II SA/Po 896/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-09-19
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która była zatrudniona na czas określony, a następnie zarejestrowana jako bezrobotna i pobierała zasiłek dla bezrobotnych, może ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy, jeśli rezygnacja z pracy nastąpiła w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy obu instancji nie przeprowadziły należytej oceny materiału dowodowego i nie rozważyły zarzutów skarżącej. Stwierdzono, że organy błędnie uznały brak związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką nad matką, opierając się jedynie na fakcie zatrudnienia na czas określony i późniejszej rejestracji jako bezrobotna. Sąd podkreślił, że przepisy nie wymagają wypowiedzenia umowy o pracę, a nieprzedłużenie umowy lub niezawarcie kolejnej również może stanowić rezygnację z zatrudnienia w związku z opieką. Ponadto, fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie wyklucza prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.Stan faktyczny
E.H. złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy z powodu opieki nad matką, M.K., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że E.H. nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką, ponieważ była zatrudniona na czas określony, a następnie pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca argumentowała, że musiała zrezygnować z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką, która choruje od wielu lat i wymaga stałej pomocy. Wskazała również na wcześniejsze przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 30 sierpnia 2013 roku. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 roku sprawy ze skargi E.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 30 sierpnia 2013 roku Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2013 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile (dalej powoływane jako "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania E.H. od decyzji Burmistrza R. (dalej powoływanego jako "Burmistrz") z dnia 12 lipca 2013 r., [...] w przedmiocie odmowy świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 1 lipca 2013 r. E.H. wystąpiła do Burmistrza o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad M.K.. Do wniosku załączyła oświadczenie o dochodach, w którym wskazała, że w 2011 r. otrzymała dochód w postaci alimentów w wysokości 5400 zł (k. 19 akt administracyjnych) oraz dochód podlegający opodatkowaniu w wysokości 15136,97 zł. Oświadczenie o uzyskanych dochodach złożyła też M.K. (w 2011 r. uzyskała 11150,28 zł).
W tym miejscu należy wskazać uzupełniająco, że na datę złożenia wyżej wymienionego wniosku, w aktach sprawy znajdowała się decyzja z dnia 7 maja 2012 r., [...], którą przyznano E.H. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką M.K. w kwocie 520 zł od 1 kwietnia 2012 r. - bezterminowo. Decyzja ta nie zawierała szerszego uzasadnienia.
Ponadto w aktach administracyjnych zebrano:
– zaświadczenie o zarejestrowaniu E.H. w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. od dnia 3 stycznia 2012 r. jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy i o wypłacie zasiłku w okresie od 1 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r.,
– decyzję Starosty O. z dnia 3 stycznia 2012 r., 66/ac/01/12, którą na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b w zw. z art. 73 ust. 5 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) uznano E.H. za osobę bezrobotną i o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
– świadectwo pracy z dnia 10 maja 2011 r. wydane przez O. sp. z o.o., w którym zaświadczono, że E.H. pracowała w tej spółce w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od dnia 15 marca 2011 r. do 6 maja 2011 r., a stosunek pracy rozwiązano z upływem czasu, na który był on zwarty (art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy).
Decyzją z dnia 12 lipca 2013 r., [...] Burmistrz, działając na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16a ust. 1, art. art. 23, art. 24 ust. 2a, art 26, art. 30, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn.zm.) (obecnie tekst jedn. ustawy opubl. w Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm. – dalej jako "u.ś.r.") oraz powołując się m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U., poz. 959) i rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U., poz. 3) odmówił E.H. przyznania zasiłku opiekuńczego.
Jako powód odmowy Burmistrz wskazał niespełnienie przez wnioskodawczynię kryterium przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. zasiłek ten przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei w myśl art. 16a ust. 2 u.ś.r. łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie może przekraczać kwoty 623,00 zł za rok poprzedzający okres świadczeniowy.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy Burmistrz zaznaczył, że E.H. złożyła wniosek o ustalenie uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką M.K.. Osoba ta jest wdową. Organ ustalił, że M.K. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i potwierdza to orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 3 listopada 2010 r. (na stałe). Wymaga ona opieki drugiej osoby. Córka E.H. nie zamieszkuje wspólnie z matką. W toku wywiadu środowiskowego potwierdzono, że E.H. sprawuje opiekę nad matką.
Dalej organ, wskazując na załączone do akt zaświadczenia i oświadczenia o dochodach rodziny ustalił, że kryterium dochodowe nie zostało przekroczone. Jednakże obligatoryjnym warunkiem nabycia uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę. Ostatnim miejscem pracy E.H. było zatrudnienie w O. sp. z o.o. które trwało od 15 marca 2011 r. do 6 maja 2011 r. Od dnia 3 stycznia 2012 r. wnioskodawczyni była zarejestrowana w Urzędzie Pracy w O. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Po wyczerpaniu okresu jego pobierania, od 1 kwietnia 2012 r. E.H. uzyskała uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad matką.
W końcowej części uzasadnienia decyzji Burmistrz wskazał, że M.K. została uznana za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji już wcześniej (tj. aniżeli wyżej wymienione wydarzenia – przyp. Sądu), co potwierdza orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 3 listopada 2011 r. W okresie obejmującym powstanie niepełnosprawności matki E.H. pozostawała w stosunku pracy - była zatrudniona na umowie o pracę na czas określony i rozwiązanie jej nastąpiło na skutek upływu czasu na który była umowa zawarta. W ocenie Burmistrza nie ma zatem bezpośredniego związku pomiędzy utratą pracy a chorobą matki. Zatem pomimo, iż E.H. spełnia warunki dochodowe, to jednak brak rezygnacji z pracy pozbawia ją uprawnień specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Odwołanie od decyzji wniosła E.H. domagając się jej uchylenia. Zaznaczyła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem. M.K. jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności, trwale niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. Choruje od co najmniej 30 lat. Ma zdiagnozowane choroby układu oddechowego i krążenia, układu moczowego, ma problemy z biodrem, nie słyszy (musi nosić aparat słuchowy), na nogach ma żylaki (porusza się o kulach), może jeść tylko płynne pokarmy. Matka odwołującej wymaga stałej opieki, nie tylko z powodu stanu zdrowia, ale również wieku (80 lat). Choć odwołująca nie mieszka razem z matką, codziennie do niej przyjeżdża (z R. do Tarnowa) i pozostaje u niej przez co najmniej kilkanaście godzin, również na noc. Matka odwołującej mieszka w Tarnowie wraz z dwójką synów. Ponieważ pracują, nie mogą zająć się chorą matką.
E.H. podniosła, że pozbawienie jej dotychczasowego świadczenia z tytułu opieki nad matką zdecydowanie utrudni jej sprawowanie opieki.
Odnosząc się do okoliczności swego zatrudnienia i rozpoczęcia opieki E.H. zaznaczyła, że ustalony na stałe znaczny stopień niepełnosprawności matki wynika z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 3 listopada 2010 r. W związku z jej niepełnosprawnością zrezygnowała z pracy. Ostatnie jej zatrudnienie w O. sp. z o.o. trwało od 15 marca 2011 r. do 6 maja 2011 r. i zakończyło się w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką. E.H. nie mogła dalej pracować, nie była w stanie pogodzić obowiązków zawodowych z opieką.
Skarżąca wyjaśniła dalej, że obecnie jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Mieszka z 14-letnią córką, na którą ma przyznane alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny. Obie mieszkają w mieszkaniu komunalnym. M.K. jest wdową, ma przyznaną emeryturę po mężu M.K. w wysokości 1.050 zł. Wydatki na leczenie, w tym pieluchomajtki (230 zł/kwartał), wizyty lekarskie (wyjazdy do lekarzy w O. - użyczenie samochodu w kwocie od 50-100 zł/m-c) i leki przekraczają jej możliwości finansowe. Odwołującej nie stać na skorzystanie z usług opiekunki społecznej ani opłacenie instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego 623 zł za rok poprzedzający okres zasiłkowy, a tym samym skarżąca spełnia jedno z kryteriów przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
E.H. wywiodła dalej, że przez pozbawienie jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego naruszona została zasada ochrony praw nabytych, zapisana w Konstytucji jako jedna z naczelnych zasad. Odwołującej przysługiwało dotąd prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze spełnieniem przesłanek ustawowych: sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz rezygnacji z zatrudnienia (decyzja z dnia 7 maja 2012 r., [...]). Jej zdaniem nie zachodzą żadne ustawowe przesłanki przemawiające za odmową przyznania jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyraziła ona przekonanie, że art. 16a ust. 1 u.ś.r. należy interpretować zgodnie z wykładnią systemową i celowościową oraz prokonstytucyjnie.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2013 r., SKO.4132.1303.391.2013 Kolegium, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej "K.p.a."), utrzymało decyzję w mocy. Organ przywołał regulacje prawne dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i następnie wskazał, że orzeczeniem z dnia 3 listopada 2010 r., 4939/1 wydanym przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności M.K. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy osoby trzeciej. Dochód rodziny E.H. wynosi 415,55 zł na osobę i nie przekracza kryterium dochodowego. Dalej organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawczyni była zatrudniona na podstawie umowy zawartej na czas określony w okresie od 15 marca 2011 r. do 6 maja 2011 r., a po zakończeniu pobierała zasiłek dla bezrobotnych, decyzją Burmistrza R. z dnia 7 maja 2012 r. przyznano E.H. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką.
Wskazując na powyższe Kolegium stwierdziło, że wnioskująca nie spełnia jednej z koniecznych przesłanek przyznania świadczenia – nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Wskazało dalej, że każdorazowo do właściwego organu należy ocena, czy w indywidualnej sprawie miała miejsce faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. i czy rezygnacja ta pozostaje w związku przyczynowo skutkowym z koniecznością sprawowania opieki. Następnie Kolegium zaaprobowało ustalenia dokonane przez Burmistrza R. i stwierdziło, że okoliczności sprawy świadczą o tym, iż przesłanka rezygnacji z zatrudnienia nie została spełniona.
W skardze E.H. ponownie opisała stan zdrowia jej matki. Wskazała też, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że niezdolność do samodzielnej egzystencji, to "spowodowana naruszeniem sprawności organizmu konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy drugiej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym należy odróżnić opiekę, oznaczającą pielęgnację, czyli zapewnienie ubezpieczonemu możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokajania potrzeb fizjologicznych, utrzymywania higieny osobistej itp. od pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak robienie zakupów, uiszczanie opłat, składanie wizyt u lekarza". Obie przesłanki mają miejsce w przypadku matki skarżącej.
Dalej E.H. zaznaczyła, że ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec matki. Jest jedyną osobą spośród osób zobowiązanych (rodzeństwa) mogącą ten obowiązek spełnić. W celu jego realizacji, czyli stałej i długotrwałej opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką, zrezygnowała z zatrudnienia. Odnosząc się do okoliczności związanych z zakończeniem zatrudnienia E.H. wskazała, że nie mogła dalej pracować, gdyż nie była w stanie pogodzić obowiązków zawodowych z opieką nad chorą matką. Istnieje zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy okolicznością rezygnacji z zatrudnienia a koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W 2011 r. M.K., już była osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Według skarżącej w sprawie nie wyjaśniono, dlaczego organy zakwestionowały związek pomiędzy jej rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad niepełnosprawną matką. Dodała, że art. 16a u.ś.r. może być różnie rozumiany. Wreszcie E.H. zwróciła uwagę, że wcześniej przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne właśnie ze względu na przesłankę rezygnacji z zatrudnienia (a nie ze względu na niepodjęcie pracy). Stan faktyczny sprawy z okresu wydawania tej decyzji nie uległ zmianie. Wreszcie skarżąca wskazała, że Kolegium nie odniosło się do zasady ochrony praw nabytych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że skarżąca była zatrudniona na czas określony, a po rozwiązaniu stosunku pracy została zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i pobierała z tego tytułu zasiłek. W tak ustalonym stanie faktycznym nie można przyjąć, że zrezygnowała ona z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd postanowił o uchyleniu zaskarżonej decyzji, albowiem Kolegium nie przeprowadziło należycie oceny materiału dowodowego i nie rozważyło zarzutów przedstawionych przez E.H. w odwołaniu.
Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W niniejszej sprawie organy obu instancji oparły swe decyzje o prosty wniosek wypływający - ich zdaniem - z materiału dowodowego: skoro E.H. była zatrudniona na czas określony w okresie od dnia 15 marca 2011 r. do 6 maja 2011 r., i stosunek pracy rozwiązano z upływem czasu na jaki był zawarty, a następnie od dnia 3 stycznia 2012 r. wnioskodawczyni była zarejestrowana w Urzędzie Pracy w O. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, to w sprawie nie ma związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 16a ust. 1 u.ś.r.
W ocenie Sądu wnioski jakie wyprowadziły organy z ustalonych w sprawie okoliczności są przedwczesne. W kontekście oświadczeń E.H. zawartych w odwołaniu stwierdzenie braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia i podjęciem opieki nad matką wymagało szerszych wyjaśnień, których w uzasadnieniu decyzji Kolegium zabrakło.
W świetle materiału sprawy jest bezspornym, że E.H. pracowała w tej spółce w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od dnia 15 marca 2011 r. do 6 maja 2011 r., a stosunek pracy rozwiązano z upływem czasu, na który był on zwarty (art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy) (świadectwo pracy z dnia 10 maja 2011 r. wydane przez O. sp. z o.o.). Następnie decyzją Starosty O. z dnia 3 stycznia 2012 r., 66/ac/01/12, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b w zw. z art. 73 ust. 5 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) uznano ją za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Fakt otrzymywania zasiłku potwierdza też zaświadczenie o zarejestrowaniu E.H. w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. od dnia 3 stycznia 2012 r. jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy i o wypłacie zasiłku w okresie od 1 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r. Wreszcie w dniu 7 maja 2012 r., [...] przyznano E.H. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką M.K. w kwocie 520 zł od 1 kwietnia 2012 r. - bezterminowo. Z kolei M.K. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w dniu 3 listopada 2010 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 22 września 2010 r.
Mając na uwadze powyższe nie budzi wątpliwości, że w okresie, kiedy E.H. podjęła zatrudnienie i świadczyła pracę, jej matka była osobą niepełnosprawną i wymagała opieki. Nie można zatem wykluczyć, iż zrezygnowała ona z pracy właśnie z tego powodu (np. uznając, że nie jest w stanie łączyć pojętego zatrudnienia i opieki na matką). Zdaniem Sądu nie wyklucza tego zwłaszcza ustalenie, że umowa o pracę była zawarta na czas określony. Przepisy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają wymogu, aby "rezygnacja z zatrudnienia" musiała nastąpić w formie wypowiedzenia istniejącego stosunku pracy (względnie innego stosunku zatrudnienia), a nie mogła nastąpić przez nie przedłużenie, czy nie zawarcie kolejnej umowy oferowanej przez dotychczasowego pracodawcę.
W niniejszej sprawie nie ma też decydującego znaczenia fakt, że E.H. była zarejestrowana jako bezrobotna i pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Przepisy o świadczeniach rodzinnych nie zabraniają bowiem osobie "rezygnującej z zatrudnienia" w celu opieki nad osobą niepełnosprawną poszukiwania lepszego zatrudnienia w zakresie warunków pracy lub płacy, które pozwoliłoby na łączenie pracy i opieki nad bliską osobą. Pokreślić też trzeba, że osoba będąca opiekunem nie musi występować o pomoc państwa zaraz po fakcie rezygnacji z pracy. Ma prawo podejmować różne próby ułożenia sobie życia zawodowego, a późniejsze złożenie wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy nie powoduje, że dezaktualizuje się jej status jako osoby "rezygnującej z zatrudnienia" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 r., II SA/Po 846/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższych okoliczności organ odwoławczy nie analizował i nie rozważył, czy mogą one mieć znaczenie dla sprawy. Nie wyjaśniono zwłaszcza – chociażby przez zwrócenie się do E.H. – jakie były okoliczności zakończenia przez nią stosunku pracy, dlaczego poszukiwała innego zatrudnienia (mając na uwadze obowiązek opieki nad matką) oraz, czy od zakończenia pracy w O. sp. z o.o. sprawowała ona opiekę nad matką. Kolegium nie odniosło się również do treści decyzji Burmistrza R. z dnia 7 maja 2012 r., w której skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne właśnie z tytułu "rezygnacji z zatrudnienia".
Niejako niezależnie od powyższych ustaleń Sąd zwraca uwagę organów na jeszcze jedna istotną kwestię, która może mieć znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy z wniosku E.H.. Jak wynika z informacji uzyskanych od skarżącej, dnia 27 czerwca 2014 r. wystąpiła ona o przyznanie jej zasiłku dla opiekunów – a więc świadczenia przysługującego na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U., poz. 567). Świadczenie zostało wprowadzone do systemu prawnego jako swoista rekompensata w związku z utratą świadczeń pielęgnacyjnych przez dotychczasowych uprawnionych. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że wygaśnięcie świadczeń pielęgnacyjnych nastąpiło na mocy przepisu uznanego za niekonstytucyjny. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13 orzekł, że przepis art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (który stanowił o wygaśnięciu świadczeń pielęgnacyjnych) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na podstawie akt sprawy i wyjaśnień samej skarżącej można stwierdzić, że należy ona do grona osób, którym świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało bezterminowo. Wydaje się zatem (co jest poza zakresem niniejszej sprawy), że może ona ubiegać się o przyznanie świadczenia dla opiekunów na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. Z akt sprawy nie wynika, jakie są losy wniosku skarżącej z dnia 27 czerwca 2014 r. o ustalenie świadczenia dla opiekunów i czy skarżącej to świadczenie przyznano. Jeżeli jednak skarżącej świadczenie to przyznano, względnie zostanie ono jej przyznane przed zakończeniem niniejszej sprawy, to zgodnie z art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. c u.ś.r. organy będą uprawnione do odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie tego przepisu.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło