II SA/Po 85/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2021 r. w sprawie ze sprzeciwu R. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu działki postanawia: I. odrzucić skargę kasacyjną; II. zwrócić stronie skarżącej wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych). Wyrokiem z dnia [...] maja 2021 r. o sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił sprzeciw od opisanej w rubrum postanowienia, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. R. J. (zwany dalej "Skarżącym") był zastępowany przez pełnomocnika – adw. M. K.. Skarżący złożył osobiście skargę kasacyjną na wskazany wyrok zachowując termin ustawowy. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 151a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako niewłaściwie zastosowany, ponieważ sprzeciw powinien zostać uwzględniony, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego powinna zostać uchylona. Na tej podstawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący przedstawił swoją argumentację i własnoręcznie podpisał skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."): "Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie". Należy zwrócić uwagę na fakt, że skarga kasacyjna jako środek zaskarżenia orzeczeń sądów I instancji jest środkiem wysoce sformalizowanym. Jak każde pismo procesowe, skarga kasacyjna powinna odpowiadać wymogom, o którym mowa w art. 46 p.p.s.a. Ponadto skarga kasacyjna musi zawierać elementy charakteryzujące ten środek zaskarżenia. Te elementy zostały określone w art. 176 p.p.s.a. Dodatkowo, skarga kasacyjna została obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 p.p.s.a.). Oznacza to, że skargę kasacyjną może sporządzić adwokat, radca prawny, a także osoby wskazane w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. w warunkach określonych w tych przepisach. Obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego oznacza, że strona skarżąca nie może sporządzić tego pisma, a tym bardziej podpisać się pod nim. Przymus adwokacko-radcowski stanowi wyraz respektowania zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Ten przymus opiera się na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej zawodowym prawnikom zapewni Skarżącemu odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 594/18, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Sporządzenie skargi kasacyjnej sprowadza się do jej napisania, a także podpisania. Jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia Sądu oceniającego jego dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 175 p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot. Brak podpisu osoby składającej skargę kasacyjną jest co prawda brakiem usuwalnym, jednakże sporządzanie tej skargi przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest zatem brakiem, który nie podlega uzupełnieniu (postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1088/11, dostępne w CBOSA). Wobec stwierdzenia niedopuszczalności skargi kasacyjnej, aktualizuje się przesłanka odrzucenia jej przez tut. Sąd na podstawie art. 178 p.p.s.a. Z uwagi na wiążący charakter tego przepisu, Sąd nie może postąpić inaczej niż stanowi o tym norma prawna wynikająca z powołanego przepisu. Z tego właśnie względu, Sąd odrzucił skargę kasacyjną (pkt I. sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II. sentencji postanowienia).