II SA/Po 917/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2017 r. wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pawilonu handlowego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] 2017 r., nakazującą skarżącemu rozbiórkę pawilonu handlowego o wymiarach 6.16 m x6,60 m zlokalizowanego przy Rondzie S. w P. (działka nr [...], arkusz [...] obręb W.), w sposób przedstawiony na załączniku nr 1 tej decyzji. W skardze pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, iż decyzja o rozbiórce obarczona jest licznymi rażącymi uchybieniami i istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi. Wykonanie rozbiórki przed rozpoznaniem skargi spowoduje, iż rozstrzygniecie sądu utarci sens, gdyż skarżący nie będzie już mógł przywrócić budynku do stanu poprzedniego. Podniesiono, iż budynek istnieje 20 lat, nie zagraża bezpieczeństwu i jest w dobrym stanie technicznym. Jego rozbiórka na tym etapie postępowania byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. W wyniku rozbiórki skarżący poniesie znaczną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1369 ze zm., - dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonego aktu, jak i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy stanowi w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika nadto, iż przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obie te przesłanki (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06 oraz w Krakowie z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 975/08 - orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, niezbędnym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty może wiązać się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże analizą Sądu objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, więc powinny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2014 r. o sygn. akt II OZ 1099/14 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Sąd podziela tym samym stanowisko, zgodnie z którym niedopuszczalne jest uznanie, iż każdy przypadek nałożenia na stronę obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, uzasadnia, niejako automatycznie wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak wskazano wyżej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Dlatego też strona skarżąca powinna wykazać, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast Sąd I instancji zobowiązany jest dokonać oceny wniosku uwzględniając okoliczności sprawy. To, że nakaz rozbiórki z reguły wywołuje trudne do odwrócenia skutki, nie oznacza, że wywołuje takie skutki w każdym przypadku (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2016 r. o sygn. akt II OZ 100/16 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanego wniosku stwierdzić należy, że zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji powodowałoby znaczne szkody nie zostało poparte jakimikolwiek dowodami lub chociażby wyjaśnieniami wskazującymi na faktyczny rozmiar takiej szkody. Wnioskodawca nie wskazał chociażby wysokości kosztów rozbiórki i ewentualnej odbudowy przedmiotowego budynku, czy też koniecznego do wykonania zakresu prac, który świadczyłby o trudnych do odwrócenia, m.in. z uwagi na czas i nakłady, skutkach wykonania decyzji rozbiórkowej. Tymczasem z akt sprawy wnika, że przedmiotowy pawilon jest stosunkowo prostą i niewielką konstrukcją, o powierzchni 6,16m x 6,60m, wykonaną z płyt warstwowych i falistych oraz nie jest trwale połączony z gruntem, a zatem bez wątpienia rozbiórka jak też ewentualne odbudowanie tego typu obiektu, co do zasady nie wymaga takich nakładów i wysiłków jak rozbiórka i odbudowa chociażby domu jednorodzinnego o przeciętnych parametrach. Oczywiście rozbiórka tego obiektu pociągnie ze sobą określone koszty ale nie doprowadzi do powstania znacznej szkody po stronie zobowiązanego. Skarżący lakonicznie uzasadnił wniosek, ograniczając się tylko do stwierdzenia, że skarżący poniesie znaczną szkodę, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie definiowanego pojęcia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku nie wskazano też na ewentualne straty z tytułu zaprzestania lub przeniesienia działalności handlowej, o ile taka działalność jest nadal prowadzona w przedmiotowym pawilonie. Przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być przeświadczenie strony o jej wadliwości. Kwestie związane z prawidłowością zaskarżonego rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego nie stanowią przedmiotu badania Sądu na tym etapie postępowania sądowego. Stąd też brak uzasadnienia przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak