II SA/Po 875/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Jolanta Staniecka (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi M. i W.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka W piśmie z dnia [...] r., skierowanym do Przewodniczącego Zarządu Miejskiego Z., M. i W.Z. wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej działkami [...] i [...] o powierzchni [...] ha położonej w Z. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w Świebodzinie prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], w prawo własności. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Z. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił W.Z. nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał następujące ustalenia i wnioski: Nieruchomość określona we wniosku stanowi własność gminy i położona jest na terytorium Ziem Odzyskanych oraz przeznaczona jest na cele mieszkalne, lecz w żaden sposób nie wiąże się z przepisami dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340, z 1957r. Nr 39, poz. 172, z 1969r. Nr 13, poz. 95 i z 1998r. Nr 106, poz. 668). Przedmiotowa nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste P.Z. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]listopada 1960r. w wykonaniu uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia 16 lutego 1959r. Sprzedaż odbyła się w oparciu o ustawę z 28 maja 1957r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz.U. Nr 31, poz. 132). Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w Wolsztynie stwierdził, że spadek po P.Z. nabyła jego córka Z.G. Wnioskodawca nabył prawo wieczystego użytkowania omawianej nieruchomości od Z.G. na podstawie notarialnej umowy darowizny z dnia [...] września 2002 r. Powyższe okoliczności wskazują, że przedmiotowa nieruchomość nie jest związana z dekretem z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.). Przeznaczenie budynku na cele mieszkalne jest bez znaczenia, ponieważ nie został spełniony podstawowy warunek tzn. budynki nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego nabytego na zasadach określonych w powołanym wyżej dekrecie. Art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) określa podmiotowy i przedmiotowy zakres jej stosowania. Ma on zastosowanie do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. W związku z tym należało odnieść się do przepisów wskazanego dekretu, a te dotyczyły wyłącznie gospodarstw rolnych. M. i W.Z. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji organu I instancji. W jego uzasadnieniu podnieśli, że organ I instancji w sposób nieuprawniony zawęził interpretację przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W ocenie skarżących, intencją ustawodawcy było jedynie określenie zakresu obowiązywania uprawnień ustawowych do obszaru Ziem Odzyskanych, a nie ograniczenie zakresu podmiotowego uprawnionych, tylko do tych osób, którym nadano użytkowanie wieczyste na mocy dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem składu orzekającego, interpretacja art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, dokonana przez organ I instancji jest zgodna z jej zapisem, tzn. ogranicza krąg podmiotów, których ten akt dotyczy do osób, które w trybie dekretu z 1951r. uzyskały nieruchomość w użytkowanie wieczyste, przy spełnieniu pozostałych, określonych w ustawie przesłanek. M. i W.Z. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się jej uchylenia, skargą powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji "osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46 poz. 340, z 1957r. Nr 39 poz. 172, z 1969r. Nr 13 poz. 95 i z 1998r. Nr 106 poz. 668) 1. zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2. stanowiących nieruchomości rolne Przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości". Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, cytowany przepis nie zawęża zakresu stosowania ustawy do osób będących użytkownikami wieczystymi jedynie nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. Jak już wielokrotnie wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w podobnych sprawach, sformułowanie, że powołany przepis dotyczy osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na konkretnych terenach, należy rozumieć tylko jako ograniczenie zasięgu stosowania ustawy z 26 lipca 2001r. (w jej pierwotny, brzmieniu) do terytorium objętego dekretem z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (por. wyrok z dnia 27 października 2004r. sygn. akt II SA/Po 1945/02, wyrok z dnia 29 października 2004r. sygn. akt II SA/Po 1934/02 (OZP - nie pul.). Oznacza to, że odwołanie się w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. do dekretu z 1951r. nie ograniczało zakresu podmiotowego omawianej ustawy - do osób fizycznych wymienionych w dekrecie, ani też jej zakresu przedmiotowego - do nieruchomości rolnych. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w warunkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Dlatego na podstawie powołanego wyżej przepisu, a także art. 135, art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające uwzględnią powyższe uwagi oraz zmiany stanu prawnego wynikające z nowelizacji ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Ponieważ skarżący uzyskali przymiot użytkowników wieczystych na podstawie umowy darowizny z dnia [...] września 2002 r., powinnością organu orzekającego będzie ustalenie, czy poprzedniczka prawna skarżących tj. Z.G. spełniła warunki określone w art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka MarK