II SA/Po 879/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji postanawia: odrzucić skargę /-/ J. Szuma Pismem z dnia [...] r. Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Skarga zawierała między innymi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego (k. 3 akt sądowych). Po przeprowadzeniu czynności mających na celu uzupełnienie braków formalnych i merytorycznych wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił Stowarzyszeniu [...] przyznania wnioskowanego prawa w zakresie zwolnienia w kosztów sądowych (k. 47 akt sądowych). Pismem z dnia [...] r. Stowarzyszenie [...] wniosło sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, przy czym zażądało nie tylko jego uchylenia, ale ponownie wystąpiło o zwolnienie z wpisu sądowego w części, a nadto o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 61 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia [...] r. (k. 59 i 63 akt sądowych) Przewodniczący Wydziału wezwał Stowarzyszenie [...] do nadesłania formularza PPPr, co odnosiło się do żądań zawartych w opisanym wyżej piśmie z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza z dnia 4 maja 2017 r. (k. 65 akt sądowych). W uzasadnieniu tego postanowienia zapowiedziano, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostanie rozpoznany odrębnie (w kontekście pisma z dnia [...] r.); Dnia [...] r. Stowarzyszenie [...] przedłożyło formularz PPPr datowany na [...] r. (k. 114 akt sądowych), z zastrzeżeniem, że w formularzu tym Stowarzyszenie wskazało (inaczej jak dotychczas), iż występuje tylko o zwolnienie z kosztów sądowych. Dnia 8 czerwca 2017 r. referendarz ponownie odmówił przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu [...] (k. 121 akt sądowych). W uzasadnieniu tego postanowienia referendarz przypomniał, że skarżące Stowarzyszenie już wcześniej wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, a żądanie to zostało odmownie załatwione. Pismem z dnia [...] r. Stowarzyszenie [...] złożyło sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 czerwca 2017 r. (k. 151 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego (k. 157 akt sądowych). W międzyczasie (po prawomocnym, odmownym rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych – zob. k. 65 akt sądowych), zarządzeniem z dnia [...] r. (k. 143 akt sądowych) Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał Stowarzyszenie [...] do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zarządzeniu zastrzeżono, że kwotę wpisu należy uiścić w kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Po doręczeniu powyższego zarządzenia (k. 145, 168 akt sądowych) Stowarzyszenie [...] wniosło od niego zażalenie (k. 174 akt sądowych). W tym miejscu należy zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 27 września 2017 r. po raz kolejny referendarz sądowy odmówił Stowarzyszeniu [...] przyznania prawa pomocy (w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i w zakresie ustanowienia pełnomocnika) (k. 201 akt sądowych), a postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. Sąd utrzymał postanowienie referendarza w mocy (k. 236 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia [...] r. polecono przekazać do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi (k. 258 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., II OZ 1551/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie (k. 271 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu polecił wezwać Stowarzyszenie [...] do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] r., to jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania (k. 280 akt sądowych). Wezwanie doręczono do rąk własnych przedstawicielowi skarżącego Stowarzyszenia w dniu [...] r. (zob. k. 293 i 326 akt sądowych). Wpis od skargi nie został uiszczony w zakreślonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...]zł. O prawidłowości powyższego zarządzenia przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2017 r., II OZ 1551/17. W tej sytuacji, skoro sąd drugiej instancji oddalił zażalenie strony skarżącej, to zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. (k. 143 akt sądowych) o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, stało się prawomocne. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] r. polecił więc ponownie wezwać stronę skarżącą do uiszczenia należnego wpisu. Wpis nie został jednak uiszczony w zakreślonym terminie, co potwierdził Oddział Finansowo-Budżetowy Sądu. Skoro wpis od skargi Stowarzyszenia [...] nie został wpłacony w wymaganym terminie, to wypełnione zostały przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie cytowanych na wstępie art. 220 § 3 i art. 58 § 3 P.p.s.a. Na marginesie Sąd zaznacza, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., II OSK 810/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Stowarzyszeniu [...] trzykrotnie prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Żądania przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych składane później, zawierane zresztą notorycznie w treści wszystkich pism jakie składa Stowarzyszenie – jako nie poparte żadnymi nowymi okolicznościami mogącymi wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej skarżącego – nie przerwały więc skutecznie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. /-/ J. Szuma