w dniu (...) listopada 2006 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia (...) czerwca 2006 r. uchybiło art. 148 § 1 kpa, przewidującemu, iż wniosek składa się w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M.F. podtrzymując, iż już w dniu (...) sierpnia 2006 r. skarżąca wniosła do organu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Zdaniem skarżącej organy prowadzące postępowanie zaniechały podjęcia wszelkich niezbędnych kroków służących wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W treści skargi podtrzymano również zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia 04 listopada 2011 r. pełnomocnik uczestników postępowania – B. i P. H., radca prawny P. S. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania jest prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji w przedmiocie umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r., nr (...). W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 597/10. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. W powyższym świetle zarówno organ administracji publicznej ponownie rozstrzygający sprawę jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w powołanym powyżej wyroku z dnia 16 listopada 2010 r., w którym Sąd wskazał, iż organy administracji publicznej rozpoznając wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. zaniechały ustalenia, czy wniosek powyższy został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. W opinii Sądu strona uzyskała wiedzę o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy wydanej w postępowaniu - z wniosku B. i P. H. dotyczącego działki nr (...) położonej w gminie B. w miejscowości W. - najpóźniej w dniu (...) sierpnia 2006 r., z którą to datą sporządziła "odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...).07.2006 r.", którym w istocie kwestionowała "zasadność wydania decyzji z dnia (...).06.2006 r. o warunkach zabudowy na budowę szklarni". Sąd podkreśla, iż postępowanie, w przedmiocie wznowienia postępowania, formułujące wyjątek od ogólnej zasady, iż decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne (art. 16 kpa), podlega ścisłym regułom procesowy. I tak, zgodnie z art. 148 § 1 kpa, wniosek o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin powyższy liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Miarodajny jest więc tutaj określony stan wiedzy osoby domagającej się wznowienia postępowania. Równocześnie w przypadku, gdy już po wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania organ orzekający w sprawie uzna, że z powodu uchybienia warunkom formalnym określonym w art. 148 kpa wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia jest niedopuszczalne, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że jak prawidłowo wskazał organ I instancji analiza akt sprawy wskazuje, iż wnioskodawczyni o decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. wiedziała już w dniu (...) sierpnia 2006 r., a więc składając, w dniu (...) listopada 2006 r. wniosek o wznowienie postępowanie, uchybiła terminowi, o jakim mowa w art. 148 § 1 kpa. Jak zauważył już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 597/10, skarżąca sporządzając w dniu (...) sierpnia 2006 r., odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r., którym w istocie kwestionowała zasadność wydania decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. o warunkach zabudowy na budowę szklarni, miała już wiedzę o wydanym rozstrzygnięciu. Za nietrafny uznać należy również argument skarżącej, wskazującej, iż pismo z dnia (...) sierpnia 2006 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowanie zakończonego decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, iż pismo powyższe stanowiło odwołanie od decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. Wskazał to zresztą sam pełnomocnik skarżącej, który podczas trwającej w dniu (...) października 2006 r. przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym rozprawy wskazał, iż domaga się uchylenia decyzji z dnia (...) lipca 2006 r. na podstawie art. 138 kpa. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) października 2006 r., nr (...), stwierdziło niedopuszczalność odwołania M.F. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...) lipca 2006 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że pismo skarżącej z dnia (...) listopada 2006 r., którym wniosła ono o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. zostało złożone z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. W konsekwencji umorzyć należało postępowanie wznowione postanowieniem Wójta Gminy B. z dnia (...) listopada 2007 r. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, iż stwierdzenie, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z naruszeniem terminu, skutkujące umorzeniem postępowanie powoduje, iż niemożliwe staje się odniesienie do zarzutów skarżącej dotyczących wadliwości decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) lipca 2006 r.