II SA/Po 85/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 24 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany trybu studiów postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zwrócić z urzędu skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). M. K. (dalej: skarżąca) w dniu 22 grudnia 2025 r. (data nadania pocztowego - k. 11) wniosła skargę na bliżej opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Rektora Uniwersytetu (dalej: organ). Skarga przy jej wniesieniu została opłacona wpisem w kwocie 200 zł (k. 30). Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, ewentualnie zaś o oddalenie skargi (k. 12). W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2026 r. (data wpływu do Sądu: 26 lutego 2026 r. - k. 39) skarżąca cofnęła skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Po 85/26 i wniosła o zwrot uiszczonego w tej sprawie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie zaszła pierwsza z wymienionych przesłanek. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd, jednakże sąd uzna je za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Skuteczne cofnięcie skargi stanowi przesłankę do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że cofnięcie skargi w niniejszej sprawie jest dopuszczalne i wiąże sąd administracyjny, bowiem nie zmierza ono do obejścia prawa, a ponadto nie spowoduje to utrzymania w mocy aktu ani czynności dotkniętych wadą nieważności. W ocenie Sądu, nie ma racji organ, wskazując na zachodzenie podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja została wydana w sprawie wskazanej w art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.), który dotyczy m.in. zmiany kierunku studiów (pkt 4) czy przeniesienia na studia stacjonarne albo niestacjonarne (pkt 5). Są to kwestie dotyczące podstawowych uprawnień studenta, jakkolwiek rozstrzygane są na warunkach określonych w regulaminie studiów. Niemniej jednak zmiana kierunku lub trybu studiów oznacza również zmianę przysługujących studentowi uprawnień i związanych z tym podstawowych obowiązków studenta. Jak np. zauważył WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Po 623/24 (dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), niedopuszczalne jest powstanie sytuacji, w której student łączyłby sferę uprawnień studentów stacjonarnych ze sferą uprawnień, jakie przysługiwały mu, będąc studentem zaocznym. Jest to przecież jeden z argumentów, dlaczego kryteria oceny studentów zaocznych i stacjonarnych są różne. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają uczelniane akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków użytkownika zakładu, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego (szerzej zob. postanowienia NSA z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4822/21 i 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4379/21 - przywołane w postanowieniu NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 849/22, dostępny jw.). W ocenie Sądu, w tym wypadku chodzi właśnie o taki akt, który istotnie przekształcałby stosunek zakładowy, a zatem akt zaskarżalny do sądu administracyjnego. Nie ma zatem znaczenia, że dla tego rodzaju rozstrzygnięcia organu uczelni ustawa nie przewidziała wprost formy decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 60 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (pkt 1 sentencji postanowienia). W pkt 2 sentencji Sąd na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. z urzędu orzekł o zwrocie kwoty 200 zł uiszczonego wpisu od skargi