II SA/Po 883/25

Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2026 roku sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy [...] z dnia 17 września 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100; (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Dnia 11 lipca 2025r. I. K. (skarżąca) zwróciła się do Urzędu Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o prowadzeniu i pracy w gospodarstwie rolnym [...], [...] w latach 1992-2006. Podała, że zaświadczenie potrzebne jest celem przedłożenia w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej w [...] w związku z ustaleniem stażu pracy. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2025r. Nr [...] Burmistrz Gminy [...] odmówił skarżącej wydania wnioskowanego zaświadczenia. Podał, że nie dysponuje danymi pozwalającymi na potwierdzenie faktów lub okoliczności, których domaga się skarżąca. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2025r., znak [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podało, że organ I instancji winien dokładnie opisać jakie dokumenty zostały zbadane i wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości dlaczego nie można wystawić zaświadczenia. Tymczasem organ I instancji nie przedstawił w jakim zakresie było prowadzone postępowanie wyjaśniające, jakie ewidencje, zbiory dokumentów były poddane badaniu (w tym zbiory archiwalne) celem ustalenia czy w badanych okresach skarżąca mogła pracować w gospodarstwie rolnym. Ogólne stwierdzenie organu o braku dokumentów potwierdzających pracę skarżącej bez odwołania się do konkretnych ustaleń świadczy o naruszeniu przepisów o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy [...] postanowieniem z dnia 17 września 2025r. Nr [...] na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024.572) w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym dla pracowniczego stażu pracy (Dz.U. 1990,Nr 54, poz. 3100) odmówił wydania zaświadczenia o prowadzeniu i pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym [...] w latach 1992-2006. W uzasadnieniu podał, że dokonał szczegółowej kwerendy posiadanych przez Urząd Gminy [...] zasobów: 1. informacji i dokumentów znajdujących się w zasobach Urzędu (ewidencja podatkowa, rejestr mieszkańców), dokumentacji archiwalnej dotyczącej ubezpieczenia społecznego rolników (karty ewidencyjne wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników), 2. informacji, do których organ podatkowy ma dostęp (ewidencja gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w [...], zapisy w elektronicznej księdze wieczystej. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, na podstawie danych zawartych w rejestrze mieszkańców prowadzonym przez Burmistrza Gminy [...], że skarżąca w okresie od 26 stycznia 1964r. do 28 maja 2015r. była zameldowana pod adresem [...], [...]. Ponadto organ ustalił, że dział podatków tut. Urzędu nie posiada archiwum za okres wskazany we wniosku: lata 1992-2006. Nie jest zatem możliwe potwierdzenie faktu, że skarżąca opłacała podatek rolny w latach 1992-2006 za nieruchomości położone na terenie Gminy [...]. W zasobach organu nie znaleziono również dokumentów potwierdzających opłacanie składki przez skarżącą na Fundusz Emerytalny Rolników w okresie od 1992 do 2006. Z archiwalnych zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków Burmistrz ustalił, że na podstawie aktu notarialnego z 8 kwietnia 1994r. I. i P. K. przejęli od E. K. gospodarstwo rolne położone w obrębie miejscowości Z. i [...]. Fakt ten potwierdzony jest w zapisach księgi wieczystej. W ocenie organów pozyskane informacje nie mogły stanowić podstawy do wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem. Sam fakt bycia współwłaścicielem gospodarstwa rolnego nie jest tożsame i nie przesądza o pracy w w/w gospodarstwie. Dokumenty złożone przez skarżącą (zaświadczenie z KRUS, zaświadczenie Starosty [...]) nie mogą stanowić podstawy do wydania zaświadczenia gdyż zaświadczenie organ może wydać jedynie w oparciu dokumenty, którymi sam dysponuje. Takie dokumenty winna przedstawić pracodawcy, który jest upoważniony i zobowiązany do ich oceny na podstawie art. 1 ustawy z 20 lipca 1990 o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. W ocenie organu nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Organ podał, że ustawa przewiduje dopuszczenie dowodu z zeznań świadków – lecz ten dowód może być przeprowadzony przed organem orzekającym w sprawie, a nie przed właściwym do wydania zaświadczenia organem gminy. W ocenie organu przepis art. 3 ust. 3 ustawy nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 218 § 2 k.p.a. W zażaleniu skarżąca podała, że nie zgadza się, iż nie było karty ewidencyjnej wymiaru i poboru składek z KRUS, kartę dołączyła. Nie zgodziła się, iż zapisy księgi wieczystej o przekazaniu gospodarstwa rolnego nie potwierdzają wnioskowanej przez nią informacji. Wniosła również o przesłuchanie dwóch wskazanych przez siebie świadków. W zaskarżonym postanowieniu z dnia 4 listopada 2025r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 1 i 2 pkt 2 i art. 218 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał na charakter zaświadczenia odróżniający go od decyzji administracyjnej i oparcia go na danych zawartych w posiadanych przez organ dokumentacji. Zdaniem organu wykładnia art. 3 ust. 2 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nakazuje stosowanie przepisów działu VII k.p.a. Oznacza to, że takiej sytuacji organ zobowiązany jest wydać postanowienie, o którym mowa w art. 219 k.p.a. Zatem "zawiadomienie" musi przybrać formę postanowienia. Postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia nie oznacza zatem zanegowania pracy określonej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, lecz stanowi akt wiedzy organu, że w zasobach urzędu gminy brak jest dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Zdaniem organu zarzut naruszenia art. 3 w/w ustawy jest chybiony. Regulacja ta nie rozszerza katalogu środków dowodowych, które mogą mieć zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym. Organ wskazał potwierdzające takie stanowisko wyroki sądów administracyjnych. Organ I instancji, zdaniem SKO w uzasadnieniu wskazał jakie dokumenty były przedmiotem jego analizy. Zdaniem SKO postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych. Złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia nie nakłada na organ obowiązku wydania tego zaświadczenia jeśli jest to niemożliwe z powodu braku dostatecznej dokumentacji. Skarżąca nie podała w zażaleniu w jakich rejestrach, ewidencjach albo innych dokumentach będących w zasobach Urzędu Gminy w [...] istnieją dane mogące służyć do wydania zaświadczenia żądanej treści a organ I instancji wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że nie dysponuje dokumentami pozwalającymi potwierdzić, że wnioskodawczyni pracowała w gospodarstwie rolnym w okresie wskazanym we wniosku. Przedłożone przez wnioskodawczynię dokumenty również są niewystarczające do stwierdzenia, że wykonywała ona pracę w gospodarstwie rolnym w latach 1992 – 2006. SKO, powołując się na wyroki Sądów podało, że dowodu z zeznań świadków nie można oceniać w ramach postępowania o wydanie zaświadczenia ale w trakcie postępowań, w których okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym ma znaczenie prawne, np. przed organami ubezpieczeń społecznych, czy też przed pracodawcą. Odnośnie zarzutu, że zaskarżone postanowienie nie uwzględnia dostarczonych przez stronę dokumentów, Kolegium podało, że zasadą wynikającą z art. 218 § 1 K.p.a. jest, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie potwierdzające fakt lub stan prawny o ile wynika on z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest kompletowanie materiału dowodowego mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści w postaci przesłuchania świadków lub odebrania od nich pisemnych oświadczeń, analizowaniu dokumentów przedstawionych przez stronę, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych. W terminowo wniesionej skardze skarżąca domagała się: 1. uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Gminy [...] z 17 września 2025r., ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, 2. zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej, 3. rozpoznanie sprawy także pod nieobecność skarżącej, 4. przeprowadzenia dowodu z wydruku: stron internetowych: Urzędu Miejskiego w [...], BIP Urzędów Miejskich w [...], [...] i [...] na okoliczność prowadzenia przez inne urzędy (wybrane przykładowo) dowodu z przesłuchania świadków, zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne celem wykazania okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o okresach pracy, w tym udostępnienie nawet formularzy dla pisemnych zeznań świadków celem ich złożenia w tym postępowaniu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1.art. 217 i 218 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (zwanej dalej: u.w.o.p.). poprzez uznanie przez organ II instancji, że organ I instancji dokonał badania całości dokumentacji będącej w jego posiadaniu (w tym dokumentów przedłożonych przez skarżącą), w sytuacji kiedy w rzeczywistości po stronie organu I instancji wystąpił brak wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zbadania wszystkich dokumentów będących w posiadaniu organu w celu potwierdzenia prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 u.w.o.p., 2. art. 3 ust. 3 u.w.o.p. poprzez mającą wpływ na wynik sprawy błędną wykładnię w/w przepisu: a/ polegającą na przyjęciu, że jeżeli właściwy organ gminy nie dysponuje dokumentami wystarczającymi do wydania zaświadczenia, to w celu wydania zaświadczenia nie dopuszcza dowodu w postaci zeznań dwóch świadków zamieszkującej w tej samej miejscowości, w której położone jest gospodarstwo rolne, na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym, lecz w konsekwencji wydaje postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, b/ polegającą na przyjęciu, że jeżeli właściwy urząd gminy nie dysponuje dokumentami wystarczającymi do wydania zaświadczenia, to w celu udowodnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym dowód w postaci zeznań dwóch świadków zamieszkującej w tej samej miejscowości, w której położone jest gospodarstwo rolne, na okoliczność pracy w tym gospodarstwie, może zostać przeprowadzony jedynie w innym postępowaniu przed pracodawcą skarżącej lub organem rentowym, 3. art. 3 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 u.w.o.p. poprzez mającą wpływ na wynik sprawy błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jeżeli właściwy urząd gminy nie dysponuje dokumentami wystarczającymi do wydania zaświadczenia, to wydaje postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, gdy tymczasem przepis art. 3 ust. 2 u.w.o.p. stanowi, że jeżeli organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie, 4. art. 3 ust. 1 i 3 u.w.o.p. poprzez ich niezastosowanie, co spowodowało niezasadną odmowę wydania zaświadczenia stwierdzającego okres pracy skarżącej w indywidualnym gospodarstwie rolnym, 5. art. 7, 8, 77 oraz 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozstrzygnięcia sprawy bez zbadania wszelkich jej okoliczności oraz wydanie postanowienia w oparciu o wybiórczo potraktowany materiał dowodowy w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, podczas gdy zadaniem organu, któremu ustawodawca dał uprawnienie do wydania niniejszego zaświadczenia jest dołożenie najwyższej staranności i przeprowadzenie szczegółowej kwerendy posiadanych ewidencji rejestrów i innych dokumentów niezbędnych do wydania zaświadczenia, 6. art. 9 K.p.a. polegające na braku należytego i wyczerpującego informowania stron przez organ administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego w szczególności przez nie poinformowanie skarżącej, że złożenie zeznań przez wskazanych przez skarżącą świadków może nastąpić przed urzędnikiem gminy w trybie art. 83 K.p.a. a z czynności tej stosownie do art. 67 § 2 pkt 2 K.p.a. winien zostać sporządzony protokół, który jako dokument urzędowy, o którym mowa w art. 76 § 1 K.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, i który może zostać przedłożony zainteresowanemu pracodawcy w celu wliczenia do pracowniczego stażu pracy okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, ewentualnie o tym, że skarżąca może wnieść o zaprotokołowanie zeznań świadków przez urzędnika gminy poza niniejszym postępowaniem zaświadczeniowym i przedstawić je na piśmie następnie w postępowaniu zaświadczeniowym celem wydania pozytywnego dla niej zaświadczenia, 7. art. 15 K.p.a. polegające na nierozpoznaniu merytorycznym przedmiotowej sprawy przez organ II instancji, 8. art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewskazaniu faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz ograniczeniu uzasadnienia decyzji jedynie do przytoczenia przepisów prawa, 9. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez podzielenie przez organ II instancji w całości poczynionych ustaleń i ich oceny prawnej, nie dostrzegając tym samym możliwości, ani potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, ani też wadliwej interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 w zw. z art. 3 ust. 1, 2 i 3 u.w.o.p. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wskazując, że przywołało liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, iż dowodu z zeznań świadków nie przeprowadza się w postępowaniu o wydanie zaświadczenia ale w postępowaniach, w których okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym ma znaczenie prawne, np. przed pracodawcą lub organami ubezpieczeń społecznych. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2026.143, dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W świetle powyższych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 217 dwie odrębne podstawy, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnych wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), druga zaś, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Art. 218 § 1 k.p.a stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś § 2 tegoż artykułu, stwierdza że organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organy prawidłowo wskazały na odmienność postępowania w przypadku wydawania zaświadczeń i decyzji administracyjnych. W przypadku wydawania zaświadczeń prowadzone jest jedynie postępowanie wyjaśniające a nie pełne postępowanie dowodowe. Postępowanie wyjaśniające w ramach wydawania zaświadczenia powinno sprowadzać się w zasadzie wyłącznie do kwerendy dostępnych organowi zbiorów celem potwierdzenia lub wykluczenia faktów bądź stanu prawnego z nich wynikających, bez możliwości szerokiego wyjaśniania faktów lub stanu prawnego, które są sporne, które z posiadanych zbiorów nie wynikają, bądź są wynikiem własnej oceny prawnej organu odnośnie spornych w sprawie okoliczności, ewentualnie przeprowadzenia innych dowodów niż kwerenda - ale w wąskim zakresie. Sporne w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia możliwe jest w ramach postępowania wyjaśniającego wykazanie żądanych informacji zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. W tej kwestii wykształciły się dwie odmienne linie orzecznicze. Jedna z nich wskazywana przez organ uznawała, że art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. 1990.54.310, dalej u.w.o.p), nie stanowi lex specialis wobec art. 218 § 2 K.p.a. Wg tej koncepcji przepis art. 3 ust. 3 jest adresowany do organów orzeczniczych, pracodawców, czy rentowych a nie do organu wydającego zaświadczenie. (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2018r., sygn. I OSK 1477/18, wyrok NSA z 30 kwietnia 2020r., sygn. I OSK 1141/19). Wg drugiej koncepcji wskazywanej przez skarżącą, przepis ten stanowi lex specialis do art. 218 § 2 k.p.a. i organ wydający zaświadczenie w ramach postępowania wyjaśniającego może dokonywać ustaleń na podstawie zeznań co najmniej dwóch w/w świadków. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie bardziej przekonująca a co z tym związane przyjęta przez Sąd jest koncepcja druga. W przedmiotowej sprawie obowiązek wydania zaświadczenia wynikał z przepisu prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.w.o.p. Ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: 1)okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka, Podstawą żądania przez skarżącą wydania zaświadczenia jest art. 3 ust. 1 u.w.o.p. Przepis ten przewiduje, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2 art. 3 u.w.o.p.). W ust. 3 tegoż artykułu znalazł się natomiast przepis mówiący o tym, że w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Ustawodawca zatem w przepisie zamieszczonym w art. 3 ust. 3 u.w.o.p. przewidział sytuację, w której pomimo braku stosownych dokumentów, możliwe jest wydanie zaświadczenia o okresie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Tym samym dopuszczona została możliwość nie tylko przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale wręcz udowodnienia tego faktu zeznaniami dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Rzeczą zrozumiałą jest, że powyższy sposób dowodzenia możliwy jest wówczas, gdy organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełnie podziela pogląd prawny zawarty w wyroku NSA z dnia 6 marca 2025 r. (sygn. III OSK 127/22), że "art. 3 ust. 3 u.w.o.p. należy potraktować jako przepis szczególny wobec regulacji ogólnej dotyczącej wydawania zaświadczeń. Oznacza to tym samym, że ogólna procedura wydawania zaświadczeń ulega pewnej modyfikacji na podstawie przepisów u.w.o.p. Zasadniczo zadaniem właściwego urzędu gminy jest przeprowadzenie kwerendy archiwalnej we wszystkich posiadanych ewidencjach i rejestrach oraz innych dokumentach i odpowiednio wydanie zaświadczenia, o ile okresy zatrudnienia znajdują tam potwierdzenie, bądź zawiadomienie wnioskodawcy o tym, że organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia (...) Zauważyć należy, że w ustępie pierwszym jest mowa o właściwym urzędzie gminy wydającym zaświadczenie "w celu przedłożenia" nie gdzie indziej jak właśnie "w zakładzie pracy". Z kolei, jeżeli organ gminy nie dysponuje dokumentami umożliwiającymi wydanie zaświadczenia to po to zawiadamia zainteresowaną osobę o tym fakcie pisemnie aby ta wskazała mu co najmniej dwóch świadków zamieszkujących "w tym czasie" na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Tylko organ gminy, który jest uprawniony do wydania zaświadczenia ma możliwość prostego zweryfikowania w swoich rejestrach i dokumentach faktu zamieszkiwania wskazanych świadków na terenie gminy "w tym czasie", jak i wiarygodności ich zeznań (bliskości położenia gospodarstw, utrzymywania wzajemnych kontaktów itp.). Za taką interpretacją przemawia zatem zarówno literalne brzmienie ww. przepisów, jak i ich systematyka. Dodatkowo z przepisów § 10 ust. 1, § 55 ust. 1 oraz § 55 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283) wynika, że w artykule jako jednostce redakcyjnej tekstu prawnego powinna być zawarta jedna myśl, a w obrębie tego samego aktu prawnego powinno się używać jednakowych określeń. Przyjęcie zatem, że zawiadomienie na piśmie z ustępu drugiego artykułu 3 jest w rzeczy samej postanowieniem odmownym, albo że dowód z zeznań świadków może być odrębnie spisywany i/lub przez jakiś inny niż organ gminy podmiot (niewymieniony zresztą w całej ustawie) oceniany wydaje się w świetle ww. zasad pozbawionym sensu. Podtrzymywana w doktrynie i orzecznictwie teza, że art. 3 nie wprowadza szczególnych zasad wydawania zaświadczeń o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w stosunku do zasad kodeksowych nie jest zatem w żaden sposób przekonująca. Nie jest bowiem poparta żadną argumentacją i w istocie stanowi niepoprawne założenie i punkt wyjścia do dalszych nielogicznych i wprowadzających szereg komplikacji wniosków. Tylko przyjęcie, że art. 3 ustawy jest regulacją szczególną wobec przepisów k.p.a. czyni omawianą regulację kompleksową, logiczną i prostą w stosowaniu, a dodatkowo gwarantuje dwuinstancyjny tok administracyjny i prawo do sądu poprzez kontrolę wydanego postanowienia." Raz jeszcze podkreślić należy, że skład sądu orzekającego w niniejszej sprawie w całości podziela zacytowane wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym za nietrafny należało uznać pogląd, że organ gminy nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność pracy skarżącej w indywidualnym gospodarstwie rolnym". W tej sytuacji obowiązkiem organu było przesłuchanie zawnioskowanych przez skarżącą świadków i ocena ich zeznań przy uwzględnieniu m. in. zameldowania skarżącej w gospodarstwie. Samo zameldowanie, jak słusznie uznał organ nie jest wystarczające do potwierdzenia pracy skarżącej w indywidualnym gospodarstwie rolny ale w powiązaniu z innymi dowodami, w tym zeznaniami świadków, których w toku postępowania o wydanie zaświadczenia skarżąca wnioskowała, może mieć wpływ na wydanie zaświadczenia. Postanowienie odmowne w niniejszej sprawie było więc przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę organy w ramach postępowania wyjaśniającego dokonają oceny zeznań wnioskowanych przez skarżącą świadków, uwzględnią posiadane dane i rozpoznają wniosek skarżącej. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę sąd w pkt I. wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienia organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II. wyroku zasadzie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego.