II SA/Po 833/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-05-12
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie fałszywości dowodów (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub ujawnieniu nowych okoliczności/dowodów istniejących w dniu wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), może być uwzględniony, jeśli dowody te nie zostały potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, a opinia biegłego została sporządzona po wydaniu decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga, aby fałszywość dowodu została potwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że jest oczywista i dotyczy życia lub zdrowia ludzkiego, bądź interesu społecznego; samo subiektywne przekonanie strony o fałszywości dowodu nie jest wystarczające. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga, aby nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, a opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji nie spełnia tego wymogu, nawet jeśli stanowi odmienną ocenę tych samych okoliczności.Stan faktyczny
Strona A. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie szacowania szkody łowieckiej, kwestionując ostateczną decyzję z listopada 2020 r. Wskazała jako podstawy wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa materialnego, nierzetelne szacowanie szkody i błędne ustalenie wysokości odszkodowania, opierając się na opinii biegłego. Organy administracji (Nadleśniczy, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych) odmówiły wznowienia postępowania, uznając brak podstaw formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2021 r. A. B. zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych [...] o wznowienie postępowania na podstawie w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 w zw. z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie ostatecznego szacowania szkody łowieckiej w trybie odwoławczym zakończonego ostateczną decyzją nr [...] wydaną dnia [...] listopada 2020 roku przez Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe [...], znak sprawy [...] – przywołaną decyzją ustalono odszkodowanie w wysokości [...] zł i odmówiono przyznania odszkodowania na podstawie art. 48. pkt. 4 (szkoda nie przekracza 100 kg. żyta na jeden hektar uprawy).
A. B. wniósł o zmianę decyzji, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego - art. 46a i art. 46c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie (Dz.U.2020. P. . 1683, dalej "Prawo łowieckie") w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (Dz.U. nr z 26 kwietnia 2019 r. poz. 776, dalej "Rozporządzenie") poprzez:
- nieustalenie gatunku zwierzyny łownej, która wyrządziła szkodę łowiecką, na podstawie charakterystycznych śladów żerowania lub pozostawionych tropów lub odchodów i przyjęcie, iż szkodę wyrządziły jedynie dziki, podczas gdy w szacowanej uprawie widoczne były tropy i żerowanie jeleni oraz saren;
- nieustalenie rodzaju uprawy lub płodu rolnego (gatunków kukurydzy) poprzez weryfikację informacji zawartych we wniosku o szacowanie szkód łowieckich ze stanem faktycznym na gruncie,
- nieustalenie w 5-stopniowej skali rzeczywistego stanu i jakości uprawy oraz płodu rolnego - przyjęto jako stopień 4 (stan dobry), a uzasadniając ocenę stanu uprawy, pominięto stopień wykonania zabiegów agrotechnicznych oraz anomalie rozwojowe spowodowane przez czynniki niezależne od poszkodowanego, w szczególności warunki atmosferyczne (opady deszczu)
- błędne ustalenie obszaru całej uprawy wyłącznie na podstawie zdjęć wykonanych z bezzałogowego statku powietrznego (dron) i przyjęcie powierzchni 41,32 ha, gdy po odliczeniu powierzchni rowów uprawa kukurydzy wynosiła 41,9282 ha;
- nierzetelne przeprowadzenie wizji lokalnej
- nierzetelne ustalenie w ilu procentach została wyrządzona szkoda na uszkodzonym obszarze,
- nierzetelne ustalenie wysokości odszkodowania za szkody w uprawie poprzez przyjęcie ceny skupu z najbliższego punktu L. K. i tylko kukurydzy mokrej, a nie średniej ceny w regionie gdzie powstała szkoda i w oparciu tylko o cenę kukurydzy mokrej;
Skarżący zarzucił również naruszenie prawa procesowego - art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 107 §1 pkt 1 i pkt 3 poprzez: nierzetelne i stronnicze prowadzenie postępowania, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktycznych i prawnych podstaw, w oparciu o które organ doszedł do przekonania że skarżącemu nie należy się odszkodowanie.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że decyzja jest prawomocna i ostateczna jednak na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 147 k.p.a. konieczne jest wznowienie postępowania. Skarżący wskazał, że w sposób niebudzący wątpliwości ustalił nowe okoliczności i dowody mające wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim wykazał, że decyzja wydana przez Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 46a i art. 46c ust. 1 Prawa łowieckiego w zw. z § 3 Rozporządzenia powodując jej nieważność z mocy prawa (art. 156 k.p.a.).
Skarżący powołał się na opinię biegłego przy Sądzie Okręgowym w K. dr hab. inż. L. S., z której zdaniem skarżącego wynikają okoliczności, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania (dotyczące m.in. przeprowadzenia szacowania, nierzetelnego obliczenia odszkodowania i skutecznego doręczenie wniosku o szacowanie szkody).
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Nadleśniczy Nadleśnictwa [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. w związku z art. 46e ust. 1 i art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego, po rozpatrzeniu wniosku A. B. z dnia [...] kwietnia 2021 r., postanowił odmówić wznowienia postępowania w sprawie ostatecznego szacowania szkody łowieckiej w trybie odwoławczym, zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., wydaną przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...].
Zdaniem organu skarżący ograniczył się jedynie do powołania podstawy prawnej rzekomo zaistniałych przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., a jednocześnie w żaden sposób nie tyle nie wykazał, co nawet nie podjął próby wykazania, iż w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją wystąpiły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania. Nie przywołano w treści wniosku żadnego argumentu wskazującego na fakt pojawienia się w sprawie istotnych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nie były znane organowi. Nadto nie przytoczono żadnej argumentacji ani okoliczności dotyczącej fałszywości dowodów zgromadzonych w sprawie, które legły u podstaw wydania ostatecznej decyzji. Sama treść wywodu zawarta w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania stanowi wyłącznie gołosłowną polemikę z ustaleniami zawartymi w decyzji ostatecznej, zawierając elementy charakterystyczne dla odwołania od decyzji.
Organ zwrócił uwagę, że ustawodawca uregulował w treści art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego środek odwoławczy, umożliwiający stronie niezadowolonej z wydanej w oparciu o te przepisy, decyzji ostatecznej, w postaci możliwości wytoczenia powództwa w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia stronie decyzji, z czego skarżący nie skorzystał.
Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. A. B. wniósł zażalenie na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe [...] nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 150 § 1 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i orzekanie we własnej sprawie, rażącą obrazę art. 6, 8, 7 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez brak obiektywizmu i pominięcie zarzutów skarżącego, rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 1 i pkt 3 kpa. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia dlaczego organ uznał, że skarżący ograniczył się do gołosłownego powołania podstawy prawnej rzekomo zaistniałych przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., błędne pouczenie skarżącego o możliwości wniesienia skargi do WSA.
Skarżący podkreślił, że organ mimo stawianych mu zarzutów braku obiektywizmu, stronniczości oraz nierównego traktowanie stron, wykonywania czynności pozornych nie tylko nie ustosunkował się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów, ale przekroczył swoje uprawnienia (kompetencje) bowiem treść zarzutów jednoznacznie wskazywała, iż nie był on właściwym z mocy prawa do rozstrzygania w niniejszej sprawie. Skarżący swoją argumentację oraz zarzuty wznowieniowe oparł o opinię biegłego sądowego, która była podstawą wniesienia wniosku wznowieniowego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...], działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 145 §1 pkt 1 i 5 k.p.a. w związku z art. 46e ust.1 i art. 49a ust.1 Prawa łowieckiego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zażalenie skarżącego jest bezzasadne, albowiem zawarte w jego treści zarzuty są w oczywistym stopniu pozbawione podstaw i zmierzają jedynie do stworzenia pozorów naruszenia prawa przez zaskarżone postanowienie.
W szczególności za całkowicie bezpodstawny organ II instancji uznał przywołany w zażaleniu zarzut naruszenia art. 150 §1 k.p.a., albowiem o zastosowaniu art.150 § 2 k.p.a. może być mowa jedynie wówczas, gdy z samej treści wniosku o wznowienie postępowania wynika jego zasadność i konieczność merytorycznego rozpoznania, w zestawieniu z realną, a nie pozorną, przesłanką w postaci zainicjowania przez organ rzeczywistego wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1- 8 k.p.a. Wobec stwierdzenia całkowitego braku zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, właściwość organu wydającego postanowienie w trybie art.149 § 3 k.p.a., określona jest tylko i wyłącznie na podstawie przepisu art.150 § 1 k.p.a.
Organ II instancji stwierdził, że wznowienie postępowania może być brane pod uwagę wyłącznie w wypadku, jeżeli wznawiane postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną wyczerpująco w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., natomiast w żadnym wypadku instytucja ta nie stanowi dowolnego zamiennika w stosunku do zwyczajnych, ustawowych środków zaskarżenia. Skarżący jedynie pozornie i całkowicie gołosłownie podniósł jako podstawę przesłanki określone w art.145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego Nadleśniczy prawidłowo rozstrzygnął wniosek, uznając, że jego treść nie daje logicznych podstaw do konstatacji aby skarżący poddawał w wątpliwość autentyczność jakiegokolwiek dowodu, nie mówiąc już o uprawdopodobnieniu jego sfałszowania, toteż zarzut ten jako w sposób oczywisty nie mógł stanowić przesłanki przemawiającej za wznowieniem postępowania. Poza tym organ I instancji słusznie wywodzi, że nie sposób racjonalnie stwierdzić zaistnienia w dniu wydania decyzji nowych okoliczności lub nowych dowodów, które nie były znane organowi wydającemu decyzje. Dokonana przez skarżącego (odmienna interpretacja) okoliczności sprawy znanych organowi - nie czyni ich okolicznościami nowymi. Dowód z dokumentu prywatnego, sporządzonego przez osobę posiadającą kwalifikacje biegłego, nazywany przez skarżącego opinią - nie jest dowodem, który wyszedł na jaw i istniał w dniu wydania decyzji - zgodnie z brzmieniem art.145 §1 pkt 5 k.p.a., albowiem niezależnie od jego merytorycznej zawartości dokument ten sporządzony został w dniu [...] listopada 2020 r., a więc dwa tygodnie po wydaniu decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. B. podał, ze zaskarża w całości ww. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], wnosi o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze podniesiono następujące zarzuty, które stanowią kontynuację stanowiska strony wyrażoną na etapie odwołania. Zdaniem skarżącego Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] orzekał we własnej sprawie i zignorował stawiane zarzuty w tym zakresie, postanowienie zostało zaś wydane z naruszeniem szeregu przepisów postępowania: 6, 8, 7, 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wykazanie przez organ w uzasadnieniu postanowienia dlaczego nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego naruszono również art. 75 § 1 i art 78 § 1 i 2 k.p.a. ponieważ jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności gdy opinia potwierdza wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżącego w każdym stadium postępowania. W opinii biegły precyzyjnie określił jak rażące błędy popełnił organ podczas szacowania szkody i na czym polegała pozorność jego działań. Biegły sądowy jednoznacznie wykazał, że czynności przeprowadzone przez przedstawicieli Nadleśnictwa [...] podczas szacowania szkody w trybie odwoławczym miały charakter pozorności, zatem nie mogą stanowić dowodu w sprawie (art. 58 kc. - bezprawność czynności). Organy rozpoznające wniosek wznowieniowy i zażalenie nie stały na straży praworządności stosowania prawa, nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego pominęły nowe istotne dowody w uzasadnieniu decyzji ( opinia biegłego), w sposób stronniczy i wybiórczy pasujący do rozstrzygnięcia nie ustosunkowały się do okoliczności powołanych w sprawie przez skarżącego i zaniechały ich rzetelnej konfrontacji z dowodami wskazanymi przez stronę postępowania a jedynie uznały, iż była to polemika.
Zdaniem skarżącego niedopuszczalnym było również pojawienie się przedstawiciela Nadleśnictwa [...] w pierwszym dniu oględzin wyznaczonym przez biegłego na [...] listopada 2020 r. Otóż przedstawiciel Nadleśnictwa nie był zawiadomiony o terminie tych oględzin a przyjechał na wyznaczone miejsce, chciał uczestniczyć w oględzinach, wchodził w spór z biegłym. Powyższe dowodzi, że przedstawiciel Nadleśnictwa [...], kontaktował się z przedstawicielami Koła Łowieckiego [...] jeszcze przed rozpoczęciem i zawiadomieniem o ostatecznym szacowaniu szkody w trybie odwoławczym jak i po wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie (Opinia biegłego karta 106 i 113 i 114). Jest to ewidentne przekroczenie uprawnień i stronnicze działanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, że postawione przez skarżącego zarzuty są niezasadne i pozostają w jaskrawej sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym oraz prawnym sprawy. Zdaniem organu skarżący nie wykazał zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania. Ponadto skarżący w wywiedzionej przez siebie skardze w sposób błędny interpretuje znaczenie procesowe opinii biegłego, utożsamiając w sposób wadliwy taką kategorię dowodu z personalnymi kwalifikacjami autora opinii, czy nawet faktem umieszczenia jego osoby na liście biegłych, podczas gdy warunkiem koniecznym dla uznania opinii rzeczoznawcy za opinię biegłego jest tryb powołania tego dowodu. Dowód z dokumentu prywatnego, sporządzonego przez osobę posiadającą kwalifikacje biegłego, nazywany przez skarżącego opinią - nie jest dowodem, który wyszedł na jaw i istniał w dniu wydania decyzji - zgodnie z brzmieniem art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem niezależnie od jego merytorycznej zawartości dokument ten sporządzony został w dniu [...] listopada 2020 roku, a więc dwa tygodnie po wydaniu decyzji.
W dniu [...] stycznia 2022 r. A. B. sporządził pismo procesowe w którym wskazał, że zawiadomił Prokuraturę oraz że wystąpił z kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie odszkodowania za szkody łowieckie.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2022 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego (z upoważnienia - aplikant adwokacki M. K.) wyjaśniła, że jeśli chodzi o przesłankę wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., to skarżący uważa, że oszacowanie sporządzone w toku postępowania przed Nadleśniczym zostało sporządzone wadliwie z naruszeniem przepisów rozporządzenia i w ten sposób rozumie sfałszowanie dowodu. Wadliwość tego oszacowania wynika z opinii biegłego L. S.. Odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że skarżący jako nowy dowód w sprawie wskazuje opinię wydaną na zlecenie Sądu Rejonowego [...] przez wymienionego wyżej biegłego. Skarżący wyjaśnił, że nie wystąpił z powództwem z art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego ponieważ czekał na opinię biegłego, którą doręczono mu dopiero na początku marca 2021 r., już po terminie do wniesienia powództwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], orzekające o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ostatecznego szacowania szkody łowieckiej w trybie odwoławczym, zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., wydaną przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Z..
Rolą Sądu kontrolującego zaskarżone postanowienie nie jest dokonanie merytorycznej oceny decyzji ostatecznej, ani prawidłowości postępowania poprzedzającego jej wydanie, ale stwierdzenie czy zasadnie odmówiono wznowienia postępowania na wniosek skarżącego.
Dokonując zaś badania legalności postanowienia w przedmiocie wznowienia, wyjaśnić w pierwszym rzędzie należy, że wznowienie postępowania to tryb o szczególnym charakterze, przejawiającym się w tym, że dotyczy weryfikacji decyzji posiadających walor ostateczności, a zatem takich od których nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Wznowienie postępowania stanowi zatem odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Z uwagi na ów szczególny charakter wznowienie postępowania rządzi się szczególnymi regulacjami zawartymi w art. 147 – 152 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne, niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony oznacza badanie, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 i 145aa § 2 k.p.a., czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1, 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a, a także czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową. W przypadku nie spełnienia któregokolwiek z tych warunków, organ właściwy w sprawie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, zobowiązany jest do wydania trybie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Dopiero gdy przeprowadzenie owej pierwszej fazy postępowania doprowadzi organ do stwierdzenia, że nie zaistniała żadna z wymienionych okoliczności negatywnych, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do zaistnienia przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
Organy obu instancji badając wniosek A. B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., po przeprowadzeniu pierwszej fazy postępowania uznały, że w sprawie nie zaistniały łącznie wszystkie okoliczności, które – jak wyżej wskazano – podlegają badaniu na etapie fazy wstępnej postępowania wznowieniowego. W sposób oczywisty bowiem nie zaistniały przesłanki, które strona powołała jako podstawę wznowienia, tj. wskazane przez skarżącego podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Wniosek ten wyprowadzono po pierwsze z tego, że skarżący nie wykazał fałszywości dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie nr [...], a po drugie z faktu, iż opinia biegłego, na którą powołał się skarżący, została sporządzona po 2 tygodniach od wydania kwestionowanej decyzji, a więc w dacie jej wydania nie istniała.
Zdaniem Sądu konkluzje organów są prawidłowe.
W orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalność wznowienia postępowania wystąpi m.in. w przypadku, gdy już we wstępnej fazie postępowania można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją jakiekolwiek podstawy wznowienia (wyrok z 24 kwietnia 2018 r., sygn. I SA/Wa 382/18 CBOSA).
W rozpoznanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z art. 145 § 2 i 3 wynika, że aby analizowana przesłanka wznowienia mogła mieć w sprawie zastosowanie, podobnie zresztą jak przesłanka z art. 145 § 1 pkt 2, sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Zwolnienie z obowiązku wykazania fałszerstwa dowodów lub wydania decyzji w wyniku przestępstwa będzie miało miejsce wtedy, gdy owo fałszerstwo lub przestępstwo jest oczywiste, a przy tym zagrożone są najbardziej chronione dobra: życie lub zdrowie ludzkie, bądź grozi powstanie poważnej szkody dla interesu społecznego. (tak. Chróścielewski Wojciech. Art. 145. W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wolters Kluwer, 2019.).
Skarżący, co do powyższej przesłanki twierdził, że podczas szacowania szkody przeprowadzone czynności miały charakter pozorności i nie mogły stanowić dowodu w sprawie – co stanowi o ich "fałszywości". Powyższe stanowisko podtrzymał profesjonalny pełnomocnik obecny na rozprawie. Poza tym twierdzeniem nie przedstawiono jednak jakichkolwiek dowodów to potwierdzających, co w świetle wymienionych przepisów oraz ugruntowanego orzecznictwa jest niezbędne (patrz wyrok WSA w Lublinie z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 832/18, wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 925/18, wyrok WSA w Warszawie, z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 127/19, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA). Dla uznania, że dowód jest fałszywy i w związku z tym żądanie wznowienia postępowania jest uzasadnione, nie jest wystarczające samo subiektywne przekonanie wnioskodawcy. Skarżący powołał się na nierzetelne oszacowanie szkody, co jednak samo w sobie nie przesądza o fałszywości dowodów. W szczególności, że skarżący o żadnym konkretnym dowodzie nie wspomniał. Tym samym zasadnie uznano, że oczywistym jest, iż przywołana przez skarżącego przesłanka wznowieniowa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w rozpoznanej sprawie nie zachodzi.
Drugą przesłanką wznowieniową powołaną przez skarżącego jest art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Zaznaczyć przede wszystkim należy, że w myśl tego przepisu zarówno gdy idzie o okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody, to muszą one istnieć w dniu wydania decyzji, a jedynie ujawnia się ich istnienie już po wydaniu decyzji, wydanej po zakończeniu postępowania, którego dotyczy wniosek o wznowienie. Stąd też nie mogą takich okoliczności ani dowodów stanowić decyzje czy też akty, wydane (dokonane) później, tak jak to jest w przypadku powołanej przez stronę opinii biegłego L. S.. Słusznie zwrócono uwagę, że opinia ta powstała po wydaniu rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2020 r., mianowicie sporządzono ją [...] listopada 2020 r. Z oczywistych względów dowód ten nie istniał w dniu wydania decyzji, więc nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Dodać trzeba, że opinia biegłego stanowi przy tym odmienną ocenę tych samych okoliczności, które stanowiły podstawę wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie. Ich odmienna ocena przez biegłego (a następczo przez skarżącego) również nie stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Okoliczności związane z oczekiwaniem na wymienioną opinię biegłego, czy niewniesienie powództwa pozostają zaś poza zakresem niniejszego postępowania. W sprawie w I instancji właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego był organ, który wydał decyzję z dnia [...] listopada 2020 r. więc i w tym zakresie zarzuty skarżącego nie zasługiwały na aprobatę.
Sąd na marginesie wskazuje, że wymienione w skardze zarzuty – przytoczone we wstępnej części uzasadnienia i sprowadzające się do twierdzenia o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa – dotyczyły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, co również nie podlegało ocenie Sądu.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Prawidłowo uznano, że w sprawie nie było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r.
Skarga w niniejszej sprawie podlegała więc oddaleniu o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło